Bàn bạc đông tiến
Nạn châu chấu đã khiến chiến cuộc giằng co giữa Tào Tháo và Lã Bố phát sinh những chuyển biến căn bản. Tào Tháo ổn định thế trận ở ba huyện, lại được Lý gia đi theo giúp sức, vấn đề binh lương đã được giải quyết, số binh mã tan tác lại dần tụ tập về.
Còn Lã Bố sau khi vội lui về phía đông, không những sĩ tốt mệt mỏi, còn làm chiến tuyến bị kéo dài. Trước tình hình đó, hai bên đã không còn giới hạn cục diện rõ ràng, so sánh tài năng trong việc dụng binh và danh vọng với bách tính địa phương đã thấy rõ kẻ cao người thấp.
Mùa xuân năm Hưng Bình thứ hai (năm 195), Tào Tháo tiến quân vào Định Đào, giả đánh phản quân của Sơn Dương Thái thú Ngô Tư. Binh mã của Lã Bố chưa kịp nghỉ ngơi, lại phải vội đến cứu, kết quả trúng kế vây thành đánh viện quân của Tào Tháo.
Lã Bố bị đánh đến thảm bại, phải bỏ chạy về phía đông lần nữa, chạy đến huyện Đông Mân tập hợp binh mã.
Tào Tháo nhân cơ hội, lập tức hồi quân đánh Cự Dã. Lý Phong, Tiết Lan không chống đỡ nổi, khi đó Lã Bố muốn cứu cũng không đến kịp, kết quả trong vòng mấy ngày, thành Cự Dã đã bị hạ.
Trông thấy Lý Phong, Tiết Lan bị trói chặt, dong tới ném dưới chân mình, Tào Tháo cười nhạt một hồi, sỉ nhục: - Chúc mừng hai vị đã được thăng tiến. Trước đây là tòng sự dưới tay ta, nay đã được Lã Bố phong làm Trị trung và Biệt giá, là những chức vụ lớn trong châu!
Tiết Lan sợ hãi run như cầy sấy: - Xin tướng quân tha mạng…
Tào Tháo liếc nhìn sang Vạn Tiềm, cười nói: - Vạn huynh, khi xưa các vị cùng nhau từ quan không làm. Nay huynh về rồi, Lã Bố đã ban cho hắn chức quan ngang với huynh ở đây, huynh nói xem có tha hay không?
Vạn Tiềm lắc đầu: - Không giết hai tên giặc này, sao an ủi được cho những tướng sĩ và bách tính Duyện Châu đã phải chết?
Lý Phong vẫn còn ương ngạnh: - Họ Vạn ngươi thật vô sỉ, Tào Tháo tàn hại sĩ nhân, ngươi còn ủng hộ hắn!
- Tào sứ quân còn nhiều thiếu sót, sau này cũng không được tùy tiện, tàn hại người vô tội nữa. - Vạn Tiềm nói xong câu ấy với Tào Tháo, lại quay sang nhìn Lý Phong. - Nhưng Lý Thúc Tiết kia, ngươi không có tư cách giáo huấn chúng ta. Bởi loạn lạc ở Duyện Châu đều do bọn tiểu nhân các ngươi gây ra. Ngươi dẫn Lã Bố đến là vì bách tính Duyện Châu hay vì tư lợi? Đúng, Tào sứ quân đã giết Biên Nhượng, giết hại người Từ Châu, nhưng ông ấy đã có lỗi với người Duyện Châu chúng ta chưa? Đạo lý của ngươi là đạo lý của bọn đại địa chủ, đại cường hào, chứ không phải đạo lý của bách tính Duyện Châu. Tào sứ quân vốn chỉ còn ba huyện nhỏ, nhưng có thể tùy thời mà lo liệu lương thực, còn Lã Bố của các ngươi lại không trù tính được, ngươi còn chưa hiểu dân tâm bách tính Duyện Châu hướng về đâu ư?
Lý Phong còn muốn cãi tiếp, bỗng phía sau lưng bị ai đó đạp mạnh, hắn ngoảnh lại nhìn, thì ra Lý Tiến, Lý Chỉnh, Lý Điển đã sừng sững đứng sau, sáu con mắt trừng trừng nhìn, dường muốn nuốt sống hắn. Hắn sợ hãi vội bò lên mấy bước, không dám nói thêm gì nữa.
