mức chênh lệch bù compensating differential vốn nhân lực human capital
công đoàn union
đình công strike
tiên lương hiệu quả. efficiency wage sự phân biệt đối xử discriminaHon giá trị tương đương comparable worth
CÂU HỎI ÔN TẬP
1. Tại sao công nhân mỏ than lại có mức lương cao hơn những lao động khác có cùng trình độ đào tạo?
2. Giáo dục là một dạng tư bản khi xét dưới góc độ nào?
3.. Giáo dục có thể làm tăng tiền lương mà không làm tăng năng suất của một người lao động như thế nào?
4.. Những điều kiện nào dẫn đến hiện tượng siêu sao trong kinh tế? Bạn có thể thấy được các siêu sao trong lĩnh vực nha khoa không? Trong âm nhạc không? Hãy giải thích.
5. Hãy nêu ba lý đo giải thích tại sao tiên lương của một công nhân có thể cao hơn mức cân bằng cung cầu.
6. Những khó khăn nào nảy sinh khi phải quyết định xem một nhóm lao động nào đó có tiền lương thấp hơn do bị phân biệt đối xử không?
7. Sức mạnh của cạnh tranh kinh tế sẽ làm trầm trọng thêm hay cải thiện sự phân biệt đối xử về chủng tộc?
8. Hãy cho một ví dụ để lý giải vì sao sự phân biệt đối xử tồn tại lâu dài trên thị trường cạnh tranh.
BÀI TẬP VÀ VẬN DỤNG
1. Vào mùa hè, sinh viên đại học thỉnh thoảng thực tập tại các công ty tư nhân hoặc cơ quan chính phủ. Nhiều công việc không được trả lương hoặc được trả tất thấp.
a._ Chỉ phí cơ hội của việc thực hiện những công việc đó là gì?
b. Hãy giải thích tại sao sinh viên lại sẵn sàng thực hiện những công việc đó.
e. Nếu ban so sánh với thu nhập sau này của những người đã thực tập và của những người đã làm những công việc được trả lương cao trong mùa hè, bạn
hy vọng rút ra được điều gì?
495
2. Như đã giải thích trong bai 6, luat vé tién lương tối thiểu có thể làm biến dạng thị trường dành cho lao động có mức lương thấp. Để giảm bớt sự biến dạng, một số nhà kinh tế ủng hộ hệ thống tiền lương tối thiểu hai cấp, với mức lương tối thiểu chính thức cho những lao động đứng tuổi và mức tiền lương tối thiểu thấp hơn cho lao động thanh niên. Hãy nêu hai lý do giải thích tại sao mức tiên lương tối thiểu đuy nhất có thể làm biến dạng thị trường của lao động thanh niên nhiều hơn so với thị trường của lao động đứng tuổi.
3. Một phát hiện cơ bản của khoa kinh tế lao động là lao động giàu kinh nghiệm trong lực lượng lao động được trả lương cao hơn lao động ít kinh nghiệm (trình độ đào tạo được coi là không đối). Tại sao điều này lại xây ra? Một số công trình nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng kinh nghiệm ở cùng một công việc ảnh hưởng tích cực tới tiền lương. Hãy giải thích.
4. Ở một số trường đại học, giáo sư kinh tế nhận được mức lương cao hơn giáo sư thuộc một số lĩnh vực khác.
a. Hy giải thích tại sao điều này lại đúng.
b. Mot số trường đại học khác có chính sách trả lương bình đẳng cho mọi giáo sư. Trong những trường này, giáo sư kinh tế có khối lượng giảng dạy nhẹ hơn so với giáo sư trong các lĩnh vực khác. Sự chênh lệch về khối lượng giảng dạy đóng vai trò gì?
5. Hiện tại, Hoa đang làm việc cho Đằng, người mà cô rất ghét vì thói kiêu căng hom hĩnh. Tuy nhiên khi đi tìm việc làm ở nơi khác thì công việc tốt nhất mà cô tìm được cũng chỉ đem lại mức lương I triệu đồng, thấp hơn so với công việc hiện tại. Cô có chấp nhận việc làm đó không? Hãy phân tích tình huống của Hoa theo quan điểm kinh tế.
