CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ TINH GỌN
1.3. Mô tả phương pháp nghiên cứu thực tế về QTTG
Mục 1 của luận văn đã trình bày tổng quan cơ sở lý luận về QTTG bao gồm khái niệm, đặc điểm của QTTG và các công cụ cơ bản như 5S, Kaizen, Quản trị trực quan, sơ đồ chuỗi giá trị.
Mục 2 sẽ mô tả phương pháp nghiên cứu thực tế của tác giả, cách thức xây dựng bảng hỏi để tiến hành điều tra, khảo sát hoạt động sản xuất tại công ty Cp Chế tạo điện cơ Hà Nội Trên cơ sở đó, luận văn sẽ giúp tìm ra vấn đề và chỉ ra thực trạng tình hình hoạt động tại công ty HEM thông qua các công cụ của QTTG.
1.3.1. Quy trình nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu thực chứng trong đó có phương
pháp phân tích tổng hợp, phương pháp điều tra khảo sát, phương pháp quan sát trực tiếp được tiến hành theo 3 bước sau:
Hình 1.6. Quy trình thực hiện các bước nghiên cứu
Nguồn: Tác giả tự đề xuất
Giải thích các bước:
+Bước 1: Đề tài sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp lý thuyết về QTTG, đồng thời nghiên cứu thực tiễn sản xuất tại công ty HEM. Bên cạnh đó, đề tài sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua thực hiện điều tra khảo
Nghiên cứu áp dụng quản trị tinh gọn tại công ty HEM
Điều tra, khảo sát tình hình quản trị tại HEM
Nghiên cứu lý thuyết
Phân tích dữ liệu cũng như thông qua hoạt động quan sát trực tiếp tìm ra các vấn đề tồn tại trong hoạt động sản xuất của công ty
Phân tích các nguyên nhân chính của các vấn đề tồn tạo trong hoạt động sản xuất toàn công ty
Đề xuất giải pháp áp dụng quản trị tinh gọn tại công ty HEM
Kết luận Bước
1
Bước 2
Bước 3
sát công tybằng bảng hỏi cũng như quan sát trực tiếp để đánh giá được hiện trạng sản xuất của công ty.
+Bước 2: Từ những dữ liệu sơ cấp và thứ cấp thu thập ở bước 1, đề tài sử dụng phương pháp phân tích để phân tích vấn đề tồn tại trong hoạt động sản xuất của công ty
+Bước 3: Dựa vào phần phân tích của bước 2, nghiên cứu đề xuất mô hình QTTG áp dụng vào hoạt động sản xuất của công ty Cp Chế tạo điện cơ hà nội. Từ đó tìm ra các giải pháp để triển khai tại công ty.
1.3.2 Phương pháp thu thập số liệu
Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, thu thập cả nguồn thông tin sơ cấp và thông tin thứ cấp.
1.3.3. Phương nghiên cứu tư liệu thứ cấp
Dữ liệu thứ cấp được sử dụng để thu thập, phân tích và khai thác thông tin từ các nguồn có sẵn liên quan đến luận văn, bao gồm các nguồn dữ liệu bên ngoài và bên trong công ty. Các dữ liệu bên ngoài bao gồm các băn bản của nhà nước, các công trình nghiên cứu, các báo cáo thống kê. Nguồn dữ liệu bên trong công ty được dùng trong quá trình đánh giá thực trạng và việc áp dụng quản trị tinh đó là báo cáo nội bộ của công ty Cp Chế tạo điện cơ hà nội năm 2014,2015, 2016.
Ngoài ra , để có thêm cơ sở thực tiễn, tính khả thi trong việc ứng dụng Quản trị tinh gọn vào công ty Cp Chế tạo điện cơ hà nội, với phạm vi của luận văn tốt nghiệp thạc sĩ định hướng ứng dụng, tác giả bước đầu nghiên cứu bằng phiếu khảo sát để tìm hiểu việc áp dụng Quản trị tinh gọn vào hoạt động sản xuất của công ty tại thời điểm nghiên cứu.
- Mục tiêu của điều tra khảo sát:
+Tìm hiểu nhận thức của ban lãnh đạo công ty cũng như cán bộ công nhân viên về Quản trị tinh gọn.
+ Dựa trên lý thuyết về Quản trị tinh gọn và thực tiễn tại công ty, tác giả đã tập trung tìm hiểu các công cụ cơ bản của Quản trị tinh gọn như 5S, Kaizen, quản lý trực quan đang được thực hiện tại công ty.
- Đối tượng khảo sát:
Do lực lượng lao động toàn công ty là rất lớn và được chia làm nhiều lĩnh vực sản xuất khác nhau nên tác giả chỉ tập chung khảo sát tại khối phòng ban và đại diện một số tổ trưởng sản xuất tại một số xưởng sản xuất bao gồm khoảng hơn 50 cán bộ công nhân viên và ban lãnh đạo công ty.
