Một ngày ngàn dặm
Mùa hè năm Sơ Bình thứ ba (năm 192), thêm lần nữa Tào Tháo được ông trời phù hộ.
Do giặc Khăn Vàng ở Thanh Châu lại vào đánh phá Duyện Châu, Thứ sử Lưu Đại khinh suất ra đánh đã binh bại thân vong, Duyện Châu rơi vào tình thế như rắn mất đầu. Thuộc hạ của Tào Tháo là Trần Cung thấy rõ thời cơ, liền đi trước đến Bộc Dương du thuyết quan viên trong châu: - Nay thiên hạ chia cắt, trong châu lại vô chủ.
Tào Đông Quận tài năng hơn đời, nếu đón lên cai quản toàn châu, tất sẽ khiến dân chúng được yên. - Lại thêm Trần Lưu Thái thú Trương Mạc, Tế Bắc tướng Bào Tín, Thái Sơn Thái thú Ứng Thiệu đều ra sức ủng hộ. Vì thế sau khi đảm nhiệm chức Đông Quận Thái thú chưa đầy nửa năm, Tào Tháo đã nhảy vọt một bước trở thành Thứ sử Duyện Châu.
Bởi đã không được triều đình nhậm mệnh, ngay biểu tấu của Viên Thiệu cũng không có, Trần Cung sợ rằng để lâu việc sẽ sinh biến, nếu lại quay về Vũ Dương có thể sẽ nảy sinh vấn đề khác, liền đề nghị Trị trung Vạn Tiềm, Biệt giá Tất Thầm ở Duyện Châu cùng theo mình về Đông Quận nghênh đón Tào Tháo.
Bào Tín rất quan tâm đến chuyện này, liền dẫn binh mã chạy tới, dọc đường bảo vệ thêm cho bọn Trần Cung.
Tào Tháo thấy Vạn Tiềm và Tất Thầm đến nghênh đón, vui sướng muốn nhảy lên, nhưng lại giả bộ chối từ: - Tại hạ xuất thân không tốt, tài mỏng sức yếu, có đức tài gì mà nhận chức vụ quan trọng này. Nay xin tạm cân nhắc lấy sao hôm thay mặt trời, sau này nếu ai tài đức hơn Tháo, tôi xin nhường lại chức vị sau vậy.
Biệt giá Tất Thầm chớp chớp mắt: “Lời này thực giả dối! Ai chẳng biết ông vừa đến Duyện Châu đã cướp ngay chức Đông Quận Thái thú của Vương Quăng. Nếu Lưu Đại không chết, cũng khó tránh khỏi có ngày bị ông tranh giành. Ỷ vào cây đại thụ
Viên Thiệu, lại thêm Bào Tín, Trương Mạc chống lưng, miếng ngon đến miệng há lại chịu bỏ qua…”
Trị trung Vạn Tiềm tuổi tác lớn hơn một chút, năm xưa khi Tào Tháo làm huyện lệnh Đốn Khâu, ông ta cũng làm huyện lệnh Đông A, cả hai đều nổi tiếng yêu dân, từng có không ít công văn qua lại, nhưng hôm nay cũng là lần đầu gặp mặt. Vạn Tiềm tính khí nóng nảy, thấy Tào Tháo nói năng khách sáo như vậy trong lòng hơi giận, lập tức cắt ngang: - Tào sứ quân, nay không phải lúc nói những câu hay ho bóng bẩy. Giặc Khăn Vàng ở phía đông Duyện Châu đang nổi lên mạnh, nếu ngài đã chịu làm Thứ sử, nên lập tức bàn bạc việc dẹp loạn. Nếu Khăn Vàng bình định được, quan viên các châu quận tất phải chịu phục ngài, còn nếu không nói gì cũng vô ích!
Mấy câu ấy làm Tào Tháo nghẹn họng, không thể ngờ rằng Vạn huyện lệnh tiếng tăm lừng lẫy lại nói năng cứng rắn như vậy, vội thi lễ nói: - Tại hạ lỡ lời, xin Vạn huynh lượng thứ.
- Ta lượng thứ hay không cũng chẳng ích gì, ngài hãy sớm phát binh giết giặc, giữ yên bờ cõi Duyện Châu mới là quan trọng nhất. - Vạn Tiềm vẫn không tha, sang sảng nói:
- Lưu Công Sơn không nghe lời hay đến nỗi đại bại, Tào sứ quân muôn vàn không nên đi theo vết chân ông ta.