Tào Tháo đưa tay nói: - Lý nghĩa sĩ, hai tên kia giao cho thúc điệt ngươi đấy.
- Hay lắm! - Lý Tiến, Lý Chỉnh mỗi người túm một tên lôi ra ngoài, có lẽ hai tên kia sẽ phải chịu muôn đao vằm xác.
Lý Điển bỗng kêu lên: - Hai người không thể giết Lý Phong!
Lý Tiến giật mình: - Man Thành, sao ngươi lại cản?
- Tam thúc, huynh trưởng, điệt nhi cũng rất hận kẻ này! Nhưng hắn chỉ vì hại đồng tộc mà thành kẻ thù của chúng ta, song nếu hai người lại giết, chẳng phải cũng là tàn hại đồng tộc ư? Đời sau của hắn lại tìm mấy người báo thù, Lý gia chúng ta tàn sát lẫn nhau biết đến bao giờ mới dứt? - Những câu ấy làm thúc điệt Lý Tiến đứng im, Lý Điển nói xong quay lại phía Tào Tháo vái một vái. - Lý Phong cử binh làm phản, xin sứ quân lấy pháp luật mà trừng trị, để tránh Lý gia phải làm việc tự tương tàn lẫn nhau.
Tào Tháo cảm thấy vô cùng ngạc nhiên, nhìn chằm chằm vào thiếu niên đó. Lý Điển vốn là con của một thổ hào, mới mười sáu tuổi, khuôn mặt vẫn còn nét trẻ con, vậy mà không những có thể ra chiến trường, lại còn nghĩ sâu sắc như vậy, đúng là một kẻ tài năng. Tào Tháo gật gật đầu: - Man Thành mới chỉ bằng tuổi Tào Ngang con ta, vậy mà kiến thức không hề tầm thường! Được lắm, Lý Phong, Tiết Lan hãy giao cho quân binh xử trí.
- Đa tạ tướng quân! - Thúc điệt Lý Điển lại vái tạ lần nữa.
- Được rồi, Lý Phong, Tiết Lan đã chết, phía đông Duyện Châu an định rồi. Việc vỗ về dân chúng còn nhờ các vị vất vả. Vạn đại nhân cũng nên đi kiểm tra lại các kho đụn, mọi người hãy đi lo liệu thôi. - Tào Tháo thấy mọi người lũ lượt thi lễ cáo lui, lại nói thêm. - Tuân Văn Nhược, Trình Trọng Đức, hai ông hãy tạm ở lại.
Tào Tháo tuy dặn dò công việc như thế nhưng kỳ thực trong lòng vẫn có chỗ bất an, tin tức Từ Châu vừa chuyển đến khiến Tào Tháo rất không vui. Nhờ bài học từ vụ phản loạn ở Duyện Châu, Tào Tháo không dễ dàng bày tỏ tâm cơ của mình ra nữa, tận đến khi chỉ còn Tuân Úc, Trình Dục, ông mới giận dữ bảo: - Hẳn các ông cũng biết tin, Đào Khiêm đã bệnh mà chết. Hắn thực cũng không phải đầu sỏ trong việc hại chết phụ thân ta, gắng gượng sống trọn mạng coi như cũng thôi. Nhưng trước khi chết, hắn lại đem Từ Châu dâng cho Lưu Bị. - Tào Tháo nói đến đó cỏ vẻ tức giận: - Không lâu trước đây, Đào Khiêm dâng biểu về Tây kinh, nhường Lưu Bị lĩnh chức Thứ sử Dự Châu, đến giờ lại tự xưng là Từ Châu Thứ sử! Lưu Bị kia có là cái gì chứ? Từ một chân Bình Nguyên tướng hữu danh vô thực, nhảy một lên làm Thứ sử hai châu, thực là đáng giận. Ta từ xa xôi lặn lội đến chinh thảo Từ Châu, kết quả là để tên tiểu nhân dệt chiếu bán giày kia chen vào, một phen gian khổ để cho ai chứ?
“Ai bảo ngài lạm sát kẻ vô tội, rõ ràng Từ Châu kia là ngài đem tặng cho Lưu Bị rồi?”
