Khi bạn sinh con, lúc đó mối quan hệ của các bạn đang bước vào giai đoạn lâu bền và quan trọng nhất. Thu nhập, công việc, tình bạn, sức khoẻ và thậm chí cả hôn nhân có thể đến và đi nhưng vai trò làm cha mẹ sẽ kéo dài mãi mãi. Cha mẹ có thể ảnh hưởng rất lớn đến con cái và các thế hệ sau. Làm cha mẹ là trách nhiệm lớn lao nhất đối với một người trưởng thành.
Chẳng có ai sinh ra đã có kinh nghiệm làm cha mẹ. Tất cả đều phải học. Một điều may là bạn có thể học cách trở thành bậc cha mẹ tốt bằng cách đọc sách và hỏi bạn bè, người thân, bác sĩ hay chuyên gia có kinh nghiệm. Có rất nhiều sách, tạp chí hay bài
báo có nhiều lời khuyên, chỉ dẫn có thể giúp bạn nhanh chóng trở thành bậc cha mẹ tốt.
Làm cha mẹ thật sự là như thế nào?
Vai trò làm cha mẹ là yêu thương nuôi dưỡng con cái và xây dựng cho chúng lòng tự trọng và tự tin cao. Nếu bạn giúp con cái bạn có cảm giác cực kỳ tự tin, ham hoạt động và hoà nhập với cuộc sống thì lúc đó bạn đã hoàn thành trách nhiệm cao cả nhất của mình. Ngược lại, nếu bạn chu cấp cho con cái đầy đủ vật chất nhưng thiếu lòng tự tin, và tự trọng tức là bạn đã thất bại.
Người lớn trung bình mất 50 năm để quen với 5 năm đầu. Abraham Maslow đã nói chúng ta luôn cố gắng để hoàn thành hai mục tiêu chính. Đó là mong muốn thực hiện hết khả năng hay nhu cầu của chúng ta và thứ hai là đền bù cho những khả năng thiếu hụt. Những đứa trẻ được nuôi dưỡng không đầy đủ luôn cố gắng đi tìm những sự thiếu hụt này hơn là quan tâm đến khả năng của bản thân. Có thể điều có ích nhất mà một người làm cha, làm mẹ nên làm là yêu thương con cái họ cũng như mang đến cho chúng những nhu cầu thiết yếu giúp chúng trưởng thành và cứng cỏi, tạo ra một gia đình với đầy tình yêu thương của cha mẹ dành cho con cái.
Những đứa trẻ đang lớn phát triển nhân cách tích cực theo hướng tỉ lệ thuận với chất lượng và số lượng tình yêu mà chúng nhận được. Cũng như một cái cây cần nước và ánh sáng, một đứa trẻ cần tình yêu thương và sự chăm sóc.
Cha mẹ luôn dành những điều tốt đẹp nhất cho con cái. Họ muốn con cái họ hạnh phúc và khoẻ mạnh. Nhưng tại sao rất nhiều trẻ em cảm thấy không được yêu thương đầy đủ? Tại sao đôi lúc cha mẹ lấy đi tình yêu thương đối với con cái để bắt chúng trưởng thành theo cách họ mong muốn?
Tại sao cha mẹ vẫn chưa yêu thương con cái đủ
Có hai lý do chính mà các bậc cha mẹ thường mắc phải. Đầu tiên là cha mẹ không yêu chính bản thân họ. Những người có lòng tự trọng thấp cảm thấy rất khó khi dành nhiều tình thương cho con cái họ hơn chính bản thân mình.
Lý do thứ hai là họ luôn nghĩ rằng con cái họ không thể hoặc không biết cách hoàn thành những điều họ mong muốn. Nguyên nhân chính trong mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái là cha mẹ luôn cho rằng trẻ con không có khả năng thực hiện những điều họ mong muốn.
Nhiều bậc cha mẹ coi con họ giống như tài sản. Họ chỉ cảm thấy con cái cư xử đúng mực khi chúng nói và làm theo những điều họ mong muốn. Nếu chúng cư xử khác với mong muốn của họ thì cha mẹ sẽ phản ứng bằng cách mắng mỏ hay phàn nàn. Từ đó, bạn vô tình làm chúng từ chối tình yêu thương của bạn đồng thời không nghe theo bạn. Bạn tham dự vào cuộc sống của con cái. Khi đó, chúng sẽ cảm thấy không được yêu thương và đó cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng xấu đến việc
hình thành nhân cách của con cái bạn. Hầu hết những hành vi xấu, chống lại xã hội là lời kêu cứu, nỗ lực thoát khỏi cảm giác tội lỗi, tức giận và tự ái. Và nó bắt nguồn từ việc chỉ nghe những lời chỉ trích từ khi còn bé.
