Bị bắt ở Trung Mâu
Sở dĩ ba người bọn Tào Tháo có thể trốn khỏi Lạc Dương, là nhờ lập kế cùng Châu Bí từ trước.
Lúc tiệp báo của Ngưu Phụ chuyển đến, Tào Tháo đã liệu rằng Đổng Trác sẽ triệu tập chư tướng uống rượu, đó chính là cơ hội tốt để kim thiền thoát xác. Viên Thuật cũng cắt râu giả làm thân binh lẩn ra ngoài nhân khi Phùng Phương tiến vào thành. Bọn lính canh tuyệt không thể ngờ, đường đường một hậu tướng quân lại cải trang thành ra như vậy, nên cũng không phát hiện ra.
Thực ra khó nhất là trốn khỏi tai mắt của Đổng Trác trong doanh. Với bọn này ba người đã phải bày kế đánh lừa. Lúc gần tối, Tào Tháo trò chuyện với đám quân quan bộ hạ, vô tình nói đến chuyện tối có thể có tiệc rượu, liền lấy cớ đó đi đến các doanh tìm chư tướng hỏi lại.
Lúc đầu còn có kẻ theo đuôi quan sát, chỉ thấy Tào Tháo đến chỗ bọn Từ Vinh, Hồ Chẩn, Dương Định nói hết chuyện nọ đến chuyện kia toàn là chuyện phiếm, liền coi nhẹ không thèm đi theo nữa. Tào Tháo cứ thế tùy ý đi thăm khắp các doanh, càng đi càng xa, dần dần đã tới ngoại vi của các doanh đóng bên thành Lạc Dương.
Nửa canh giờ sau khi Tào Tháo đi, Phùng Phương cũng dẫn Viên Thuật cải trang làm thân binh xuất phát. Hai người gặp ai cũng hỏi Tào Tháo đâu, lại đánh tiếng mấy tiểu hiệu úy trong doanh vì chuyện chia lương không đều mà đánh lộn lẫn nhau, muốn tìm Tào Tháo về xử lý. Hai người nói nói cười cười suốt dọc đường tìm Tào Tháo, đường hoàng ra ngoài thành. Khi ấy là tháng Mười một, sắc trời tối nhanh, khi ba người tụ tập lại với nhau mặt trời cũng đã xuống núi, họ lập tức biến mất trong màn đêm đen đặc.
Rời khỏi Lạc Dương rồi vẫn chưa thấy an toàn, bởi bọn bộ tướng Lý Giác9, Quách Tỷ của quân Lương Châu cướp bóc khắp nơi, một khi chưa ra khỏi đất Hà Nam lúc nào cũng có thể gặp bọn cầm thú ấy. Hơn nữa ở phía sau, có lẽ Đổng Trác cũng đã phát hiện ra, không chừng quân truy đuổi xuất phát rồi.
Cách duy nhất là cứ đánh bạo chạy về trước, chạy không ngơi nghỉ! Cứ như vậy, ba người nhân đêm tối chạy một mạch về phía đông, hết trọn một đêm, không ai mở miệng nói câu nào. Cũng chẳng biết đi được bao lâu, không rõ đã chạy được bao xa, tận đến khi màn đêm tan hết, bầu trời dần sáng, Tào Tháo mới vội dừng ngựa: - Dừng lại! Dừng lại!
- Sao thế? - Phùng Phương lập tức gò cương, hỏi. - Có động tĩnh gì ư? - Ngựa của Viên Thuật chạy không nhanh bằng hai người kia, từ phía sau cũng chầm chậm dừng lại, cả người lẫn ngựa đều thở hổn hển.