- Xây dựng bảng hỏi (Phiếu điều tra):
Bảng các câu hỏi dựa trên cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu. Bảng hỏi có 26 câu hỏi trong đó 21 câu hỏi đầu được dùng cho cả hai đối tượng là ban lãnh đạo và cán bộ công nhân viên. Còn lại 5 câu hỏi sau chỉ được dùng cho ban lãnh đạo
Bảng hỏi bao gồm các câu hỏi đóng. Trong đó có cả câu hỏi đóng dạng “Có - không”, các câu hỏi đóng dạng lựa chọn (chỉ chọn 1 giá trị) và dạng tùy chọn (có thể lựa chọn nhiều hơn 1 giá trị). Để bảo đảm tính khách quan và đại diện, các câu hỏi đóng lựa chọn và câu hỏi đóng tùy chọn đều có giá trị từ 5 đến 11 giá trị lựa chọn.
Các câu hỏi được sắp xếp theo trình tự lô gíc của vấn đề nghiên cứu.
+ Cụ thể: câu 1, câu 2, câu 3 là câu hỏi về hiểu biết ban đầu của toàn công ty về QTTG.
+ Các câu từ câu 4 đến câu 18 là câu hỏi về hoạt động 5S,
+Từ câu 19 đến câu 21 hỏi về thực hiện hoạt động Kaizen tại doanh nghiệp + Còn lại 5 câu hỏi (từ câu 22 đến câu 26) giành cho ban lãnh đão về thực hiện quản lý trực quan toàn nhà máy. 5 câu hỏi cuối này chỉ được dùng cho ban lãnh đạo vì tính chất năm câu hỏi này đều mang tính nhìn từ góc độ quản lý nhiều hơn.
1.3.4. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
Có nhiều phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp. Nhìn chung khi tiến hành thu thập dữ liệu cho một cuộc nghiên cứu, thường phải sử dụng phối hợp nhiều phương pháp với nhau để đạt được hiệu quả mong muốn. Sau đây là các phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu của luận văn:
1.3.4.1 Phương pháp phỏng vấn cá nhân trực tiếp
Trong phương pháp này tác giả đã phỏng vấn Giám đốc, phó Giám đốc,
trưởng các bộ phận bán hàng và sản xuất. Tác giả đã đến gặp trực tiếp đối tượng được điều tra để phỏng vấn về thực trạng sản xuất của công ty. Áp dụng những kiến thức về Quản trị tinh gọn để phân tích, lấy số liệu là cơ sở để xây dựng mô hình chuỗi giá trị hiện tại (Luồng sản xuất) của công ty.
1.3.4.2Phương pháp điều tra nhóm chuyên đề
Phương pháp này được tiến hành bằng cách đặt câu hỏi phỏng vấn dựa trên bảng phiếu điều tra thứ cấp ở trên cho từng nhóm, nhóm có khoảng 3 - 4 người theo thực tế các bộ phận hoạt động, đây là những người có am hiểu và kinh nghiệm vềmột vấn đề chuyên môn trong nghiệp vụ của họ.
Thông qua thảo luận tự do trong nhóm làm bật lên vấn đề trong sản xuất ở nhiều khía cạnh sâu sắc, từ đó có thể nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo và toàn diện.
Trong quá trình hỏi phương pháp đặt câu hỏi 5 TẠI SAO (5 Whys?) trong phương pháp quản trị tinh gọn được dùng để tìm ra nguyên nhân của các vấn đề mà các nhóm bàn luận chuyên sâu. Kết hợp với việc phỏng vấn ban lãnh đạo ở trên để phân tích kỹ hơn đưa ra một mô hình sơ đồ chuỗi giá trị của toàn bộ quá trình sản xuất dựa trên sự đồng thuận thống nhất trong công ty.
1.3.4.3. Phương áp quan sát được áp dụng trong thực tế doanh nghiệp - Hiện địa hiện vật (Genchi – Genbutsu)
Theo cuốn Phương thức Toyota (The Toyota way, Liker, 2004) dịch theo nghĩa đen, Genchi có nghĩa là hiện trường và genbutsu có nghĩa là hiện vật hay sản phẩm thực. Nhưng hiện địa hiện vật (genchi genbutsu) được diễn giải trong công ty là việc đi đến khảo sát hiện trạng để hiểu rõ.
Bước đầu tiên trong bất kỳ quy trình giải quyết vấn đề, phát triển sản phẩm hay đánh giá hiệu quả của một đối tác là việc nắm vững tình huống thực sự, điều này đòi hỏi phải có hiện địa hiện vật.
Các việc khuyến khích và kỳ vọng tư duy sáng tạo, sự đổi mới là một điều bắt buộc nhưng phải xuất phát từ việc hiểu cặn kẽ tất cả các khía cạnh của tình trạng thực.
Đây là một trong những điều kiện rất quan trọng trong việc nghiên cứu và thực hành quản trị tinh gọn tại công ty, bởi vì tất cả đều phải xuất phát từ sự am hiểu đến nơi đến chốn tình trạng công ty của ban lãnh đạo và mọi thành viên trong công ty.
Trong quá trình nghiên cứu này, tác giả đã tham gia trực tiếp quan sát hoạt động của công ty bằng cách đứng ở vị trí dễ quan sát. Sau đó, trong những khoảng thời gian khác nhau, tác giả cũng tham gia trực tiếp vào từng công đoạn, trao đổi trực tiếp với người công nhân, tìm ra những vấn đề thông qua thực tiễn dựa trên tư duy Quản trị tinh gọn cũng như những hoạt động làm nền móng cho thực hiện Quản trị tinh gọn tại công ty.