Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
5.1. Công nghệ tạo cọc khoan nhồi
− Nói chung, các loại cọc khoan nhồi đường kính lớn thi công theo công nghệ hiện đại có thể phân theo ba nhóm chính như sau:
5.1.1. Công nghệ đúc "khô"
Trình tự công nghệ này được mô tả trên hình, gồm có:
a) Khoan tạo lỗ và mở rộng chân cọc (nếu có yêu cầu).
b) đổ bê tông bịt đáy bằng ống rót thẳng đứng (nếu hút nước ảnh hưởng trạng thái ổn định của lỗ cọc), hoặc bằng "vòi voi" (chú ý hạn chế độ cao rơi tự do của bêtông, tránh hiện tượng phân tầng).
c) đặt lồng thép phần trên cọc (không nhất thiết phải bố trí suốt chiều dài cọc, nhưng chiều dài lồng cốt thép cũng không được ngắn quá một nửa độ sâu của lỗ khoan). Chú ý bảo đảm lớp bêtông bảo vệ cốt thép không vượt quá những trị số quy định.
d) đúc nốt phần cọc còn lại hoàn toàn trên đầy lỗ khô sau khi hút nước.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Hình: Công nghệ đúc "khô" cọc khoan nhồi:
a) Khoan lỗ;
b) đổ bê tông bịt đáy
c) đặt lồng thép và đổ bê tông cọc
1. Máy cơ sở; 2. Mâm khoan; 3.
Cần khoan;
4. đầu khoan; 5. Xe chở bê tông;
6. Ống rót bê tông; 7. Cần trục;
8. Cốt thép cọc;
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Công nghệ đúc khô thường sử dụng trong trường hợp trên suốt chiều sâu khoan cọc là đất dính, sét chặt. Đối với cát pha sét phương pháp này cũng có thể sử dụng được khi mực nước ngầm thấp hơn đáy lỗ khoan hoặc lưu lượng nước thấm vào không đáng kể, có khả năng bơm hút cạn, không sập vách hố khoan, không ảnh hưởng chất lượng bêtông đổ trực tiếp.
5.1.2. Công nghệ dùng ống vách
Trình tự công nghệ được mô tả trên hình gồm:
a) Khoan tạo lỗ trong lớp đất dính.
b) Thêm vữa sét vào lỗ khi đã khoan đến lớp đất rời, thấm nước c) Hạ ống vách khi đã qua hết lớp đất rời.
d) Lấy hết vữa sét và làm khô lỗ khoan.
e) Tiếp tục khoan cho tới độ sâu thiết kế trong lớp đất "khô".
g) Mở rộng chân bằng cánh xén gá lắp tại đầu khoan (nếu có yêu cầu).
h) đổ bêtông và đồng thời kéo ống vách ra khỏi lỗ khoan.
Ống vách thường sử dụng trong trường hợp thi công nơi có nước mặt, hoặc lỗ khoan cọc xuyên qua các tầng đất sét nhão cát sỏi cuội có cấu trúc rời rạc.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Hình 5.14. Công nghệ dùng ống vách thi công cọc khoan nhồi
1. Máy cơ sở; 2. Cần khoan; 3. đầu khoan; 4.
Vữa sét; 5. Ống vách;
6. Bêtông tươi;
7. Dung dịch khoan tràn ra từ khe giữa ống vách và đất.
A. đất dính, B. đất rời, C. Cọc đúc hoàn chỉnh
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
-Nếu để ống vách lại, khoảng cách giữa vỏ ngoài ống và đất đang có đầy vữa sét hoặc dung dịch khoan, phải được thay thế bằng cách bơm vữa ximăng có chất phụ gia với áp suất cao trong một ống dẫn đưa sâu vào khe, xuống tận đáy của lớp vữa sét. Vữa ximăng sẽ thay chỗ dần và đẩy vữa sét (hoặc dung dịch khoan) còn sót lại trong khe ra ngoài.
-Nếu rút ống vách ra khỏi lỗ khoan, cần phải tiến hành ngay trong khi bêtông vẫn còn ở thể nhão và mặt thoáng của bêtông tươi trong ống lúc nào cũng phải cao hơn mặt thoáng của vữa sét, để lượng bêtông đủ thay thế cho vữa sét còn tồn đọng ở bên ngoài chung quanh vỏ ống vách.
5.1.3. Công nghệ dùng vữa sét hoặc dung dịch khoan
Trỡnh tự cụng nghệ gồm cỏc bước ủược trỡnh bày trờn hỡnh, gồm:
− Khoan qua lớp đất dính.
− Thêm vữa sét khi gặp lớp đất dễ sạt lở hoặc có nước ngầm.
− đặt lồng thép vào hố khoan vẫn đầy vữa sét.
− đổ bêtông dưới nước bằng ống rót thẳng đứng cho tới khi bêtông thay chỗ và dồn hết vữa sét ra ngoài bể chứa.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Hình. Các bước thi công cọc khoan nhồi dùng vữa sét
1. định tâm lỗ. 2. Ống vách tạm.