6. Hãy tưởng tượng rằng bạn có quyên lựa chọn như sau: bạn có thể được học 4 năm ở trường đại học tốt nhất trên thế giới, nhưng phải giữ bí mật điều đó. Hoặc bạn được trao tấm bằng chính thức của trường đại học tốt nhất trên thế giới, nhưng không cần theo học. Bạn nghĩ sự lựa chọn nào mang lại thu nhập cao hơn trong tương lai? Câu trả lời của bạn có liên quan gì tới cuộc tranh luận về vai trò của giáo dục với tư cách là sự phát tín hiệu hoặc vốn nhân lực không?
7. Khi thiết bị thu thanh được phát minh cách đây gần 100 năm, các nhạc sĩ đột nhiên đưa được âm nhạc của họ tới số lượng lớn khán giả với chỉ phí thấp. Bạn cho rằng sự kiện này ảnh hưởng như thế nào đến thu nhập của những nhậc sĩ xuất sắc nhất? Bạn cho rằng điều này ảnh hưởng như thế nào đến thu nhập của những nhạc sĩ bậc trung?
§. Dũng điều hành một doanh nghiệp chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn kinh tế.
Anh ta chủ yếu tuyển các nhà kinh tế nữ bởi vì theo anh ta "họ làm việc tốt hơn và nhận mức lương thấp hơn so với nam giới có cùng khả năng vì phụ nữ khó 496
Bài 19. Thu nhập và sự phân biệt đối xử
tìm việc làm hơn." Hành vi của Dũng đáng khen hay đáng chê? Nếu nhiều nhà tuyển dụng cũng làm như Dũng, điều gì sẽ xảy ra đối với sự phân biệt tiền lương giữa nam và nữ?
9. Một nghiên cứu tình huống trong bài này đã nói rằng sự phân biệt đối xử của khách hàng trong thể thao tác động mạnh tới thu nhập của vận động viên. Hãy chú ý rằng, điều này xảy ra vì cổ động viên thể thao biết đặc điểm của các vận động viên, bao gồm cả chủng tộc của họ. Tại sao kiến thức này lại quan trọng đối với sự tồn tại của tệ phân biệt đối xử? Hãy nêu một số ví dụ cụ thể về các ngành trong đó sự phân biệt đối xử của khách hàng có thể và không thể ảnh hướng đến tiền lương.
10. Giả sử tất cả nữ thanh niên đều hành nghề thư ký, y tá và giáo viên; đồng thời nam thanh niên được khuyến khích cân nhắc khả năng làm ba nghề này và cả những nghề khác nữa.
a. Hay vé dé thi mé ta thi trường kết hợp cho thư ký, y tá và giáo viên. Hãy vẽ đồ thị mô tả thị trường kết hợp cho lao động trong các ngành nghề khác. Thị trường nào có tiền lương cao hơn? Trung bình nam giới hay phụ nữ nhận được mức lương cao hơn?
b. Bay giờ giả sử xã hội đã thay đổi và khuyến khích cả nam nữ thanh niên lựa chọn nhiều ngành nghẻ khác nhau. Theo thời gian, sự thay đổi đó ảnh hưởng như thế nào tới tiền lương trên cả hai thị trường được vẽ trong phần (a)? Sự thay đổi như vậy tác động như thế nào tới tiền lương bình quân của nam và nữ?
11. Nhà kinh tế June ONeill lập luận rằng "nếu các thành viên trong gia đình chưa có được quyền bình đẳng cao hơn, thì phụ nữ vẫn không có được các đặc tính nghề nghiệp và thu nhập như nam giới." Những đặc tính nghề nghiệp này ảnh hưởng tới thu nhập như thế nào?
12. Bài này đã trình bày kinh tế học về sự phân biệt đối xử từ phía các nhà tuyển dụng lao động, các khách hàng và chính phủ. Bây giờ hãy xem xét sự phân biệt đối xử từ phía người lao động. Giả sử, một số lao động tóc đen không thích làm việc với lao động tóc vàng. Bạn có nghĩ rằng, sự phân biệt đối xử này của người lao động góp phần lý giải mức tiền lương thấp hơn của người lao động tóc vàng
không? Nếu sự phân biệt tiền lương như vậy tồn tại, doanh nghiệp tối đa hoá lợi
nhuận sẽ làm gì? Nếu có rất nhiều doanh nghiệp như vậy thì theo thời gian, điều gi sé xay ra?
497
BAI GIANG NGUYEN LY KINH TE VIMO
Bai 20