Con cái không phải là tài sản
Để nuôi được những đứa con khoẻ mạnh và ngoan ngoãn, đầu tiên bạn không được coi con cái như là tài sản. Trẻ con thuộc về thế giới của chúng. Chúng là một món quà tạo hoá dành cho bạn.
Tôi nói với con tôi rằng Chúa đã tặng chúng cho tôi và nhiệm vụ của tôi là yêu thương chúng, quan tâm đến chúng cho đến khi chúng trưởng thành. Tôi cư xử với chúng như thể chúng là những món quà quý giá tôi được sở hữu trong một thời gian ngắn. Tôi không thể bắt chúng tuân theo những mong muốn của tôi mà chỉ khuyến khích, cổ vũ chúng phát triển mong muốn và tính cách của cá nhân chúng.
Mỗi đứa trẻ không đứa nào giống đứa nào, chúng sống và hoạt động theo chương trình riêng, với khả năng, mối quan tâm và năng lực riêng. Không ai có thể biết được một đứa trẻ sau này sẽ làm gì, trở thành người như thế nào? Trẻ con không có nhiệm vụ hoàn thành mong muốn của cha mẹ, mà trưởng thành và trở thành người chúng có khả năng hay muốn trở thành.
Kahlil Gibran, đã nói một câu rất hay trong cuốn sách: Thiên sứ của ông: “Con cái bạn không phải là con cái của bạn, chúng là nhứng đứa con trai và con gái của cuộc sống. Chúng do bạn sinh ra nhưng không phải do bạn tạo nên, mặc dù chúng ở bên bạn nhưng chúng không thuộc về bạn.
“Bạn có thể dành tình yêu thương cho chúng nhưng không thể trao cho chúng suy nghĩ của bạn, vì chúng có những suy nghĩ của riêng chúng. Bạn có thể nắm giữ thể xác chúng nhưng không bao giờ nắm giữ được tâm hồn chúng. Vì tâm hồn chúng tồn tại trong thế giới tương lai, nơi mà bạn không thể đến được, thậm chí trong cả những giấc mơ. Bạn cố gắng yêu thương chúng, nhưng không thể bắt chúng phải yêu thương lại bạn. Vì cuộc sống không quay lại những gì của ngày hôm qua. Bạn là cánh cung mà từ đó con cái bạn giống như những mũi tên sẽ lao về phía trước”.
Con cái là món quà quý giá
Nếu bạn coi con cái là những món quà quý mà chỉ được ngắm nghía trong một thời gian ngắn, bạn sẽ thấy vai trò của cha mẹ rất khác. Nếu bạn khuyến khích bản chất tự nhiên và nhân cách của đứa trẻ, nó sẽ lớn lên giống như một bông hoa hướng dương.
Tuy nhiên, nếu bạn cố gắng bắt con cái thực hiện những điều chúng không muốn, tinh thần của đứa trẻ sẽ héo mòn và khả năng tìm được hạnh phúc cũng như sự vui vẻ sẽ tàn lụi giống như một chiếc lá vào mùa thu.
Theo Quy luật tương ứng, thế giới xung quanh bạn sẽ phản ánh thế giới nội tâm và nhân cách thực sự của bạn. Con cái bạn là người như thế nào, và sẽ trở thành người
như thế nào cũng cho thấy bạn là người như thế nào. Bất cứ khi nào bạn có vấn đề với con cái, hãy nhìn lại bản thân và tự hỏi: “Tại sao tôi lại gây ra vấn đề này?”
Hầu hết các bậc cha mẹ đều đổ lỗi hay chỉ trích con cái khi chúng làm những điều họ không thích. Tuy nhiên, những người làm cha mẹ khôn ngoan nên nhìn vào bản thân và coi mình là nguyên nhân khiến con cái họ cư xử như vậy. Họ sẽ nhận ra là quả táo không bao giờ rời xa gốc cây.
Thời gian đầu, con cái hoàn toàn là sự phản ánh của cha mẹ. Cách cư xử của chúng tốt hay xấu phản ánh cách đối xử của cha mẹ và những người xung quanh dành cho chúng. Khi cha mẹ bắt đầu có trách nhiệm đối với cách cư xử của con cái, việc giải quyết những khó khăn của con cái họ trở nên dễ hơn nhiều.
Tình yêu thương tạo ra sự khác biệt
Vấn đề đáng quan tâm nhất trong việc nuôi dạy con cái trở thành người tốt là tình yêu thương mà bạn dành cho chúng. Con cái cần được yêu thương giống như bông hoa cần nước. Có thể bạn chưa bao giờ dành cho con cái bạn quá nhiều tình yêu thương. Tình yêu thương không bao giờ cạn và sự quan tâm của cha mẹ chính là điều căn bản tạo nên tinh thần và sức khoẻ của con cái. Hầu như mọi vấn đề với con cái đều liên quan đến nhận thức rằng chúng không được cha mẹ dành hết tình yêu thương và chấp nhận.