3. Khoan trong đất. 4. Phá đá cứng. 5. đặt cốt thép. 6. đổ bê tông. 7. Cọc hoàn chỉnh.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Công nghệ này có thể sử dụng để thay thế ống vách trong mọi tình huống địa chất.
Trường hợp dùng ống vách, nhưng không có khả năng cản được triệt để nước ngầm chảy vào lỗ khoan, chẳng hạn ở bãi sông, dùng vữa sét thường đạt hiệu quả tốt.
Khi thực hiện theo công nghệ này cần lưu ý các điểm sau:
− Khối lượng vữa sét hoặc dung dịch khoan phải đủ bảo đảm tạo ra cột dung dịch khá cao với tỷ trọng lớn hơn nước, như vậy, áp suất dung dịch mới thắng được áp lực nước ngầm hoặc áp lực đẩy ngang của đất.
− Phải có biện pháp duy trì chất lượng vữa sét hoặc dung dịch khoan theo các tham số quy định một cách nghiêm ngặt.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
5.2. Các loại máy khoan cọc nhồi thông dụng 5.2.1. Máy khoan cọc nhồi kiểu xoắn ruột gà
• 1- Máy cơ sở
• 2- Thanh chống
• 3- Xi lanh
• 4- Puli dẫn hướng cáp nâng
• 5- Trụ khoan
• 6- Thanh ngang cần khoan
• 7, 8- Bộ phận dẫn động
• 9- Cần khoan
• 10- Ruột gà
• 11- Bệ dẫn
• 12- Bệ tỳ Máy cơ sở 1, trụ khoan 2, thanh
ngang đầu trụ 6, cụm dẫn động gồm động cơ thuỷ lực 7, 8 làm quay cần khoan 9 và ruột gà 10 theo hướng bệ dẫn 11. Loại này cũng có thể thay đổi ruột gà bằng các cơ cấu công tác khác như gầu ngoạm, đầu khoan rôto, để tạo ra các loại máy khoan cọc nhồi khác nhau.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi Hình ảnh 3D máy khoan cọc nhồi kiểu xoắn ruột gà
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
5.2.2. Máy khoan cọc nhồi kiểu gầu xoay tròn
Hình - Máy khoan cọc nhồi xoay tròn 1. Máy cơ sở; 2.
Cáp nâng cần; 3.
Cáp nâng; 4. Cụm ròng rọc đầu cần; 5.
Cụm xoay cần; 6.
Cần khoan; 7.Cụm dẫn động; 8. Gầu khoan
Máy cơ sở nâng hạ bộ công tác xi lanh thuỷ lực, nâng hạ gầu cắt 8 bằng cáp 3.
Khi làm việc, gầu cắt 8 xoay tròn liên tục nên loại này có tốc độ khoan nhanh.
Khi khoan qua tầng đá, độ ma sát trên ống vách nhỏ hơn đáng kể so với các loại khác. Đầu cắt xoay theo một chiều nên răng cắt ít bị mòn. Tuy nhiên với loại đất có lẫn đá cục dễ làm gẫy răng gầu và không có hiệu quả. Ngày nay đã có nhiều loại gầu cải tiến nên có thể khoan được cả đất lẫn đá, đá.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi Hình ảnh 3D máy khoan cọc nhồi kiểu gầu xoay tròn
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
- Lực cản tác dụng lên gầu khoan:
• Lực cắt đất xảy ra do mô men xoắn và lực dọc trục truyền tới gầu khoan.
• Trong quá trình cắt đất, có hai phản lực chính tác dụng lên gầu khoan là:
– Phản lực thẳng đứng.
– Mô men cản.
Phản lực thẳng đứng:
• Lực cản theo phương thẳng đứng bao gồm:
- Pm lực cản thẳng đứng tác dụng vào mũi ở tâm - Pr lực cản thẳng đứng tác dụng vào răng gầu - Pd lực cản thẳng đứng tác dụng vào dao doa Tổng lực cản theo phương thẳng đứng
P = Pm + Pr + Pd
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
- Tính lực Pm (lực cản thẳng đứng tác dụng vào mũi ở tâm)
Pm = 2P1 = 2Pcosα P = k’Ftx
Pm = 2k’.Ftxcosα Trong đó:
α - góc tiếp xúc giữa đất và mũi định tâm
P - áp lực vuông góc với mặt bên của mũi định tâm Ftx - diện tích tiếp xúc của tiết diện tiếp xúc của đất và mặt bên mũi định tâm.
k’ - hệ số cản cắt (0,5 - 0,6 MPa)
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
- Tính lực Pr (lực cản thẳng đứng tác dụng vào răng gầu)
Pr = n.k’.br.x Trong đó:
n – số răng của gầu khoan br – chiều rộng của răng
x – chiều dày của răng tiếp xúc với nền (0,3-7mm) k’ – hệ số cản cắt (0,5 - 0,6 MPa)
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
- Tính lực Pd (lực cản thẳng đứng tác dụng vào dao doa )
Pd = zd.k’.bd.xd
Trong đó:
zd – số dao doa
bd – chiều rộng dao doa
xd – chiều dài dao doa tiếp xúc với đất k’ – hệ số cản cắt (0,5 - 0,6 MPa)
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Mômen cản:
• Mô men cản tác dụng lên gầu khoan bao gồm:
– M1 : mô men cản do lực cản cắt gây ra cho các phần tử: lưỡi cắt, răng gầu, dao doa.