- Ta thấy trời sắp sáng rồi, chúng ta phải thay y phục! - Tào Tháo nhảy xuống ngựa rồi lập tức cởi khôi giáp. - Không thể chạy tiếp thế này, lương khô có hạn, lại không có cỏ ngựa, dù chạy đến mệt chết cũng không thoát được. Chúng ta đổi mặc tiện phục, lựa đường nhỏ từ từ đi, nếu gặp được nhà dân nào cũng nhân tiện xin cơm ăn. - Phùng Phương cũng cởi áo giáp ra theo: - Hay thì có hay, nhưng nếu Đổng Trác truyền hịch đi các châu quận, dọc đường chúng ta cũng không dễ thoát được.
- Ta không sợ, giờ ta chỉ là một tên lính bình thường trốn chạy. - Viên Thuật giả làm thân binh, nên căn bản không có giáp trụ, cũng chẳng mang theo nai nịt gì. - Ta giờ đến râu cũng chẳng còn, dù có vẽ hình cũng không giống nữa, ai có thể ngờ rằng là ta chứ. - Vừa nói Viên Thuật vừa nhảy từ trên lưng ngựa xuống, khởi động chân tay, quay mặt về phía đông nói: - Các huynh thay y phục nhanh lên, trời sắp sáng rồi.
Nông dân đi làm đồng dậy sớm, nếu trông thấy các huynh thế này há lại không để ý?
Tào Tháo cũng ngẩng mặt nhìn về phía đông: Đẹp quá! Bầu không phía trước đã chuyển sang màu trắng, mặt trời còn chưa mọc nhưng đã vẽ lên mặt đất một đường viền vàng, ngày mới lại sắp bắt đầu, tràn đầy sức sống và hy vọng, nỗi sợ hãi trong đêm đen mù mịt tựa hồ có thể kết thúc rồi… Thế rồi y bỗng ý thức rằng, mình đang trên đường trốn chạy tuyệt không được phép mất cảnh giác, vội cầm giáp trụ quăng xuống đất, thay y phục bình thường trong tay nải.
- Giáp trụ của hai chúng ta làm thế nào? - Phùng Phương cũng đã thay xong.
- Vứt đi thôi, giữ lại làm gì cho vướng.
- Tiếc quá… - Phùng Phương dường không đành lòng, nhưng giữ lại bên mình, nếu chẳng may bị người khác nhìn thấy càng thêm phiền phức, đành làm theo Tào Tháo ném vào bụi rậm. Tào Tháo quay đầu lại, nhìn thấy con đại uyển, không khỏi sợ hãi: - Ngựa của chúng ta cũng phải cải trang.
Chiến mã thường có nhiều trang sức, không giống ngựa trong dân gian, nhất là ngựa của võ quan lại càng cầu kỳ. Tào Tháo nhanh tay cởi hết chuông nhạc, bỏ cả chỗ bàn đạp để chân bằng vàng, bốc mấy nắm đất bôi lên mình ngựa. Thế là con đại uyển màu nâu đỏ đã biến thành màu xám tro, chỉ có vóc dáng cao lớn hùng dũng là không thể thay đổi.
Ba người sắp xếp xong xuôi, vội dời dịch đạo chạy vào đường làng nhỏ.
Ước chừng lại chạy được hơn canh giờ, trời đã sáng rõ. Phải rất lâu sau, ba người mới tìm được một nông hộ ở nơi hoang vắng, ngồi bên giếng vừa uống nước lại vừa cho ngựa uống, hỏi thăm kỹ mới biết, cứ đi về phía trước không xa nữa là đến địa giới huyện Trung Mâu.
Tào Tháo chợt thấy vui mừng, đợi người nông dân đi xa rồi, mới cười nói: - Cả đêm qua chúng ta chạy như ma đuổi, không ngờ đã đến chỗ này. Chỉ cần ra khỏi Hà Nam, Đổng Trác sẽ không thể bắt được chúng ta nữa.
- Huynh chớ vội mừng. - Phùng Phương nói vẻ nghiêm túc. - Chúng ta đi vòng đường nhỏ, e là khoái mã của quân Tây Lương đã đưa hịch đến huyện Trung Mâu rồi đấy.
- Không hề gì, bọn chúng há có thể bố trí phục binh khắp huyện? Chúng ta tiếp tục đi đường nhỏ qua các thôn, chạy vòng qua thành. - Tào Tháo vừa nói vừa lấy bánh ra cắn một miếng. - Vấn đề bây giờ là, chúng ta đi đâu? - Phùng Phương giật mình, vấn đề này hắn còn chưa nghĩ kỹ. Viên Thuật lại bảo: - Đương nhiên ta phải tới Nhữ Nam, quay về chiêu binh mãi mã, tích trữ lương thảo, để liều mạng với lão tặc.
- Huynh chớ kỳ vọng nhiều quá. - Tào Tháo vừa nhai vừa nói. - Từ khi Bản Sơ bỏ đi, nhất định quê nhà các huynh đã bị người của Đổng Trác chú ý. Chưa biết chừng người trong tộc của huynh đã trốn hết rồi, về đến nơi chỉ còn vườn không nhà trống mà thôi.
Phùng Phương vỗ vỗ vai Viên Thuật: - Không hề gì, nếu ở Nhữ Nam không còn ai, huynh cứ theo ta về Nam Dương. Hiện Trương Tư đang làm Thái thú ở đó, đều là người của ta, huynh đến đó cũng sẽ như về nhà thôi.
Tào Tháo hiểu rõ thâm ý của Phùng Phương. Phùng Phương vốn là nhân sĩ Nam Dương, xuất thân không cao sang lắm, chỉ vì lấy dưỡng nữ của đại hoạn quan Tào Tiết nên sĩ đồ thuận lợi, liên tục cao thăng. Xét kỹ ra cũng là “giống xấu của hoạn quan”, nếu không nhờ danh tiếng của Viên Thuật giúp, Phùng Phương tuyệt không thể làm được trò trống gì.
- Mạnh Đức, huynh về huyện Tiều, Bái Quốc chứ?
- Ờ.
- Cũng thật khéo, trước tiên phải đến Bái Quốc, rồi qua Nhữ Nam mới xuống Nam Dương. Chúng ta đúng là tiện đường! - Viên Thuật liên tục gật đầu.
Tào Tháo lắc đầu nói: - Có điều huyện Tiều gần Hà Nam quá, chuyện cần kíp nhất lúc là về quê báo tin, rồi tính kế thiên di toàn tộc, trước tiên chạy đến Duyện Châu rồi tính tiếp.
Phùng Phương cười nói: - Còn đi Duyện Châu làm gì? Cứ đưa hết toàn tộc cùng đến Nam Dương. Làm thân binh cho ta như Công Lộ vậy.
Tào Tháo chẳng ừ hử gì, chỉ ngần ngừ nói: - Đợi đến Bái Quốc rồi tính sau.
Thực ra trong lòng y cũng đã thầm suy tính: Danh vọng của Viên gia quá lớn, nếu đi theo họ, sau này tất phải phụ thuộc người ta. Đầu gà còn hơn đuôi phượng, Viên Công Lộ cũng không phải người thật thà gì, theo hắn cùng xuống phía nam, chẳng bằng hồi hương tự mình xây dựng đội ngũ, hoặc đến Duyện Châu, hoặc lưu lại Dự Châu, cũng có thể bảo vệ được hương nhân. Nghĩ đến đó, Tào Tháo lại nhớ đến trắc thê Biện thị, nhi tử Tào Phi, cả Tào Thuần huynh đệ nữa, hiện giờ họ còn ở Lạc Dương, vẫn chưa biết sống chết ra sao, không ngăn nổi thở dài.
Viên Thuật vốn tinh tường, thấy Tào Tháo thở dài, lập tức hiểu tâm tư: - Mạnh Đức, chắc lại lo lắng cho thê tử phải không?
- Chính phải.
- Đại trượng phu lo gì không có thê nhi? Dài tình nhi nữ sẽ làm ngắn chí anh hùng.
Chưa nói đến chuyện không chắc họ đã bị hại, dù có bị hại đi chăng nữa ở quê nhà huynh chẳng phải vẫn còn chính thê đích tử ư?
Đúng là không ở trong hoàn cảnh của người khác sao hiểu nổi, đó cũng không phải là thê nhi của hắn nữa. Lúc ấy Tào Tháo cũng chẳng muốn tranh biện, chỉ nói: - Mong sao họ được bình an vô sự.
- Thê nhi của ta đều ở quê nhà, cũng thật may mắn. - Phùng Phương thở phào. - Công Lộ, Bản Sơ thoát hiểm, huynh lại trốn đi, Thái phó tất sẽ nguy hiểm.
Khoảnh khắc Viên Thuật chợt lộ vẻ buồn thảm: - Thúc phụ đã nói với ta, chạy được thì cứ chạy, ông ngần này tuổi cũng đã gần đất xa trời. Đổng Trác là thuộc hạ cũ của ông, sẽ không hạ độc thủ đâu.
Tào Tháo liếc nhìn Viên Thuật: Chuyện đến nước này mà hắn còn ngây ngô vậy. Khi xưa, cũng chỉ vì Đổng Trác là thuộc hạ cũ, Viên Ngỗi mới ngầm đồng ý vời hắn về kinh. Nhưng sau khi về kinh, mọi hành động của Đổng Trác nào có coi lão thượng ty của mình ra gì? Nay Đổng Trác đã là Tướng quốc, há có thể dung túng trong triều có một vị Thái phó? E là Viên Ngỗi đã liệu trước mình không có kết cục tốt đẹp, nên để đám tử điệt chạy được người nào hay người ấy mà thôi. Những người không trốn được, nào chỉ mình ông ấy, còn Châu Bí, Hà Ngung, Dương Bưu, Hoàng Uyển, Chu Tuấn, Vương Doãn, Viên Cơ, Tuân Du… Những vị này tương lai sẽ ra sao?
Tào Tháo không dám nghĩ tiếp nữa, vội đứng dậy nói: - Chúng ta phải đi gấp thôi, nhanh lên nào!
Ba người rời khỏi nhà dân rồi tiếp tục tìm đường nhỏ trong thôn mà chạy. Suốt dọc đường, chỉ thấy khắp nơi tường xiêu vách đổ, có những thôn không hề thấy bóng
người. Trung Mâu không có chiến sự, hẳn đều do lũ quân Tây Lương cướp đoạt mà ra nông nỗi, tài sản bị cướp sạch, có người chỉ còn cách rời bỏ quê hương đi lánh nạn.
Xóm làng tươi đẹp bị hủy trong một ngày, đất Trung Nguyên lại có người bị bức thành nạn dân, chuyện này còn khiến người ta căm giận hơn bội phần so với loạn Khăn Vàng năm xưa. Đã chạy đến hơn mười dặm mà không có lấy một nhà dân tử tế, điền địa bỏ hoang không người cày cấy, lại thêm đang buổi đông hàn cây khô cỏ héo, đâu đâu cũng là quang cảnh tan nát, suy tàn.
Khi từ quân doanh ra bọn Tào Tháo chỉ mang theo ít lương khô, khi nãy đã ăn hết, nhưng rong ruổi suốt một đêm thấy bụng ngày càng đói. Dù vậy, họ cũng không dám vào trong huyện thành, chưa biết chừng vào sẽ bị bắt ngay, nên đành cố nhịn đói ra sức chạy. Qua hết thôn này đến xóm khác, mãi đến chính ngọ mới thấy xóm phía trước có khói bếp bay lên.
- Ôi chao! Sắp ra khỏi địa phận huyện Trung Mâu, cuối cùng cũng gặp được xóm có người! - Viên Thuật thở phào. - Tìm một nhà dân xin miếng gì ăn mới được.
Ba người đều xuống ngựa, đi bộ dắt ngựa vào làng, nào hay người trong làng trông thấy bọn họ đều chạy trốn cả. Tào Tháo thầm nghi hoặc: - Ta thấy nơi đây phong tục không ổn, chúng ta hãy mau chóng rời đi.
Phùng Phương trề môi ấm ức bảo: - Đã ra khỏi huyện Trung Mâu, không biết còn phải chạy bao nhiêu dặm đồng hoang nữa, đến Dương Địch còn xa lắm đấy. Mùa này đến quả dại cũng chẳng có mà tìm, nếu không thấy làng xóm nào nữa, không tìm được cái ăn chúng ta có mà chết đói.
- Ta đi tìm một nhà dân, xin chút đồ ăn vậy. - Viên Thuật nói xong chực đi.
Tào Tháo liệu rằng Viên Thuật là tử đệ nhà hào môn, nói năng khó tránh vẻ kiêu mạn, vội kéo lại: - Công Lộ hãy ở lại đây, coi bộ dạng lính bỏ trốn của huynh không làm được việc đâu, để ta đi cho.
- Cũng được, huynh đi nhanh về nhanh, chú ý cẩn thận!
Tào Tháo dắt ngựa dời khỏi đường đất đi lên con dốc cao, thấy bốn bên là nhà cỏ rào tre, chỉ có mấy gian nhà ngói khang trang ở giữa, vừa nhìn liền biết đó là nhà giàu có trong làng, vội đi mấy bước đến gần, gọi lớn: - Có ai ở nhà không?
Gọi liền mấy tiếng mới thấy giọng nam nhân từ phía trong đáp vọng ra: - Kẻ nào gọi cửa nhà ta vậy?
Tào Tháo nhận thấy giọng nói có vẻ gay gỏng, nhẫn nhịn đáp lại: - Tại hạ là người qua đường, xin ngài cho chút đồ ăn.
Lúc sau, nam nhân ấy đi ra. Hắn có khuôn mặt trẻ con, mắt nhỏ râu ngắn, thân hình ngũ đoản, mặc áo vải thô màu xanh, tuy không phải loại vải tốt nhưng cũng khá sạch sẽ, trông rất có khí khái.
- Thưa huynh đài, tại hạ là hành nhân qua đường, không có lương khô, xin huynh đài cho chút đồ ăn. Tại hạ vô cùng cảm tạ. - Vừa nói Tào Tháo vừa lấy trong người ra chiếc trâm vàng. Đó là chiếc trâm thường ngày y vẫn dùng, vì phải cải trang nên mới lấy cành cây cài thay.
Tên thấp lùn ấy cầm chiếc trâm vàng xem xét, lại nhìn Tào Tháo khắp lượt từ đầu đến chân, cười nói: - Huynh đài hà tất phải khách sáo vậy? Chẳng qua chỉ là một bữa ăn đâu cần đa lễ vậy. Lo việc của người đang lo mới là người quân tử vậy, ta không cần báo đáp thế này, huynh cứ việc ăn vậy.
Thiếu chút nữa Tào Tháo đã bật cười, người này học vấn nửa vời, nhưng nói ra rặt những chi hồ giả dã, ra vẻ văn nhã lễ mạo, song vội nén lại, bảo: - Đa tạ huynh đài, nhưng cây trâm này xin huynh hãy nhận cho. Ngoài kia vẫn còn hai bằng hữu đi cùng, ta có thể xin nhiều thức ăn một chút được chăng?
- Ơ hơ hơ! Mình muốn nên thì nên cho người, mình muốn thành tựu thì thành tựu cho người, huynh thực trượng phu vậy! Đệ đành ái tài vậy. - Nói rồi hắn cầm trâm vàng đút túi. - Nhưng chốn hoang thôn, cá và tay gấu đều không có vậy. Huynh đài chớ sốt ruột, xin hãy ở đây trong giây lát, đợi tiểu đệ quay về lấy đồ ăn, quy khứ lai hề, khứ khứ tiện lai… - Rõ là chỉ cần đôi ba câu là xong, vậy mà hắn dẫn kinh sách điển cố, chi hồ giả dã loạn cả lên.