- Phải, phải, phải. - Tào Tháo thấy ông ta có vẻ nóng giận, cũng hơi e ngại, quay sang kiếm chủ đề khác để nói: - Vạn huynh, ta còn nhớ năm xưa ở huyện Đông A có một vị thanh niên tài tuấn tên là Trình Lập, từng làm hiệu lao trong huyện, người ấy kiến thức phi phàm, không biết bây giờ thế nào rồi?
Vừa nghe Tào Tháo nói đến Trình Lập, vẻ oán trách của Vạn Tiềm đã biến mất: - Trình Trọng Đức ư… Niên hiệu Trung Bình, lúc giặc Khăn Vàng nổi lên, hắn đã dốc nhiều sức lực. Tiếc rằng nay đóng cửa ở nhà không màng thế sự, mấy lần Lưu Công Sơn muốn mời ra làm duyện thuộc, nhưng hắn đều không nghe… Kỳ lân chôn vùi nơi đồng ruộng… Đáng tiếc, đáng tiếc… - Vạn Tiềm lắc đầu mãi.
- Ta cũng muốn mời hắn ra giúp. - Tào Tháo vuốt râu nói.
- Được rồi, Tào sứ quân từng làm việc với Trình Lập, chưa biết chừng có thể lay chuyển được hắn chăng. - Vạn Tiềm nét mặt vui vẻ: - Để hôm khác ta sẽ đích thân tới nhà, trưng cái mặt già này ra xem sao. - Trần Cung đứng bên thấy Vạn Tiềm đã cười, cũng thở phào, chắp tay nói: - Tại hạ thấy hai vị từ xa đến đây cũng vất vả rồi. Đại nhân chúng tôi trước lúc đi cũng phải xử lý nhiều công vụ. Mời nhị vị đại nhân đi trước, trong dịch quán đã chuẩn bị tiệc rượu, mời các ngài hãy qua ăn cơm nghỉ ngơi, ngày mai việc công xong xuôi, chúng ta lại bàn bạc kỹ hơn các việc phó nhậm. Từ thư tá, phiền ông dẫn đường đưa nhị vị đại nhân đi.
- Ôi chao, giờ là lúc nào rồi, bách tính đang ăn không đủ no, mà còn tâm tư tốn kém tiệc rượu, thật là lao dân tổn tài… - Vạn Tiềm lải nhải oán trách mãi không thôi.
- Vạn huynh, huynh cũng bớt đi vài câu. - Tất Thầm có vẻ thuận mắt.
Từ Đà vừa mời vừa giục Tất Thầm, cuối cùng cũng khuyên giải được Vạn Tiềm đi.
Họ vừa đi khỏi, Tào Tháo thực không nén nổi niềm vui sướng trong lòng nữa, quay sang Trần Cung vái dài: - Công Đài, ông đúng là đã vì ta mà lập được đại công rồi!
- Không dám, không dám! Chỉ là tướng quân vì nước thảo tặc tiếng tăm vang xa, nên mới có việc hôm nay.
Tào Tháo vẫn rất hứng chí: - Cuối cùng cũng có thể theo lời Văn Nhược, giành lấy uy vọng ở Duyện Châu, củng cố nơi xung yếu ở Trung Nguyên rồi.
- Tướng quân, tại hạ có mấy câu này muốn nhắc ngài. Tuy họ chịu đến đón ngài nhưng trong châu vẫn có một số quan viên không bằng lòng… - Trần Cung suy nghĩ xem nên nói thế nào: - Có một số quan viên vẫn lời ra tiếng vào, bọn tòng sự Lý Phong, Tiết Lan, bộ tướng Hứa Tỷ, Vương Khải đều không…
- Chuyện ấy ta đã dự liệu. - Tào Tháo phất tay áo: - Vạn Tiềm huyên thuyên trước mặt ta, chẳng phải cũng là không đành dạ cam tâm sao?
- Vạn Tiềm thì không nói làm gì, người ấy tính khí kỳ quặc, không giống mọi người, xưa nay vẫn vậy. Chỉ có những kẻ ngoài mặt cung kính, mà trong lòng chống đối kia mới thực sự phải cẩn thận.