Trình Dục thầm nhủ trong lòng, muốn cười mà không dám cười, chỉ khuyên bảo: - Tướng quân bớt giận, Lưu Huyền Đức chẳng qua chỉ giỏi võ mồm. Phía bắc Dự Châu đã thuộc chúng ta, phía nam lại thuộc Viên Thuật, làm gì còn có phần cho hắn? Đó là gian kế của Đào Khiêm, tâu xin cho Lưu Bị làm Dự Châu Thứ sử, có khác nào đẩy hắn trở thành kẻ đối đầu sống mái với chúng ta và Viên Thuật, cũng là để Lưu Bị an tâm phụ tá ông ta ngồi ở Từ Châu. Nào ngờ Đào Khiêm tính muôn ngàn kế, nhưng không tính được số mệnh của mình, bị tướng quân dọa một phen đã bệnh không dậy nổi, còn chưa kịp thao túng Lưu Bị thì đã ô hô ai tai rồi! - Trình Dục nói đến cuối lại cố ý nịnh mấy câu để Tào Tháo yên tâm về việc này.
Nào hay, Tào Tháo vẫn canh cánh nỗi lo như cũ: - Đáng ngại chính ở đó, Từ Châu là mảnh đất màu mỡ, Viên Thuật cũng đang nhòm ngó. Nếu ta không lấy, Viên Thuật sẽ đánh lên phía bắc mà mưu đồ. Trong khi Lã Bố thế đã cùng, không thể gây rối cho ta
được nữa, vì thế ta quyết ý lại đánh Từ Châu, nhân lúc Lưu Bị mới được Từ Châu, lòng người còn chưa yên, mau chóng trừ khử hắn, các ngươi thấy thế nào?
- Kế này muôn vàn không được! - Tuân Úc thấy Tào Tháo bắt đầu nóng lên, vội ngăn.
- Xưa Cao tổ giữ Quan Trung, Quang Vũ đóng Hà Nội, đều phải nhờ sâu rễ bền gốc để khống chế thiên hạ, tiến đủ để thắng địch, thoái đủ để cố thủ. Cho nên dù đôi khi bị tan vỡ vẫn có thể thống nhất được thiên hạ. Tướng quân lấy đất Duyện Châu để lập nên, dẹp nạn ở Sơn Đông, bách tính đều quy tâm thuận theo. Vả chăng Hoàng Hà, Tế Thủy là nơi hiểm yếu trong thiên hạ, tuy vì phản loạn có chỗ bị tàn phá, nhưng vẫn đủ để tự giữ, tướng quân như thế là tốt hơn nhiều so với Quan Trung, Hà Nội, không thể không an định trước. Nay đã phá được Tiết Lan, Lý Phong, nếu chia quân ra đánh Lã Bố, Trần Cung ở phía đông, bọn chúng tất không dám nhòm ngó sang phía tây. Chúng ta nhân khi ấy cho quân đi thu lúa mạch đã chín, quân tinh nhuệ lương đủ đầy, chắc chắn có thể phá được Lã Bố. Một khi xử lý Lã Bố, sau đó phía nam sẽ câu kết với Dương Châu, cùng thảo Viên Thuật, để lấy vùng Hoài, Tứ.
Nói đến đó, Tuân Úc chợt cao giọng như để nhắc nhở: - Nếu bỏ qua Lã Bố mà đánh sang đông, để lại nhiều quân thì không đủ đánh, để lại ít quân thì dân sẽ giữ sức bảo vệ thành, không thể canh tác cung lương. Nếu Lã Bố lại thừa lúc chúng ta để thành không đến cướp, dân tâm càng thêm nguy loạn, may thì Quyên Thành, Phạm Huyện, đất Vệ có thể toàn vẹn, đến những chỗ khác sẽ không còn là của tướng quân nữa, như thế sẽ chẳng còn Duyện Châu. Khi đó, nếu Từ Châu không bình định được, tướng quân còn biết về đâu?
Tào Tháo bóp bóp trán: - Văn Nhược tuy nói chí lý, nhưng đây là cơ hội khó có, chẳng lẽ lại để mặc Lưu Bị ngồi vững ở Từ Châu ư? - Không biết vì sao, những ngày này kẻ có tên là Lưu Bị - người mà Tào Tháo chưa từng gặp mặt - kia luôn quanh quẩn trong suy nghĩ của Tào Tháo.
