T đang là học sinh nữ lớp 12 ở 1 trường THPT ngoại thành Hà Nội. Bố mất khi T học cấp 1 vì nghiện rượu, các anh chị đi làm ăn xa,nhà nghèo T ở nhà một mình với mẹ đã cao tuổi. Ở cấp 2 em học rất tốt, nhưng lên cấp 3 do học lớp chuyên về tự nhiên trong khi em lại thích môn văn nên T đã học kém hơn các bạn.
Lên lớp 12, áp lực thi đại học ngày một lớn, học kém, trong lúc các bạn chỉ tập trung vào ôn thi đại hoc, nên ít bạn quan tâm, chia sẻ với T. ở nhà T cũng không tâm sự với người thân. Từ đó, T chán nản, bỏ bê học tập, đi chơi cùng những người bạn khác không phải học sinh trong trường. Chính trong những buổi đi chơi đó, T đã quen và yêu anh A. Anh A đã đưa T đi chơi, giúp T cảm thấy vui vẻ, thoải mái, thoát khỏi cảm giác nặng nề, áp lực khi ở trên lớp. Nhưng một thời gian ngắn sau khi đã lợi dụng được T thì A đã chủ động chia tay, T rơi vào trạng thái thất vọng, đau khổ, T vẫn đi học nhưng trong giờ khi thầy cô giáo hỏi thì ngồi im không nói
110
câu gì, giờ ra chơi thì khóc lóc, nói “đàn ông là lũ không ra gì”, “hận đàn ông”…bạn bè thấy vậy tuy không biết rõ chuyện gì nhưng cũng rất quan tâm, hỏi han T. Ở nhà T cũng rơi vào trạng thái trầm cảm, không nói năng gì, thỉnh thoảng cáu gắt la hét, khóc lóc.
Câu hỏi: Dưới góc độ tâm lý học đường, giáo viên chủ nhiệm cần thực hiện hoạt động hỗ trợ tâm lý nào trong các hoạt động dưới đây?Vì sao?
a. Hoạt động phòng ngừa b. Giáo dục kỹ năng sống c. Can thiệp nhóm mục tiêu
d. Kết nối và chuyển đến các trung tâm can thiệp và trị liệu tâm lý chuyên sâu
Gợi ý giải quyết
Chọn đáp án d và phân tích vì sao lại chọn phương án d 85. Sa sút
Suốt 7 năm học, Minh luôn đạt học sinh giỏi, là niềm tự hào của gia đình.
Nhưng sang năm lớp 8, em bắt đầu có biểu hiện không chịu học, hay ngủ trong lớp, thức khuya, chán nản, thích xem phim tự sát, đẫm máu và kết quả học sa sút. Đặc biệt suốt 5 - 6 tháng liền, Minh có hành vi tự hủy hoại bản thân là rạch tay. "Minh nói khi rạch tay em cảm thấy dễ chịu và đó là cách duy nhất để thoát khỏi áp lực học tập".
Câu hỏi: Dưới góc độ tâm lý học đường, em Minh cần nhận được hoạt động hỗ trợ tâm lý ở cấp độ nào trong các cấp độ sau đây và giải thích vì sao?
a. Cấp độ 1 b. Cấp độ 2 c. Cấp độ 3
d. Cả ba cấp độ trên Gợi ý hướng giải quyết
Chọn phương án C và giải thích
111 86. Lớp học cá biệt
Cô P là giáo viên chủ nhiệm lớp 10A. Theo cô P thì cô đã chủ nhiệm nhiều năm và có nhiều kinh nghiệm nhưng cô chưa bao giờ thấy một lớp nào như vậy.
Cô cho rằng lớp cô không chỉ kém về học tập mà yếu cả về ý thức. Cô cho biết kết quả thi cuối kì 1 của lớp cô đứng cuối cùng của toàn trường và tỉ lệ điểm phần trăm trên trung bình của lớp cô chưa được nổi 50%. Lớp cô có số lượt nghỉ học, trốn học, bỏ học, đi học muộn nhiều nhất toàn trường. Lớp cô cũng đã nhiều lần bị nhà trường kỉ luật vì gây gổ, đánh nhau. Gần đây nhất lớp cô xảy ra vụ mất sổ đầu bài của lớp mà học sinh trong lớp lại bao che cho nhau, cô không biết phải làm sao.