Thiếu đi tình yêu thương dù thật sự hay tưởng tượng cũng gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng. Thiếu tình yêu thương có thể làm cho con cái bạn bị ốm cả về thể xác lẫn tinh thần và thậm chí cả tính mạng. Những hậu quả do sự thiếu tình yêu thương có thể diễn ra trong một thời gian dài, có ảnh hưởng xấu đến nhân cách của trẻ. Người trưởng thành có những vấn đề tình cảm thường là những đứa trẻ mà hồi nhỏ không được cha mẹ yêu thương đầy đủ.
Những năm đầu thế kỷ 21, có một lý thuyết nuôi trẻ là nên ít tiếp xúc với trẻ con vào những tháng đầu tiên, đứa trẻ sẽ khoẻ mạnh hơn. Người ta lo sợ rằng nếu cho trẻ sơ sinh tiếp xúc quá nhiều với người lớn thì chúng sẽ mắc nhiều bệnh hơn.
Dựa trên lý thuyết này, việc tiếp xúc với trẻ sơ sinh bị hạn chế rất nghiêm ngặt, càng ít càng tốt. Cả cha mẹ cũng không được thăm đứa trẻ một cách thoải mái. Ngoại trừ việc thay tã và cho ăn, trẻ sơ sinh nên được đặt trong nôi càng nhiều càng tốt. Trẻ sơ sinh được nuôi trong bệnh viện, ở đây chúng nhận được rất ít sự tiếp xúc và chăm sóc. Chúng sẽ trở nên bị động. Chúng trở nên ốm yếu và một số sẽ chết.
Hiện tượng này gọi là “miasma” có nghĩa là “không đủ khả năng sống”.
Những đứa trẻ này thiếu tình yêu thương và sự tiếp xúc vào những tuần và tháng đầu tiên sau khi sinh, thật sự không có khả năng sống. Đến một lúc nào đó, chúng có thể chết.
Trong một trại trẻ mồ côi ở New York, 48/50 trẻ sơ sinh đã chết trong 6 tháng. Cuối cùng, các bác sĩ và y tá nhận ra rằng những đứa trẻ này cần được ủ ấm và được người lớn tiếp xúc. Khi y tá bắt đầu bế những đứa trẻ thì tình trạng “miasma” bắt đầu biến mất và chúng lại sống một cách bình thường.
Một trường hợp rất nổi tiếng trong một tờ báo tâm lý đã viết một đứa bé trai, 3 tuổi, ở nhà với một bé gái là chị đứa trẻ, trong lúc cha mẹ chúng ra ngoài ăn tối. Thật trớ trêu cha mẹ chúng bị chết bởi tai nạn xe máy trên đường về nhà. Sau đó Ban dịch vụ xã hội đã đưa đứa bé trai vào một nhà giáo dưỡng. Đứa bé không bao giờ còn nhận được tình yêu thương của cha mẹ nữa, nó còn quá nhỏ để hiểu được điều gì sẽ xảy ra.
Đứa trẻ bắt đầu lớn lên trong nhà giáo dưỡng. Nó đái dầm, khóc, đánh nhau với những đứa khác và cư xử rất tồi tệ. Kết quả là nó bị chuyển hết nhà giáo dưỡng này đến nhà giáo dưỡng khác. Và một điều đáng chú ý đã xảy ra. Nó không còn phát triển được nữa. Bốn năm sau khi chuyển hết nhà giáo dưỡng này đến nhà giáo dưỡng khác, đến khi 7 tuổi hình dáng nó chẳng có gì thay đổi, trông nó chỉ như một đứa trẻ 3 tuổi.
Sau đó một điều kỳ diệu đã xảy ra. Một cặp vợ chồng đã gặp nó trong nhà giáo dưỡng, họ nhận nuôi nó. Họ đưa nó về nhà, dành cho nó tình yêu thương và sự chăm sóc. Họ ôm ấp nó, nói chuyện với nó, đưa nó đi dạo, yêu thương và chấp nhận nó một cách vô điều kiện. Họ luôn ôm, hôn và bế nó.
Vài tuần sau đó đứa trẻ bắt đầu thay đổi, nó lớn nhanh trông thấy, trong 9 tháng mà nó phát triển với tốc độ phát triển trong 4 năm. Đến cuối năm đầu tiên ở với cha mẹ nuôi nó đã đủ cân nặng và chiều cao ở lứa tuổi. Sức mạnh của tình yêu thương thật là kỳ diệu.