- Ờ, đương nhiên phải cẩn thận rồi. Ta đang tính đề bạt mấy người để bịt miệng bọn chúng. Còn phải trừ diệt Khăn Vàng sao cho nhanh nhất, cố gắng ra sức thật tốt. - Trong lòng Tào Tháo cũng hiểu rõ nặng nhẹ. Chức Thứ sử này, nói trắng ra cũng là cướp lấy, đã không có danh phận, cũng chẳng đủ tư cách, mà hoàn toàn là nhờ người khác chịu ra nâng đỡ. Thái thú các quận ở Duyện Châu đều có thời gian chờ đợi dài hơn Tào Tháo, còn có một số quan viên trong quận là thân tín của Lưu Đại để lại, có ngấm ngầm dao động cũng là đương nhiên.
- Tướng quân, Bào quận tướng đến. - Hí Chí Tài, Tuân Úc tươi cười hớn hở mời Bào Tín vào.
- Mạnh Đức, huynh đệ chúng ta cuối cũng có thể sát cánh bên nhau chiến đấu rồi! - Bào Tín bước nhanh lại trước mặt ôm vai Tào Tháo: - Rượu của Viên Thiệu uống có ngon không?
- Ha ha ha… mưu tính phía nam Hoàng Hà, một câu của huynh đã khiến ta tỉnh cơn mê đấy.
- Huynh chớ nịnh ta. Ta vừa nói chuyện với Văn Nhược, Chí Tài nửa ngày rồi. Huynh thực sự đã có được hai hiền tài đấy. - Bào Tín nói xong lại chắp tay quay sang hai người ấy.
Tào Tháo gật đầu: - Ngu huynh có được hôm nay, thực là nhờ vào sự giúp sức của các vị ấy… Nào, lại đây, mọi người cùng ngồi xuống.
- Đúng rồi! - Bào Tín dẫn một người tầm tuổi trung niên tướng mạo đoan trang ăn mặc giản dị, nói: - Vị này là bằng hữu của ta, họ Lý ở Cự Dã - Lý Càn tiên sinh.
- Ồ, hạ quan thất lễ rồi. - Tào Tháo không dám lần chần, nghiêm trang vái chào.
Họ Lý hùng mạnh, có thể nói là một trong những bá chủ ở Duyện Châu, đã nhiều đời ở huyện Cự Dã, nhưng từ khi có loạn Khăn Vàng vào những năm Trung Bình lại đây, hào cường họ Lý để tự bảo vệ mình, đã tổ chức người trong họ cùng hương đảng hơn ngàn nhà, một mặt chống quân Khăn Vàng bảo vệ bá tính, mặt khác cũng sửa sang tường lũy mộ binh tự vệ. Từ đó về sau thiên hạ đại loạn, phong trào mộ quân ngày càng mạnh, hiện giờ thế lực của họ đã phát triển đến sát huyện Thừa Thị, huyện Ly Hồ gần đó, thậm chí công nhiên chiếm cứ cả phủ huyện, tự quyết lương thảo, mệnh lệnh, trở thành một lãnh chúa cắt đất tự trị. Các vị Thái thú nối nhau nhậm giữ Sơn Dương e sợ uy quyền của Lý thị đều không dám quản, chỉ mắt nhắm mắt mở mặc họ muốn làm gì thì làm. Ngay cả Thứ sử cũng phải tuyển chọn mấy kẻ có tài cán nhà họ Lý vời ra dưới trướng, mới có thể an tâm làm việc.
- Mạnh Đức có gì chớ giấu giếm, Lý tiên sinh đây cũng là bằng hữu tri giao của ta.
Trước đây ta phụng mệnh Hà Tiến hồi hương mộ binh, Lý gia đã giúp đỡ rất nhiều. - Bào Tín không hề e ngại gì.
Tào Tháo mỉm cười thầm nhủ: “Thực ra xuất thân của Bào gia cũng là thổ hào ở Thái Sơn, trước đây bốn huynh đệ Bào gia ở hương lý cũng hoành hành bá đạo, với Lý gia kia đều cùng một giuộc, nói văn vẻ là các vị thông minh tương ái, còn thô tục là ngưu tầm ngưu mã tầm mã. Nếu ta vừa vào làm chủ Duyện Châu không gặp gỡ liêu thuộc, mà kết giao với thổ hào địa phương trước, thế chẳng phải mất mặt lắm sao…” Tuy nghĩ vậy, nhưng ngoài mặt, Tào Tháo vẫn không tiện chối từ, chỉ nói: - Từ lâu đã ngưỡng mộ, ngưỡng mộ!