- Theo ý tại hạ, đây tuyệt không phải cơ hội tốt. - Tuân Úc lắc đầu. - Đào Khiêm tuy đã chết nhưng Từ Châu không dễ mà mất được. Mặc dù Lưu Bị mới được lập lên, nhưng dân chúng nhớ trận thua lần trước, cũng không thể không toàn tâm ủng hộ. Nay phía đông đều đã thu hoạch lúa mạch, chúng tất sẽ xây tường đắp lũy kiên cố, thu hoạch xong xuôi, sẵn sàng đợi tướng quân. Tướng quân đánh không hạ nổi, cướp chẳng được gì, chưa đến mười ngày, mấy vạn quân chẳng cần bị đánh cũng tự khốn rồi. Lần trước thảo Từ Châu, uy phạt nặng nề, tử đệ của chúng còn nhớ nỗi nhục của cha anh, tất sẽ giữ vững, không chút hàng tâm, dù có thể phá, cũng không có được mà giữ.
Tào Tháo chợt đỏ mặt: “Tuân Văn Nhược nói năng thật uyển chuyển, nói trắng ra chính là trách ta giết người quá đà, Lưu Bị ở Từ Châu vốn chẳng được nhân tâm, nay vì ta giết chóc nhiều người mà thành ra hắn lại được nhân tâm.”
- Việc trong thiên hạ, tất có lựa chọn, đổi nhỏ lấy lớn là được, đổi nguy lấy an là xong, cân nhắc vị thế từng lúc, chẳng phải chỉ lo gốc không vững là được. Nay cả ba điều ấy đều không lợi, mong tướng quân hãy suy nghĩ kỹ. - Nói rồi, Tuân Úc vái dài một vái.
- Được rồi! - Tào Tháo cắn răng. - Ta sẽ tạm tha cho Lưu Bị, đợi đến khi hoàn toàn thu phục Duyện Châu sẽ tính sổ sau.
Trình Dục thấy Tào Tháo đã hiểu ra, cũng thở phào nói: - Tướng quân chớ vội, kế sách phá Lã Bố tại hạ đã có. Lần này chúng ta chỉ đánh một trận sẽ đuổi hoàn toàn hắn khỏi Duyện Châu, để con sói ấy chạy sang Từ Châu cắn Lưu Bị.
- Ồ? Kế sách thế nào, hãy nói ta nghe xem.
- Trước hết tướng quân hãy an định huyện thành, sau rồi tiến quân đến Định Đào, trên đường đi tại hạ sẽ từ từ nói rõ. - Trình Dục nở một nụ cười bí mật.
Phi tướng tả tơi
Dùng đoản binh đối địch, liều mạng đánh giết, là bản lĩnh của Lã Bố. Nhưng một khi chiến tuyến kéo dài, phải đấu trí đấu dũng Lã Bố lại không kiên trì. Mưu sĩ Trần Cung cũng có kiến giải, nhưng so với mưu tính lão luyện của Tào Tháo còn thua xa. Từ sau khi bị đánh tan ở huyện Thừa Thị, chúng chưa đánh thắng được trận nào nữa. Kỳ thực chỉ vì được lương muộn, mà từ đó về sau chúng liền bị khống chế từng bước một. Mỗi khi Tào Tháo vây một thành, chúng chạy đến cứu, nếu không bị Tào quân dùng quân nhàn nhã đánh quân mỏi mệt khiến phải đại bại, cũng là chưa kịp đến nơi, thành trì đã bị thất thủ, đại quân qua lại đông tây Duyện Châu mệt tưởng hết hơi, hành hạ người ngựa đều kiệt sức. Còn một số huyện thành tuy trên danh nghĩa là hiệp đồng mưu phản nhưng thực tế chỉ là tọa sơn quan hổ đấu. Nay Tào Tháo đã chiếm thế thượng phong, đám huyện lệnh ấy lập tức quay trở lại. Càng nguy hơn là quân Duyện Châu và quân Tịnh Châu bất hòa với nhau, ngày nào cũng đánh lộn nhau.
Sau này Cự Dã thất thủ, Lý Phong và Tiết Lan bị giết, Trần Cung đề nghị Lã Bố không ra quân nữa, chỉ nên đóng ở huyện Đông Mân để chính đốn, tụ tập những quân binh lưu tán. Vì thế khi Tào Tháo xuất quân ra Định Đào, Lã Bố không hề vội đến cứu. Nhưng chỉ qua mấy ngày, tin Tào Tháo đến những vùng lân cận thu hoạch lúa mạch truyền đến tai, Lã Bố không thể ngồi yên được nữa. Mất mùa đói kém ở Duyện Châu khiến lương thực giảm sút, Lã Bố vừa để cho quân lính được ăn no một thời gian, nhưng lương thảo dự trữ về sau vẫn là vấn đề nghiêm trọng. Khó khăn lắm mới duy trì được đến mùa thu hoạch, vậy mà Tào Tháo lại chạy sang phía đông cắt mất lúa mạch, thế có khác nào cướp lương thảo trong doanh Lã Bố? Không còn cách nào khác, Lã Bố đành dẫn đội quân còn chưa kịp chấn chỉnh xong ở Đông Mân lần nữa ra đối địch với Tào Tháo.
Khác những lần trước, vừa qua địa giới huyện Định Đào, Lã Bố lập tức ra lệnh hạ trại, không vội giao chiến, sai quân xích hầu đi dò thám kỹ lưỡng động tĩnh của Tào quân.
Mấy lần trước Lã Bố đều thua, bây giờ đã thấy sợ kẻ thấp bé người huyện Tiều, Bái Quốc kia vài phần rồi.
Mấy lộ quân xích hầu trở về đều bẩm báo rõ ràng: Binh mã của Tào Tháo phân tán các nơi cắt lúa thu lương. Đại doanh không có phòng bị gì, chỉ để lại chưa tới một ngàn quân đóng giữ, trong đó còn lẫn nhiều hương dân, thậm chí có cả đàn bà cầm vũ khí để bảo vệ doanh trại, ở mé tây doanh trại của họ có một con đê lớn.
Nghe được tin ấy, Lã Bố nửa tin nửa ngờ, không nói câu gì, quay đầu nhìn Trần Cung.
Tịnh Châu bộ và Duyện Châu bộ có mâu thuẫn, nên hành động mỗi khi có việc đều hỏi Trần Cung trước của Lã Bố khiến các tướng lĩnh Tịnh Châu vô cùng bất mãn, còn các tướng Duyện Châu lại dương dương tự đắc.
Trần Cung lại chẳng biết gì, vẻ mặt không hề tỏ thái độ gì, tái nhợt đến độ tưởng như không còn sắc máu, đôi mắt hình tam giác nhìn chằm chằm ra ngoài trướng, ý vị sâu xa khiến người ta chẳng thể nào nắm bắt. Mấy hôm nay, ông ta bắt đầu thấy hối hận vì sự thiếu sáng suốt trong việc phản biến của mình. Trước đây chính Trần Cung là người liên hệ mời Lã Bố tới, nhưng qua một năm cùng mưu sự, Trần Cung ý thức được rằng những lời hay ý đẹp được nghe đồn thổi đã làm hại mình, suy cho cùng Lã Bố chỉ là một kẻ hữu dũng vô mưu. Nhảy lên lưng ngựa thì vạn người khó địch, nhưng xuống dưới mặt đất thì sự kém cỏi bất tài lập tức lộ ra, dao động ba phải, không có chủ kiến, ưa thích hư vinh, tham lam lợi nhỏ… Trần Cung nghĩ mãi mà không hiểu, vì sao một kẻ vũ phu giết người như ngóe, mà tính cách lại mềm yếu do dự như vậy? Mưu kế trí lược kém cỏi vô cùng, tài năng chủ chính chăn dân cơ bản không có, sự quyết đoán khi gặp việc so với Tào Tháo thua rất xa, hơn nữa đến bộ hạ cũng chẳng ước thúc nổi. Nhưng bùn dưới chân đều là mình tình nguyện giẫm lên, ai bảo nhất thời nóng gáy liền phản Tào Tháo chứ? Việc đã đến nước này, chỉ còn cách đi cho trọn con đường đã bước, nửa đời còn lại của Trần Cung coi như đã bị gắn chặt với Lã Bố.
Lã Bố thấy ông ta không nói gì, gặng hỏi: - Công Đài, ông thấy thế nào?
- Một khi Tào Tháo đã dám coi quân ta như không có, chắc chắn đã có sự chuẩn bị, tôi liệu rằng trong chỗ con đê lớn kia tất có phục binh.
- Vậy phải làm sao?
- Chúng ta tiến từng bước một, tiếp cận đại doanh Tào Tháo. Tiến đến gần rồi, quân mai phục sẽ lộ ra, nếu không thấy lộ, ta sẽ thừa cơ cướp đại doanh của hắn.