Tào Tháo thấy hắn lật đật quay vào nhà, không nhịn nổi nữa, ôm bụng cười phá lên.
Đột nhiên có tiếng rầm rầm như núi lở vọng lại. Chỉ thấy tên lùn kia gõ thanh la chạy ra, hô to: - Bắt lấy lũ giặc!
Cùng với tiếng hô hào của hắn, bảy tám trai đinh từ khắp các nhà xông ra, mỗi người tay nắm một cây đại côn.
Tiếng gõ phèng la, tiếng người hò hét, Tào Tháo chợt hoảng loạng, trong lòng y dù có âm mưu đen tối cũng không dám động thủ, vội quay mình chực chạy. Tào Tháo nào ngờ, tiếng phèng la ấy là tín hiệu bắt giặc trong làng, nghe thấy tiếng phèng la, tất cả mọi người đều hưởng ứng. Tào Tháo đưa mắt nhìn, chỉ thấy khắp các nhà tranh xung
quanh đều có tráng đinh chạy ra, ùn lại thành một đám đông. Người cầm gậy, người cầm cuốc, người cầm cào, lại có người vác cả gióng cửa xông ra!
Thấy tình thế không thể chống lại được, Tào Tháo vội lên ngựa. Nhưng để con ngựa không bị người ta chú ý, bàn đạp lên lưng ngựa đã bỏ đi, khó khăn lắm mới leo lên được lưng ngựa, Tào Tháo đã bị đánh ngay một gậy vào lưng. Không có thời gian bận tâm đến chuyện đau đớn, y lập tức thúc ngựa chạy lên dốc cao, đâu ngờ đám thôn dân phía trước đã chắn ngang đường, một kẻ cầm gióng cửa quật vào chân ngựa, khiến cả Tào Tháo lẫn ngựa đều ngã lăn xuống đất.
Phùng Phương và Viên Thuật từ xa đã trông thấy, ai nấy đều rút kiếm ra cầm tay.
Nhưng đám thôn dân đến mấy chục tên, hừng hực khí thế không hề khoan nhượng, khiến bọn Phùng Phương không những không xông qua được, mà tình hình còn sắp bị bao vây đến nơi. Tào Tháo bị ngã từ trên dốc cao lăn xuống, cảm thấy như trời xoay đất chuyển, vội kêu to: - Đừng lo cho ta, các huynh mau chạy đi! - Không đợi Tào Tháo kêu hết câu, bốn năm tên tráng đinh đã ghì chặt y.
- Mạnh Đức! - Phùng Phương sợ quá trào nước mắt. Viên Thuật múa kiếm loạn lên nhằm đỡ gậy gộc đánh lại: - Chạy đi! Còn không chạy sẽ chết ráo cả! - Hai người không còn cách nào khác vội ra roi thúc ngựa, giành đường mà chạy.
Tào Mạnh Đức từng thống lĩnh binh mã đại chiến Khăn Vàng lại dễ dàng bị sập bẫy đám thôn dân, bị trói chặt đến không cử động được.
Khéo ăn khéo nói
- Nói! Ngươi có phải là quân Lương Châu không?
- Đại binh của các ngươi khi nào tới đây?
- Đừng phí lời nữa, phanh xác nó ra!
- Đồng bọn của ngươi chạy đi đâu báo tin?
Đám thôn dân người này một lời kẻ kia một câu luôn miệng tra vấn, Tào Tháo nghe xong cũng lờ mờ hiểu: Hình như họ cho mình là quân quan của Lương Châu bộ, liền vội cất lời giải thích, nhưng họ hò hét không ngừng, căn bản chẳng đếm xỉa đến lời giải thích của y.
- Đừng ầm ĩ lên nữa! Một mạng người liên quan đến trời. Hãy nghe hắn giải thích xem sao rồi hãy định đoạt. - Lúc này tên chi hồ giả dã khi nãy từ phía sau chen lên