Lý Càn vẻ mặt trung hậu, vô cùng chân chất, nhưng nói năng lại hào sảng: - Tại hạ thấy tướng quân nhân hậu, xin được nói thẳng. Lý gia tại hạ từ Cự Dã đến bước đường như hôm nay là cực chẳng đã, mộ quân tự vệ, chiếm cứ huyện thành cũng
chẳng phải sở nguyện của Càn này. - Ông ta thở dài, rồi lại nói: - Rốt cuộc chúng tại hạ không phải quan liêu, mà đi đến như ngày nay đó là thổ phỉ. Ở trên có tặc phụ tặc mẫu, ở dưới có tặc tử, tặc tôn, đường đó có đi mãi cuối cùng cũng không có kết quả tốt đẹp gì. Nghe Bào nhị lang nói, ngài anh võ hơn người, trong lòng lại lo cho xã tắc, sớm muộn có thể phục hưng được Hán thất, cho nên tại hạ nghĩ… tại hạ nghĩ…
Bào Tín tiếp lời: - Có gì khó nói đâu, ông ấy muốn xin Mạnh Đức huynh thu nạp hương binh của Lý thị quy thành quan quân, sau này được hưởng bổng lộc của triều đình! - Chiêu an cường hào Lý thị? Tào Tháo vân vê chòm râu: “Chuyện này vừa tốt vừa không tốt. Con rết trăm chân tuy chết còn động, thế lực Lý gia thật không dễ làm sạch được, đám hương dũng kia đều quen theo họ, dù có thu nạp vẫn cần dùng người của Lý gia thống lĩnh. Lý Càn kia ta lại không quen, phải chăng hắn muốn làm trò gì nên đổi sang cách này để đòi ta cho làm quan? Không đến mức ấy chứ, có lẽ Bào Tín không bao giờ hại ta đâu…”
- Việc này cũng không gấp gì. - Lý Càn hiểu rõ chỗ khó xử của Tào Tháo: - Thực không dám giấu, tại hạ tuy là chủ, nhưng nhiều việc cũng phải có người trong tộc bàn bạc mới có thể quyết định. Được quy thuộc cho triều đình là túc nguyện của cá nhân tại hạ, nhưng người trong tộc vẫn suy nghĩ bất nhất. Tại hạ có tộc đệ Lý Phong hiện là tòng sự ở châu, hắn vẫn lời ra tiếng vào về chuyện này, còn tiểu điệt là Lý Tiến xưa nay vốn ưa tranh cường đấu dũng, cũng chưa chịu nghe theo…
- Nếu đã như vậy, việc này cứ để hôm khác sẽ lại bàn. - Tào Tháo cười, cắt lời ông ta:
- Nhưng mười ngón tay còn có ngón dài ngón ngắn, tốt nhất là người trong tộc đều đồng ý rồi chúng ta hãy bàn, để tránh nảy sinh chuyện ngoài ý muốn khiến tất cả mọi người đều không vui. Nay phía đông Duyện Châu giặc Khăn Vàng đang hoành hành, nếu các vị có thể dẫn binh lính phối hợp với quan quân khống chế giặc, ta nghĩ triều đình cũng được, quan viên châu quận cũng được, dân thường cũng được, đều sẽ biết ơn của Lý gia. - Những lời nên nói thế là đủ rồi.
Lý Càn cũng là người thông minh, thấy Tào Tháo nói ra điều kiện, vội gật đầu đáp: - Tại hạ hiểu ý đại nhân, nhất định tại hạ sẽ về chỉnh đốn binh mã, hiệp trợ tướng quân đánh giặc.
- Hay lắm, hay lắm. Coi như đã bàn bạc ổn thỏa rồi. - Bào Tín rất hiểu biết, lại nhìn kỹ một lượt những người trong phòng: - Giờ cũng không có người ngoài, có lời này ta cứ nói thẳng.
