PHƯƠNG PHÁP LUẬN KHOA HỌC
Bài 9 CON NGƯỜI LÀ CHỦ THỂ CỦA LỊCH SỬ
V. Tiến trình dạy học
3. Giảng bài mới (30 phút)
Tiết 2
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung
* Hoạt động 1 : giải thích vì sao nói con người là mục tiêu của sự phát triển xã hội.
- Mục tiêu : học sinh hiểu được con người là mục tiêu phát triển của xã hội ; mục tiêu của chủ nghĩa xã hội nói chung và xã hội ta nói riêng là nhằm phát triển toàn diện con người.
- Cách tiến hành: giáo viên sử dụng phương pháp thảo luận lớp, giảng giải, thuyết trình.
- Thời lượng: 15 phút.
- Em mong muốn được sống trong một xã hội như thế nào?
- Hiện nay, trên thế giới có những vấn đề gì tác động tiêu cực đến sự phát triển của con người? Xã hội loài người (các quốc gia, cộng đồng quốc tế) có giải quyết không, để làm gì? Theo em, chúng ta cần phải làm gì để khắc phục tình trạng đó?
- Trả lời.
- Trả lời.
1) Con người là chủ thể của lịch sử
2) Con người là mục tiêu của sự phát triển xã hội
a) Vì sao nói con người là mục tiêu của sự phát triển xã hội ?
- Vì sao nói con người là mục tiêu của sự phát triển xã hội?
- Nhận xét, chốt lại.
- Ví dụ : bất bình đẳng giới, phân biệt chủng tộc, sắc tộc, áp bức bóc lột, thất nghiệp, bệnh tật, chiến tranh, khủng bố…
- Ví dụ : cải thiện môi trường, chống ô nhiễm môi trường, chống chiến tranh hạt nhân…
vì cuộc sống hạnh phúc, bình yên, tốt đẹp của con người.
- GV : Phải được đảm bảo các nhóm quyền bình đẳng, tự do và dân chủ.
* Hoạt động 2: giải thích vì sao nói chủ nghĩa xã hội đảm bảo cho sự phát triển toàn diện con người.
- Mục tiêu: học sinh hiểu rõ mục tiêu cao cả của chủ nghĩa xã hội và mục tiêu của xã hội ta hiện nay là nhằm phát triển toàn diện con người.
- Cách tiến hành: sử dụng phương pháp nêu vấn đề, đàm thoại, giảng giải.
- Thời lượng: 15 phút.
- Em biết gì về chủ nghĩa xã hội?
- Giải thích khái niệm chủ nghĩa xã hội :
+ Đó là những phong trào đấu tranh – thực tiễn của nhân dân lao động chống áp bức bóc lột và chế độ tư hữu…
- Trả lời.
- Trả lời.
- Con người luôn khát khao được sống tự do, hạnh phúc, nhưng thực tế vẫn còn tồn tại nhiều bất công, bất bình đẳng và nhiều yếu tố khác đe dọa tự do, hạnh phúc, tính mạng con người.
Vì vậy, con người không ngừng đấu tranh vì tự do, hạnh phúc của chính mình, mọi chính sách và hành động của quốc gia, của cộng đồng quốc tế là phải nhằm mục tiêu phát triển con người.
- Con người là chủ thể của lịch sử nên con người cần phải được tôn trọng, cần phải được đảm bảo các quyền chính đáng của mình, phải là mục tiêu phát triển của xã hội.
- Bởi mục đích cuối cùng của mọi sự tiến bộ xã hội suy đến cùng là vì hạnh phúc của con người.
b) Chủ nghĩa xã hội với sự phát triển toàn diện của con người
+ Đó là ước mơ – lý tưởng về giải phóng con người, về một xã hội tương lai tốt đẹp không có áp bức bóc lột.