Câu hỏi: Dưới góc độ tâm lý học đường cô P cần thực hiện những hoạt động hỗ trợ tâm lý nào để cải thiện tình hình của học sinh? Vì sao?
a. Hoạt động phòng ngừa
b. Giáo dục giá trị - kỹ năng sống c. Can thiệp nhóm mục tiêu d. a, b và c
Gợi ý hướng giải quyết
Chọn phương án d và giải thích 87. Chọn lối nào?
Em đang là sinh viên năm nhất của Đại học Tài chính Marketing.Ngày trước lúc còn học phổ thông cứ tưởng lên đại học cố gắng học thì sẽ tốt đẹp.Tưởng rằng đậu được đại học thì cuộc đời, tương lai sẽ rộng mở.Nào ngờ em thật sự hụt hẫng vì mọi sự nỗ lực cố gắng của bản thân đã không được đền đáp. Em vô cùng chán nản và thất vọng với kết quả của học kỳ vừa rồi. Ngành em đang theo học em không thích nó. Có lẽ em quá vô dụng khi thực sự không biết là em thích cái gì, thích công việc gì.Em giờ thực sự đang rất rối, không biết nên lựa chọn lối đi nào cho bản thân nữa vì cho đến giờ em chưa nhìn thấu được đam mê của mình.
Câu hỏi: Dưới góc độ tâm lý học đường, bạn sinh viên này cần nhận sự hỗ trợ tâm lý nào trong các hoạt động hỗ trợ tâm lý dưới đây? Nhà trường phổ thông cần phải có hoạt động nào để tránh hiện tượng trên xảy ra?
a. Hoạt động phòng ngừa
112 b. Giáo dục kỹ năng sống
c. Phòng ngừa can thiệp sớm hành vi lệch chuẩn d. Tham vấn và tư vấn hướng nghiệp
Gợi ý hướng giải quyết
Lựa chọn phương án d và trình bày biện pháp tham vấn và tư vấn hướng nghiệp
88. Mê đọc truyện tranh
T là học sinh lớp 12. Banđầu, mỗi ngày T chỉ đọckhoảng vài quyển một ngày và chỉ đọc những quyển được bạn bè giới thiệu là hay vì đơngiản nghĩ rằng đọc truyện chỉ để giải trí và xả stress. Thế nhưng cànglúc T càng bị lôi cuốn vào thế giới truyện tranh.Không chỉ tăng số lượng truyện đọc trong một ngày mà T còn tăng mức độthường xuyên đọc truyện. Chỉ sau hơn haitháng, T đã giữ kỉ lục củanhóm mê truyện tranh trong lớp với tốc độ đọc...20 quyển một ngày. Đểđạt được điều đó,T đã bỏ bê việc học, thậmchí là quên ăn quên ngủ chỉ vì đọc truyện.
Bố mẹ T đã đến gặp giáo viên chủ nhiệm để mong nhận được sự giúp đỡ.
Câu hỏi: Là giáo viên chủ nhiệm, bạn sẽ thực hiện hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường nào trong các hoạt động dưới đây và cho biết bản chất của các hoạt động này?
a. Hoạt động phòng ngừa b. Can thiệp sớm
c. Can thiệp sâu d. a và b
Gợi ý hướng giải quyết
Chọn phương án d và trình bày 2 hoạt động hỗ trợ tâm lý này 89.Ám ảnh
G là một học sinh nữ lớp 11. Bình thường G là một học sinh khá nhưng gần đây em hay lơ đãng,mất tập trung và tỏ ra bất cần.Có lúc G còn nói hỗn với thầy giáo. Khi qua những lần nói chuyện G kể là hồi nhỏ em đã từng bị bố ruột lạm dụng tình dục, khi đó em không nói cho ai biết cả vì em rất sợ.Nhưng rồi họ cũng ly dị vì bố em có người phụ nữ khác.Em bắt đầu có bạn trai vào đầu năm lớp 11,
113
bạn trai hơn em 2 tuổi đang đi học đại học.Hai em đã yêu nhau 6 tháng, tuần trước trên đường về G nhìn thấy bạn trai ôm một em nữ khác.Nhưng với tính cách hiền lành, ưu tư G đã lẳng lặng bỏ đi và không liên lạc với bạn trai nữa.G nói rằng đàn ông thật đáng ghét, tất cả đềù xấu xa.Bây giờ em chẳng thể tin tưởng người đàn ông nào, tất cả chỉ là lừa dối.G nói là có lúc em muốn nghĩ đến cái chết nhưng nghĩ đến mẹ một mình em chưa làm được.
Câu hỏi: Là giáo viên chủ nhiệm, bạn sẽ thực hiện hoạt động trợ giúp tâm lý nào dưới đây và trình bày bản chất của hoạt động hỗ trợ tâm lý này?
a. Hoạt động phòng ngừa b. Can thiệp sớm
c. Can thiệp sâu d. a và b
Gợi ý hướng giải quyết
Chọn phương án c và trình bày bản chất của hoạt động hỗ trợ tâm lý này.
90. Áp lực học tập
D là học sinh lớp 12. Em đang chuẩn bị bước vào kì thi đại học.Từ khi vào cấp 3, em đã phải vất vả học tập rất nhiều, chịu rất nhiều áp lực, về cả phía gia đình và học tập. Bố mẹ em rất kì vọng vào em, luôn luôn tin tưởng em có thể đỗ đại học, và lúc nào cũng lấy việc anh chị em ai cũng đỗ đại học để làm tấm gương cho em. Em biết bố mẹ cũng chỉ muốn tốt cho em, muốn lấy đó làm động lực để em phấn đấu.Nhưng điều đó lại là áp lực rất lớn đối với em. Lúc nào em cũng trong suy nghĩ phải cố gắng, phải học tập, phải đỗ đại học,…Những suy nghĩ đó làm em cảm thấy mệt mỏi, sợ hãi đến hoảng sợ.Em khó tập trung vào học tập, và các công việc khác vì lúc nào cũng sợ sẽ thất bại, bố mẹ sẽ buồn.Học lực của em thì càng ngày càng đi xuống.
Câu hỏi: Dưới góc độ tâm lý học đường, bạn học sinh này cần nhận sự hỗ trợ tâm lý nào trong các hoạt động hỗ trợ tâm lý dưới đây?
a. Hoạt động phòng ngừa b. Can thiệp nhóm mục tiêu
c. Phòng ngừa can thiệp sớm hành vi lệch chuẩn
114 d. Can thiệp sâu
Gợi ý hướng giải quyết Chọn phương án d 91. Không giữ lời hứa
Nam học sinh 17 tuổi, học lớp 11. Bạn này đã mắc tật thủ dâm từ hồi cấp 1 do xem film sex cùng bố. Nam học sinh thực sự khủng hoảng vì bị nghiện thủ dâm.
Bạn ý cảm thấy làm chuyện này thật đáng xấu hổ nhưng không biết làm thế nào để cải thiện tình hình. Học sinh đã tin tưởng và chia sẻ mong được thầy giáo chủ nhiệm lớp giúp đỡ.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, thầy phát hiện lớp chủ nhiệm có tình trạng phát tán film sex của học sinh nam. Trong một giờ sinh hoạt, thầy tuyên bố với học sinh nam trong lớp rằng: “Các cậu coi chừng, xem film nhiều rồi trở thành bệnh hoạn đấy!!!”
Câu hỏi: Trong câu chuyện trên, dưới góc độ tâm lý học đường, giáo viên chủ nhiệm đã vi phạm nguyên tắc đạo đức nào trong các nguyên tắc dưới đây và trình bày các nguyên tắc đạo đức này?
a. Tôn trọng quyền tự chủ và tự quyết của học sinh b. Tôn trọng sự riêng tư
c. Bảo mật d. a, b và c
Gợi ý hướng giải quyết
Chọn phương án d và trình bày các nguyên tắc đạo đức này 92. Bố mẹ hãy cho con một sự bình yên
A là một học sinh lớp 10. Theo bạn bè nhận xét thì là một người vui vẻ, hòa đồng, thân thiện, chăm ngoan, học giỏi. Nhưng 1 tuần lại gần đây, A ngồi trong giờ học luôn không tập trung, tỏ vẻ buồn bã. A tâm sự rằng bố mẹ A đều là giáo viên, gần đây họ thường xuyên cãi nhau trước mặt A. A không thể chịu được mỗi khi thấy họ cãi nhau, A trốn vào trong phòng và bịt tai lại để không nghe thấy tiếng bố mẹ cãi nhau. Ngay cả khi đã 12h đêm nhưng bố mẹ vẫn cãi nhau, A chỉ nằm trong
115
phòng nghe và khóc. A liên tục nói nhìn bố mẹ như vậy A chỉ muốn chết đi cho xong. Rồi A còn hỏi những cách tự vẫn, hỏi về thuốc ngủ, …
Câu hỏi: Là giáo viên chủ nhiệm, bạn sẽ thực hiện hoạt động trợ giúp nào trong các hoạt động trợ giúp sau và giải thích vì sao?
a. Hoạt động phòng ngừa b. Giáo dục kỹ năng sống c. Can thiệp nhóm mục tiêu
d. Kết nối và chuyển đến các trung tâm can thiệp và trị liệu tâm lý chuyên sâu
Gợi ý hướng giải quyết
Chọn đáp án d và giải thích vì sao
93. Lạc lối
A là sinh viên năm 2 của một trường đại học. Theo nhận xét của gia đình và bạn bè thì A là người hiền lành, ít nói, cần cù bù thông minh. Tuy nhiên, sau 2 năm đại học, mặc dù đã rất cố gắng nhưng A vẫn bị "nợ" khá nhiều môn nên A đâm ra chán nản, bỏ học đi làm. Gần 1 năm sau, gia đình A biết chuyện A bỏ học. Bố A rất tức giận và thường nói những lời khó nghe với A. Tuy nhiên bố vẫn luôn mong muốn A tiếp tục theo học đại học trong khi A không muốn. Sau bố A nhờ tất cả họ hàng thân thích chỉ cần có cơ hội nói chuyện với A thì sẽ khuyên A đi học trở lại.
Vì trước đây A có thành tích học rất tốt, điểm thi đại học của A cao nhất trường cấp 3 A từng học nên bị khá nhiều lời bàn tán, dị nghị của mọi người.̀Trước áp lực của gia đình và mọi người xung quanh, A nhiều lần đã nghĩ đến việc tự tử.
Câu hỏi: Bạn A cần nhận được sự trợ giúp tâm lý ở cấp độ nào trong các cấp độ dưới đây?
a. Cấp độ 1 b. Cấp độ 2 c. Cấp độ 3
d. Cấp độ 1 và cấp độ 2 Gợi ý hướng giải quyết
116 Chọn phương án c
94. Hướng nghiệp trong nhà trường
N là một học sinh lớp 12 tại trường THPT B. 11 năm học qua, N luôn là học sinh khá. Hết năm học này N. sẽ phải đăng kí thi vào một trường đại học nào đó.
Nhưng em lại không có thông tin về các nghề nghiệp hiện nay, N không biết phải theo học ngành nào, thi vào trường nào. Bố mẹ khuyên em nên học ngành dược, người thân khuyên nên theo kinh tế, bạn bè lại khuyên nên vào sư phạm. Trước những lời khuyên của mọi người N lại càng hoang mang không biết nên nghe theo ai, chọn ngành nào. Em chia sẻ điều này với giáo viên chủ nhiệm. Giáo viên chủ nhiệm nhận thấy đây là vấn đề của nhiều học sinh trong lớp.
Câu hỏi: Dưới góc độ tâm lý học đường, giáo viên chủ nhiệm cần làm gì để trợ giúp học sinh?
a. Tổ chức chương trình hướng nghiệp cho học sinh b. Tham vấn và tư vấn hướng nghiệp
c. Tổ chức chương trình cùng con hướng nghiệp cho phụ huynh d. a, b và c
Gợi ý hướng giải quyết Chọn phương án d 95. Giáo dục giá trị sống
Một nữ sinh lớp 8 mới chuyển từ một trường ở thành phố về một trường làng. Cô bé học khá tốt và có ngoại hình xinh xắn nhưng hơi “kiêu kỳ”, theo nhận xét của các bạn trong lớp. Một số nam học sinh có cảm tình còn phần lớn các bạn không thích và cô lập em. Cô bé cảm thấy chán nản, buồn bã,… và không muốn đi học nữa. Phụ huynh đến gặp giáo viên chủ nhiệm và mong nhận được sự giúp đỡ.