Có rất nhiều trường hợp trẻ sơ sinh không thể sống được sau khi sinh và những đứa trẻ phát triển nhanh chóng nhờ được yêu thương. Thậm chí có những đứa trẻ đã lớn nhưng cũng không phát triển cả hình dáng cũng như suy nghĩ do thiếu tình yêu thương.
Những vấn đề tình cảm và tâm lý này có thể nhận thấy trong tính cách bất thường, cách cư xử vô lý của trẻ, rối loạn thần kinh, tâm lý và đứa trẻ không thể phát triển hoàn thiện. Thiếu tình yêu thương là vấn đề nghiêm trọng nhất đối với một đứa trẻ sau khi sinh.
Yêu thương và chấp nhận vô điều kiện
Điều quan trọng nhất khi nuôi con là luôn dành cho con tình yêu thương và sự chấp nhận vô điều kiện đủ trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Rõ ràng rằng con cái chẳng thể gây ra lỗi gì khiến bạn không thể dành hết tình yêu cho con. Món quà tuyệt vời nhất bạn có thể trao cho con là yêu thương chúng hoàn toàn cho dù chúng có mắc lỗi gì hay xảy ra chuyện gì trong cuộc sống của gia đình bạn.
Bất cứ khi nào tôi phải mắng hay dạy bảo con tôi, tôi luôn bắt đầu bằng câu nói:
“Cha yêu con rất nhiều nhưng con không được cư xử như thế hay con phải ngừng ngay cách cư xử đó,” chúng luôn phân biệt rất rõ ràng tôi không bằng lòng với cách cư xử của chúng chứ không phải là bản thân chúng. Tôi luôn dạy các con tôi hiểu rõ điều này.
Tôi thường hỏi con gái tôi, Christina: “Con yêu ba nhiều như thế nào?” cô bé dang rộng cánh tay ra và trả lời tôi: “Con yêu ba nhiều như thế này này”. Sau đó tôi lại hỏi:
“Thế nếu bây giờ ba đưa con đi ngủ?”, cô bé trả lời với hai cánh tay dang rộng: “Con vẫn yêu ba nhiều như thế”.
Tôi lại hỏi: “Thế nếu bây giờ ba cất đồ chơi của con đi sau đó đưa con đi ngủ?”
Cô bé vẫn trả lời với hai cánh tay dang rộng: “Con vẫn yêu ba nhiều như thế”.
Tôi cố tình hỏi lại với vẻ ngạc nhiên: “Thật không?” con gái tôi lại trả lời: “Dù ba làm gì con cũng vẫn yêu ba 100%.”
Trong cuốn sách Làm thế nào để thực sự yêu thương con trẻ của tiến sỹ Ross Campell có viết, trẻ em luôn luôn đặt câu hỏi, theo cách này hay cách khác, ví dụ như:
“Cha, mẹ có yêu con không?” Điểm khác biệt là cách chúng ta trả lời chúng.
Đôi khi đứa trẻ cử xử vô lý để kiểm tra xem bạn có thật sự yêu thương chúng không. Khi trẻ em càng lớn và trưởng thành hơn cách đặt câu hỏi của chúng càng không ngoan hơn. Tuy nhiên câu hỏi vẫn mang nội dung như vậy: “Cha mẹ có yêu con không?” Những bậc cha mẹ thành công là những người luôn trả lời câu hỏi này bằng cách nói với chúng dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào rằng: “Có, cha mẹ rất yêu con”.
Làm thế nào để con trẻ biết được tình yêu của bạn dành cho chúng
Nếu bạn muốn nuôi dạy con cái tốt hằng ngày hãy nói với chúng là bạn rất yêu chúng. Có thể bạn chưa bao giờ trực tiếp nói với con: “Cha mẹ rất yêu con”, ngay cả khi con bạn giả vờ như không muốn nghe điều đó bạn cũng đừng tin. Bởi vì mỗi khi nghe bạn trả lời: “Cha mẹ rất yêu con” đứa trẻ sẽ cảm thấy tin tưởng và an toàn hơn.
Lòng tự trọng của đứa trẻ tăng lên và nó càng biết bạn yêu nó nhiều đứa trẻ sẽ càng yêu bản thân hơn.
Có ba cách bạn có thể áp dụng để nói với con rằng bạn yêu chúng. Đầu tiên hãy nói với chúng rằng bạn yêu chúng bằng mắt. Trẻ con có khoang chứa tình cảm và chúng làm đầy khoang này bằng cách lấy tình yêu được biểu lộ qua đôi mắt của cha mẹ. Bất của lúc nào bạn nhìn chúng bằng đôi mắt yêu thương bạn sẽ làm chúng cảm thấy bản thân chúng thật tuyệt vời. Ngay từ lúc lên 6 trẻ con rất thích được mọi người nhìn với ánh mắt ấm áp yêu thương và trìu mến.