CHƯƠNG I MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG. HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA
Tiết 7: Bài 7: MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức: Giúp học sinh:
- Học sinh nắm được vị trí môi trường nhiệt đới gió mùa trên bản đồ.
- Trình bày và giải thích được một số đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trường nhiệt đới gió mùa.
- Hiểu được môi trường nhiệt đới gió mùa là môi trường đặc sắc, đa dạng ở đới nóng 2. Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc bản đồ, ảnh địa lý, biểu đồ khí hậu, nhận biết được khí hậu nhiệt đới gió mùa qua biểu đồ khí hậu.
3. Thái độ:
Học sinh có ý thức bảo vệ môi trường.
II. Các phương tiện dạy học
- Bảng phụ; Bản đồ các môi trường địa lí.
III. Hoạt động dạy học: (45”) 1. Ổn định: (1”)
2. Kiểm tra bài cũ: (5”)
- Nêu đặc điểm khí hậu nhiệt đới?
- Nêu dạng tổng quát của biểu đồ khí hậu xích đạo ẩm và biểu đồ khí hậu nhiệt đới, nêu sự giống và khác nhau giữa hai yếu tố: nhiệt độ, lượng mưa?
- Kiểm tra BT hs yếu.
3. Bài mới:
Vào bài: (2”)
Trong đới nóng, có một khu vực tuy cùng vĩ độ với các môi trường nhiệt đới và hoang mạc nhưng thiên nhiên có nhiều nét đặc sắc, đó là vùng nhiệt đới gió mùa.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc
điểm khí hậu của môi trường NĐGM. (18”)
- Giáo viên yêu cầu học sinh xác định vị trí của môi trường nhiệt đới gió mùa trên H5.1 SGK và bản đồ các môi trường địa lí.
Hỏi: Quan sát H7.1, H7.2 SGK
- HS xác định trên bản đồ.
1. Khí hậu
- Vị trí: Phân bố ở Nam Á và Đông Nam Á
- Màu sắc biểu thị yếu tố gì?
- Mũi tên có hướng chỉ?
+ Nhận xét hướng gió thổi vào mùa hè, mùa đông ở các khu vực? Tính chất của hai gió mùa?
+ Nhận xét lượng mưa vào mùa hè, mùa đông?
+ Tại sao lượng mưa lại có sự chênh lệch rất lớn giữa hai mùa?
=>GV k luận và khắc sâu kiến thức
- Gió mùa hạ thổi từ An Độ Dương, Thái Bình Dương vào nên mang nhiều hơi nước, mưa nhiều
- Gió mùa đông thổi từ xibia tới nên lạnh, khô, ít mưa G: Trên H7.1, H7.2 SGK, tại sao hướng mũi tên chỉ hướng gió ở Nam Á lại chuyển hướng cả hai mùa hạ và đông?
Thảo luận nhóm: (4”)
- Quan sát biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa H7.3, H7.4 SGK cho biết diễn biến nhiệt độ và lượng mưa trong năm ở Hà Nội có gì khác biệt với Munbai?
+ Diễn biến lượng mưa?
- Lượng mưa - Gió
+ Mùa hè hướng Tây Nam + Mùa đông hướng Đông Bắc
+ Mùa hạ: nóng ẩm, mưa nhiều
+ Mùa đông: lạnh, khô hạn, ít mưa
+ Mùa hạ: mưa nhiều + Mùa đông: ít mưa
- Ảnh hưởng của lực tự quay của Trái Đất nên gió vượt đường xích đạo thường bị đổi hướng.
- Các nhóm thảo luận, báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung:
- Hà Nội
+ Mùa hè > 300C, mưa nhiều + Mùa đông < 180C, ít mưa + Biên độ: 120C
+ Lượng mưa trung bình:
1722mm - Mumbai
+ Mùa hè < 300C, mưa lớn + Mùa đông > 230C, ít mưa + Biên độ: 70C
+ Lượng mưa trung bình:
1784mm
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa có 2 đặc điểm nổi bật là: Nđộ, lượng mưa thay đổi theo mùa gió và thời tiết diễn biến thất thường.
- Nhiệt độ TB năm
=> Kết luận: Hà Nội có mùa đông lạnh. Munbai nóng quanh năm
- Cả hai địa điểm có lượng mưa trên 1500mm, mùa đông Hà Nội mưa nhiều hơn
Hỏi: Qua H7.3, H7.4 SGK cho biết yếu tố nào chi phối nhiệt độ và lượng mưa của khí hậu nhiệt đới gió mùa?
=>Giáo viên kết luận nêu đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa?
Hoạt động 2: Tìm hiểu các đặc điểm khác của môi trường. (13”)
- Cho HS quan sát H7.5, H7.6 nhận xét sự thay đổi cảnh sắc thiên nhiên về: + Cảnh sắc của rừng cao su thay đổi ntn vào mùa mưa và mùa khô? + Cảnh sắc trên là biểu hiện sự thay đổi theo yếu tố nào?
+ Nguyên nhân của sự thay đổi đó?
- Gọi HS đọc kênh chữ: “Tùy thuộc… dưới nước” để thấy sự thay đổi của cảnh sắc thiên nhiên nơi mưa nhiều và mưa ít.
MT: Dân cư đông tác động đến môi trường ntn?
- Gió mùa
- HS quan sát trả lời:
+ Lá xanh-> lá vàng rụng + Theo mùa
+ Tùy thuộc lượng mưa và sự phân bố mưa
- HS đọc.
- HS trả lời
trên 20oC, biên độ nhiệt TB ~ 8oC
- Lượng mưa TB trên 1500mm, mùa khô ngắn có lượng mưa nhỏ
2. Các đặc điểm khác của môi trường.
- Là môi trường đa dạng, phong phú nhất đới nóng.
- Thích hợp nhiều loại cây lương thực, cây công nghiệp nhiệt đới.
- Nơi tập trung dân cư đông trên thế giới.
4. Củng cố và bài tập: (5”)
BT1: Khu vực NĐGM điển hình của thế giới là:
a. ĐNA b. Trung Á c. ĐNA và NA * d. ĐA BT2: Đặc điểm nổi bật của khí hậu NĐGM là:
a. Nhiệt độ cao, lượng mưa lớn. b. Thời tiết diễn biến thất thường c. Nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theo mùa gió.
d. Tất cả các phương án trên.
5. Dặn dò: (1”) - Học bài, làm bài tập.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 8: Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đới nóng.
Rút kinh
nghiệm :--- ---
Ngày soạn: 18/09/10 Ngày dạy: 21/09/10