1. Hãy trình bày vài sự đánh đổi mà các tác nhân kinh tế sau đây phải đối mặt:
a. _ Một hộ gia đình cần đưa ra quyết định có nên mua một chiếc ô tô mới không.
b. Một đại biểu quốc hội cần quyết định chỉ tiêu bao nhiêu cho các công viên quốc gia.
c. Một giám đốc công ty đang cân nhắc xem có nên khai trương nhà máy mới không.
d. Một giáo sư cần quyết định sử dụng bao nhiêu thời gian để chuẩn bị bài giảng.
2. Bạn đang suy nghĩ để ra quyết định về việc có nên đi nghỉ mát không. Hầu hết chi phí của kỳ nghỉ (vé máy bay, khách sạn, tiền lương phải từ bỏ) được tính bằng tiền, nhưng ích lợi của kỳ nghỉ lại có tính chất tâm lý. Bạn cần so sánh các ích lợi và chí phí này như thế nào?
3. Bạn đang dự định sử dụng ngày thứ bảy để làm ngoài giờ, nhưng một người bạn lại rủ đi chùa Tây Phương. Chỉ phí thực sự của việc đi chùa Tây Phương là gì? Bây giờ giả sử bạn đã có kế hoạch học cả ngày trong thư viện. Trong trường hợp này, chỉ phí cơ hội của việc đi chùa Tây Phương là gì? Hãy giải thích!
4. Bạn thắng 10 triệu đồng trong trò chơi ai là triệu phú. Bạn có thể chọn cách tiêu tiền ngay hoặc để dành một năm trong tài khoản ngân hàng với lãi suất 7%.
Chi phi cơ hội của việc tiêu ngay 10 triệu đồng là gì?
5. Công ty mà bạn là giám đốc đầu tư 5 tỷ đồng để triển khai một sản phẩm mới, nhưng quá trình triển khai này chưa hoàn tất. Trong cuộc họp gần đây, nhân viên bán hàng của bạn báo cáo rằng việc xuất hiện các sản phẩm cạnh tranh đã làm giảm đoanh thu dự kiến của sản phẩm mới xuống còn 3 tý đồng.
Nếu chi phí để hoàn tất quá trình triển khai và chế tạo sản phẩm là 1 tỷ đồng, bạn có tiếp tục phát triển sản phẩm không? Mức chỉ phí cao nhất mà bạn nên trả để hoàn tất quá trình triển khai là bao nhiêu?
6. Ba cán bộ của Công ty Thần dược đang bàn về khả năng tăng mức sản xuất.
Mỗi người đề xuất một cách ra quyết định.
AN: Chúng ta nên kiểm tra xem năng suất của công ty chúng ta - tức số thùng thuốc trên mỗi công nhân - tăng hay giảm.
TOÀN: Chúng ta nên kiểm tra xem chỉ phí bình quân của chúng ta - tức chỉ phí trên mỗi công nhân - tăng hay giảm.
BẢO: Chúng ta nên kiểm tra xem doanh thu tăng thêm từ việc bán thêm mỗi đơn vị thuốc lớn hơn hay nhỏ hơn mức chỉ phí tăng thêm.
Theo bạn thì ai đúng? Tại sao?
22
Bài.1. Các nguyên lý của kinh tế học
7. Hệ thống bảo hiểm xã hội trả tiền hưu trí cho những người trên 65 tuổi. Nếu một người được hưởng phúc lợi từ hệ thống này quyết định đi làm và kiếm được một khoản thu nhập nào đó, thì nhìn chung số tiền người đó nhận được từ bảo hiểm xã hội bị cất giảm.
a. Chế độ trả bảo hiểm xã hội này tác động đến động cơ tiết kiệm khi đang làm việc của mọi người như thế nào?
b. Việc cất giảm trợ cấp hưu trí khi thu nhập cao hơn ảnh hưởng tới động cơ lao động của những người trên tuổi 65 như thế nào?
8, Một dự luật cải cách chương trình xoá đói giảm nghèo của chính phủ dự kiến giảm thời gian hưởng trợ cấp xã hội của nhiều đối tượng xuống chỉ còn hai năm.
a. Sự thay đổi này ảnh hưởng tới động cơ lao động như thế nào?
b. Sự thay đổi này biểu thị sự đánh đổi giữa công bằng và hiệu quả như thế
nào?
9. Người bạn cùng phòng nấu ăn giỏi hơn bạn, nhưng bạn lại lau nhà nhanh hơn anh ta. Nếu anh ta chuyên môn hoá vào việc nấu ăn, còn bạn đảm nhiệm toàn bộ việc lau nhà, thì hai người sẽ hoàn thành hai việc cần làm trong khoảng thời gian ngắn hơn hay dài hơn so với tình huống công việc được chia đều cho mỗi người? Hãy đưa ra một ví dụ tương tự để minh hoạ cho ích lợi mà sự chuyên môn hoá và thương mại giữa hai quốc gia có thể mang lại.
10. Giả sử bây giờ Việt Nam quay trở lại áp dụng mô hình kế hoạch tập trung cho nên kinh tế và bạn được bổ nhiệm làm Chủ nhiệm Uỷ ban Kế hoạch. Trong số hàng vạn quyết định mà bạn cần đưa ra cho năm tới có quyết định về lượng đĩa CD cần sản xuất, số ca sĩ cần ghi âm và số người cần nhận được đĩa.
a._ Để đưa ra các quyết định này một cách sáng suốt, bạn cần những thông tin gì về ngành sản xuất đía hát? Bạn cân thông tin gì về từng người dân Việt Nam?
b. Những quyết định vẻ dia CD ảnh hưởng tới một số quyết định khác của bạn như thế nào, chẳng hạn như số máy nghe CD và máy ghi âm cần sản xuất?
Một số quyết định khác của bạn về nên kinh tế có thể làm thay đổi quan điểm của bạn về đĩa CD như thế nào?
11. Hãy kiểm tra xem mỗi hành động dưới đây của chính phủ được thúc đẩy bởi mối quan tâm về công bằng hay mối quan tâm về hiệu quả. Trong trường hợp mối quan tâm về hiệu quả, bạn hãy bàn về dạng thất bại thị trường liên quan!
a._ Kiểm soát cước truyền hình cáp.
b. Cấp cho một số người nghèo phiếu mua hàng để họ mua thực phẩm.
c.. Cấm hút thuốc ở nơi công cộng.
23
BAI GIANG NGUYEN LY KINH TE VIMO
d. Chia công ty PetroViệt Nam (chiếm 90% sản lượng dầu mỏ) thành nhiều công ty nhỏ hơn.
e._ Quy định thuế suất thuế thu nhập cá nhân cao hơn cho những người có thu nhập cao.
f.. Ban hành luật cấm lái xe khi uống rượu.
12. Hãy bàn về các nhận định sau từ phương điện công bằng và hiệu quả.
a.. "Mọi người trong xã hội cần được đảm bảo sự chăm sóc y tế tốt nhất."
“Khi công nhân bị sa thải, họ nên được nhận trợ cấp thất nghiệp cho đến khi tìm được việc làm mới."
13. Mức sống của bạn bây giờ khác mức sống của ông bà, cha mẹ bạn khi họ bằng tuổi bạn như thế nào? Tại sao những thay đổi đó lại xay ra?
14. Giá sử người Việt Nam quyết định tiết kiệm nhiều hơn. Nếu mọi người gửi tiền vào ngân hàng và ngân hàng cho các nhà kinh doanh vay số vốn này để xây nhà máy mới, thì điều này có dẫn đến sự gia tăng năng suất nhanh hơn không?
Xã hội có được lợi mà không phải trả giá không?
15. Giả sử khi tỉnh dậy vào buổi sáng, mọi người được chính phủ tặng cho họ số tiên đúng bằng số tiền họ đang có. Hãy giải thích tác động của sự tăng gấp đôi lượng tiên này đối với các đại lượng sau:
a.. Tổng số tiền chỉ tiêu cho hàng hoá và dịch vụ.
b. Luong hàng hoá và dịch vụ mà mọi người mua nếu giá cứng nhắc.
c.. Giá hàng hoá và dịch vụ nếu giá cả có thể điều chỉnh.
16. Hãy tưởng tượng ra rằng bạn là một nhà hoạch định chính sách có nhiệm vụ đưa ra quyết định về việc có nên cắt giảm tỷ lệ lạm phát không. Để có một quyết định sáng suốt, bạn cần biết gì về lạm phát, thất nghiệp và sự đánh đổi giữa chúng?
24
Bài 2. Tư duy như một nhà kinh tế
Bài 2