Trong tình huống này, giáo viên chủ nhiệm sẽ thực hiện hoạt động trợ giúp tâm lý nào trong các hoạt động dưới đây?
a. Giáo dục Giá trị - Kỹ năng sống b. Can thiệp nhóm mục tiêu
c. Can thiệp sâu
d. Giáo dục kỷ luật lớp học
117 Gợi ý hướng giải quyết
Chọn phương án a
118 96. Sai rồi cô ơi
Nữ học sinh A đang học lớp 11, là một học sinh học khá, năng nổ trong các hoạt động của lớp. A có yêu anh chàng học trên một lớp. A đã tâm sự điều này với cô giáo chủ nhiệm và mong cô cho A lời khuyên… Tuy nhiên, trong một lần gặp gỡ tình cờ, cô đã nói điều này với bố mẹ A… Bố A là một người gia trưởng. Vì vậy, khi biết được tin này, A đã nhận được những lời lẽ cay độc và sự cấm đoán từ người bố.“Mỗi ngày về nhà là ngục tù đối với em”
Câu hỏi: Dưới góc độ tâm lý học đường, người giáo viên đã vi phạm nguyên tắc đạo đức nào trong các nguyên tắc dưới đây?
a. Tôn trọng phẩm giá và quyền của học sinh
b. Năng lực và trách nhiệm hỗ trợ tâm lý học đường
c. Tôn trọng và trung thực trong mối quan hệ hỗ trợ tâm lý d. Có trách nhiệm với gia đình, trường học và cộng đồng.
Gợi ý hướng giải quyết
Chọn phương án a
97.Con ốc đáng thương
Nữ học sinh B đang học lớp 11. B yêu một bạn gái trong lớp nhưng không được đáp lại. Thậm chí bạn gái đó còn kể chuyện này với mọi người trong lớp. Từ đó B bị các bạn trong lớp xa lánh, ghẻ lạnh…. Cả lớp đem chuyện của B đển tán gẫu. B rất đau khổ. Hàng ngày đến lớp em thường ngồi co ro trong một góc lớp và không trò chuyện cùng ai.
Câu hỏi: Là giáo viên chủ nhiệm, bạn sẽ làm gì để cải thiện tình hình của B?
a. Giáo dục giá trị - kỹ năng sống b. Can thiệp nhóm mục tiêu c. Can thiệp sâu
d. a, b và c.
Gợi ý hướng giải quyết Chọn phương án d
119 98. Cú sốc cuộc đời
M 17 tuổi là nữ học sinh mới chuyển vào lớp 11A của cô giáo N chủ nhiệm.
Theo chia sẻ của gia đình, cách đây 2 năm, M có một cú sốc về tình cảm khá nặng với bạn trai. M thường xuyên suy nghĩ lung tung hay đau đầu, dễ tức giận đôi khi không làm chủ được cảm xúc của bản thân. M chỉ muốn giam mình trong căn phòng, không muốn ăn uống, sợ nói chuyện với người khác. Thậm chí M đã có ý định uống thuốc ngủ để quên đi những chuyện bất hạnh nhưng không thành vì được đưa đến bệnh viện kịp thời. Bố mẹ M trao đổi và nhờ cô giáo N giúp đỡ.
Câu hỏi: Là giáo viên chủ nhiệm, cô giáo N cần làm gì để giúp đỡ M và gia đình em?
a. Can thiệp nhóm mục tiêu
b. Phòng ngừa và can thiệp hành vi lệch chuẩn
c. Kết nối và chuyển học sinh đến các trung tâm can thiệp và trị liệu tâm lý chuyên sâu
d. a, b và c
Gợi ý hướng giải quyết Chọn phương án c