Tào Tháo biết Bào Tín muốn phân tích cục thế Duyện Châu, thấy ông ta không coi Lý Càn là người ngoài, nên cũng không tiện ngăn cản, liền cười nói: - Vậy còn đợi gì nữa? Ta ở đây ngày nhớ đêm mong, chỉ đợi cao kiến của huynh đấy.
Bào Tín búng búng ngón trỏ phải lên trán, chậm rãi nói: - Duyện Châu có tất cả tám quận trực thuộc, ta ở Tế Bắc, Trương Mạnh Trác ở Trần Lưu thì không cần nói nữa, trước nay vẫn ủng hộ huynh. Nhậm Thành tướng Trịnh Toại đã chết, cũng bỏ qua.
Bản thân huynh là Thái thú Đông Quận, ta nghĩ huynh không ngốc đến độ chính mình phản đối mình. - Vừa nói, Bào Tín vừa tự thấy buồn cười: - Còn như Thái Sơn Thái thú Ứng Thiệu, trong lá thư gửi ta cũng nhắc đến chuyện năm xưa huynh từng giúp ông ấy, có chuyện đó không?
Tào Tháo nghĩ ngợi giây lát: - Ồ… Khi xưa hoạn quan gây biến, Ngô Khuông giết Hà Miêu rồi lại muốn đem giết tất cả thuộc hạ của Hà Miêu, Nhạc Ẩn đã bị hại, ta có kịp cứu được Ứng Trọng Viễn.
- Vậy thì ổn rồi, ơn cứu mạng há lại tầm thường? Ứng Thiệu nhất định sẽ ủng hộ huynh. - Bào Tín nói vẻ rất hưng phấn: - Ứng Trọng Viễn là người rất giỏi! Năm ngoái khi giặc Thanh Châu xâm phạm địa phận châu, ông ta dẫn văn võ liên tục đánh nhau với giặc, trước sau chém được mấy ngàn thủ cấp, bắt sống hơn vạn người làm tù binh. Hơn nữa, người này học vấn trác tuyệt, từng soạn bộ Phong tục thông, chú thích Hán thư của Ban Mạnh Kiên, thân ở nơi quân ngũ mà tay không rời sách, thật là một người văn võ toàn tài! Bào lão nhị ta có võ mà vô văn, chẳng dám so bì.
- Thân ở nơi quân ngũ mà tay không rời sách, chuyện đó ta cũng phải học tập, nói gì đến chuyện chú giải một cuốn binh pháp. - Tào Tháo không ngăn được gật đầu: - Đợi gặp được Trọng Viễn, ta phải đàm đạo với ông ấy một phen, từ nay về sau còn nhiều việc phải nhờ vả.
- Quận Thái Sơn coi như yên ổn, cùng lắm chỉ còn ba quận Tế Âm, Sơn Dương, Đông Bình là khó thuyết phục thôi. - Bào Tín lấy lại vẻ nghiêm túc: - Tế Âm Thái thú Ngô Tư, nổi lên nhờ quân công, khi xưa cũng không phục Lưu Đại, e là sẽ không chịu phục huynh. Sơn Dương Thái thú Viên Di đã chạy lên phía bắc theo Viên Thiệu, Lưu Đại đổi dùng Mao Huy, người này vẫn chịu ân đức của Lưu Đại không nên lay động hắn. Lại còn Đông Bình Thái thú Từ Hấp, vốn là tâm phúc của Lưu Đại, có lẽ hai người này bất mãn nhất với việc huynh đến châu.
- Không sao, ta thành tâm thành ý đối đãi họ là được, nhân tâm cũng có thể thay đổi.
Bào Tín lại nói thêm: - Còn các quan viên chức lớn ở châu thì… Hứa Tỷ, Vương Khải là bộ tướng của Lưu Đại, cần cẩn thận với hai kẻ này, tốt nhất sau khi đến Bộc Dương trừ bỏ luôn binh quyền của chúng. Còn người nữa là Tiết Lan, ông ta là nhi tử của Đông Hải tướng Tiết Diễn tiền nhậm, vốn có quan hệ sâu gốc bền rễ ở đó, con trai ông ta là Tiết Vĩnh lại đang dưới trướng Từ Châu mục Đào Khiêm. Lại còn… - Bào Tín quay sang nhìn Lý Càn.