– M2: mô men do lực ma sát giữa răng gầu, mũi định tâm và dao doa với đất – M3: mô men do lực cản di chuyển khối đất trước lưỡi cắt
– M4: mô men cản do di chuyển khối đất chuyển động trong gầu khoan – M5: mô men cản làm đầy
→ Mc = M1 + M2 + M3 + M4 + M5
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
- Xác định chiều sâu cắt:
Chiều sâu cắt xác định từ bất đẳng thức Mc ≤ Mx
Mc - mô men cản tác dụng lên gầu khoan
Mx - mô men xoắn lớn nhất của cơ cấu dẫn động cần khoan
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
5.2.3. Máy khoan cọc nhồi kiểu ống vách dao động
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Máy Khoan cọc nhồi ống vách kiểu dao động bằng thủy lực LEFFER-VRM 1500
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Nguyên lý hoạt động :
- Ống vách với các chân cắt phía trước được kẹp chặt và xoay dao động với các xy lanh thuỷ lực với mômen xoắn từ 1600 đến 8350 kNm, lực ép từ 1530 đến 7250 kN. Nhờ đó các ống vách (nối tiếp nhau nhờ các khớp nối đặc biệt)sẽ khoan đần đến độ khoan sâu cần thiết, độ sâu tối đa 75 m. Lực ép thẳng đứng và mômen khoan dao động có thể điều chỉnh hoặc giữ không đổi trong quá trình khoan.
- Đồng thời với quá trình khoan ống vách, đất đá được lấy ra khỏi lỗ khoan nhờ một gầu ngoặm đặc biệt. Khi gặp đá cứng từ 450kg/cm2 trở lên có thể dùng búa rơi để phá vỡ nát đá trước khi gàu ngoặm đất đá ra ngoài.
Hệ thống thuỷ lực:
- Cụm thuỷ lực trung tâm cung cấp thuỷ lực mạnh mẽ bởi động cơ Deutz Diel và được thiết kế chống ồn. Bơm thuỷ lực kép có hệ thống tự điều chỉnh lưu lượng theo áp suất hoạt động. Có thể dùng điều khiển từ xa. Hệ thống ngắt an toàn khi dây đai cuaroa bị đứt.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
5.2.4. Máy khoan cọc nhồi kiểu tuần hoàn ngược
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
5.2.4. Máy thi công cọc nhồi kiểu tường vây (cạp tường vây)
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
• 1. máy cơ sở
• 2. cáp nâng
• 3. gầu ngoạm
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Nguyên lý làm việc:
- Xy lanh nâng hạ cần tới vị trí thích hợp.
- Cáp hạ gầu cạp xuống vị trí cắt đất.
- Gầu cạp được dẫn động bởi 1 xylanh thủy lực, xylanh co duỗi để đóng mở gầu cắt đất và giữ đất.
- Cơ cấu quay quay cần tới vị trí xả đất.
- Trong khi thi công tường vây, dung dịch bentonite được bơm xuống hố đào để giữ thành hố không bị sạt lở.
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
5.3. Một số vấn đề về thi công và kiểm tra chất lượng cọc khoan nhồi - Sơ đồ công nghệ thi công cọc khoan nhồi có dùng dung dịch bentonit
Để thi công được một cọc khoan nhồi, cần tiến hành các công việc theo sơ đồ sau:
CHƯƠNG 5: MÁY VÀ THIẾT BỊ KHOAN CỌC NHỒI
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp – Khoa Cơ khí – ĐH Thủy Lợi
Nội dung cơ bản của các công đoạn chính được mô tả như sau:
1. Định vị vị trí tim cọc:
- Cũng giống như khi đóng cọc, ở đây người ta cũng đặt máy kinh vĩ để xác định vị trí đặt cọc, nhưng do số lượng của cọc nhồi tại một đài cọc thường là ít nên yêu cầu này được đòi hỏi là cao hơn. Việc định vị được tiến hành trong thời gian dựng ống vách
"Casing". Ở đây có thể nhận thấy ống vách có tác dụng đầu tiên là đảm bảo cố định vị trí của cọc, trong quá trình lấy đất ra khỏi lòng cọc cần khoan sẽ được đưa ra vào liên tục, nên tác dụng thứ hai của ống vách là đảm bảo cho không bị sập thành ở phía trên và cũng như vậy cọc không bị lệch khỏi vị trí. Mặt khác quá trình thi công trên công trường có nhiều thiết bị, ống vách nhô một phần lên mặt đất được dùng để bảo vệ hố cọc đồng thời hỗ trợ thao tác cho các công đoạn tiếp theo.