+ Chủ nghĩa xã hội với tư cách là một khoa học (chủ nghĩa xã hội khoa học) chỉ những tư tưởng, học thuyết, lý luận chính trị - xã hội về giải phóng con người, tiến tới một xã hội không còn tư hữu, áp bức bóc lột, nghèo khổ, bất công, dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, nhân dân lao động làm chủ xã hội, tiến tới xóa bỏ giai cấp – đó là xã hội tốt đẹp nhất.
+ Đó là một chế độ xã hội hiện thực có thể và cần được nhân dân lao động xây dựng cho mình dưới sự lãnh đạo của Đảng tiên phong của giai cấp công nhân, một xã hội công bằng, bình đẳng, dân chủ, văn minh và hạnh phúc nhất cho mọi người.
- “Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” là tư tưởng cơ bản về cách mạng giải phóng dân tộc của Nguyễn Ái Quốc. Đó cũng là ngọn cờ, mục tiêu, bài học xuyên suốt quá trình cách mạng nước ta, đồng thời cũng là lý tưởng của Đảng ta, dân tộc ta. Có thể nói, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn hợp quy luật, hợp lòng dân, là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn.
- Vì sao nói : chủ nghĩa xã hội đảm bảo cho sự phát triển toàn diện con người?
- Nhận xét và giới thiệu mô hình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay để giải thích, chứng minh. Xã hội xã
- Trả lời.
hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân ta xây dựng bao gồm các đặc trưng cơ bản sau : + Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh.
+ Do nhân dân làm chủ.
+ Có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất.
+ Có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
+ Con người được giải phóng khỏi áp bức, bất công, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện.
+ Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết, tương trợ và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ.
+ Có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản.
+ Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới.
- Từ các đặc trưng trên, ta có thể kết luận (như phần nội dung bên cạnh).
- Chính vì vậy, Đại hội IX của Đảng (4 - 2001) đã khẳng định : “Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội”.
Sự kiện Chi lê, Êcuađo, Vênêxuêla… đã tuyên bố đi theo con đường của chủ nghĩa xã hội đã chúng minh điều đó.
- Mục tiêu của chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay là gì?
- Nhận xét, chốt lại.
- Ghi bài.
- Trả lời.
- Xã hội loài người đã trải qua 5 chế độ xã hội, nhưng chỉ có chủ nghĩa xã hội mới thật sự coi con người là mục tiêu phát triển của xã hội.
- Xây dựng một xã hội theo mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh”, mọi người có cuộc
- Giới thiệu một số thành tựu sau hơn 21 năm đổi mới ở nước ta để khẳng định tương lai, triển vọng của chủ nghĩa xã hội và chứng minh sự lựa chọn con đường này là đúng đắn, phù hợp.
+ Về chính trị : chính trị ổn định, ngày 07 – 11 - 2006, Việt Nam gia nhập WTO, là thành viên thứ 150 của tổ chức này. Sáng 16 - 10 giờ New York (17 – 10 - 2007 giờ Việt Nam), Đại hội đồng Liên Hợp Quốc bầu Việt Nam vào ghế ủy viên không thường trực của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc với số phiếu áp đảo 183/190 phiếu ủng hộ niên khóa 2008 - 2009.
+ Về kinh tế : tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm sau tăng cao hơn năm trước, bình quân trong 5 năm 2001 - 2005 là 7,51%, riêng năm 2005 là 8,43%.
Thu nhập bình quân đầu người tăng : nếu GDP dự đoán khoảng 7,5 - 8%/năm, thì thu nhập bình quân năm 2009 dự kiến là 950 USD/người, năm 2010 sẽ là 1050 - 1100 USD. Cuối năm 2005, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn Việt Nam cho giai đoạn 2001- 2005 còn 7%. Tuổi thọ trung bình của dân số nước ta tăng từ 67,8 tuổi (năm 2000) lên 71,5 tuổi (năm 2005).
Tỷ trọng lao động đã qua đào tạo tăng từ 20% năm 2000 lên 25%
năm 2005 và 40% năm 2010.
sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân là mục tiêu cao cả của chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay.