CHƯƠNG V MÔI TRƯỜNG VÙNG NÚI
Tiết 25: Bài 23: MÔI TRƯỜNG VÙNG NÚI
1. Kiến thức
- Trình bày và giải thích (ở mức độ đơn giản) một số đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trường vùng núi
- Biết được sự khác nhau về đặc điểm cư trú của con người ở một số vùng núi trên thế giới 2. Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc sơ đồ phân tầng thực vật theo độ cao ở vùng núi để thấy được sự khác nhau giữa vùng núi đới nóng với vùng núi đới ôn hòa
- Quan sát ảnh về vùng núi II. Các phương tiện dạy học:
- Bảng phụ (kết luận nội dung thảo luận nhóm) III. Hoạt động dạy học: (45ph)
1.Ổn định lớp: (1ph)
2. Kiểm tra bài cũ: (5ph)
- Cho biết các hoạt động kinh tế chính của các dân tộc ở phương Bắc, giải thích nguyên nhân?
- Vấn đề cần quan tâm giải quyết ở đới lạnh là gì?
3. Bài mới Vào bài: (1ph)
Môi trường vùng núi có khí hậu và thực vật thay đổi như thế nào, sự phân tầng thực vật ở vùng núi đới nóng và đới ôn hòa có giống nhau không? Cô cùng các em tìm hiểu bài hôm nay.
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung
Hoạt động1: Phân tích đặc điểm môi trường vùng núi (18ph) - GV nhắc lại sự thay đổi theo độ cao của nhiệt độ, độ loãng không khí.
-Y: Quan sát H23.1 SGK cho biết cảnh gì? Ở đâu?
- Trong ảnh có các đối tượng địa lý nào?
Hỏi: Tại sao ở đới nóng quanh năm có nhiệt độ cao lại có tuyết phủ trắng đỉnh núi?
Hỏi: Quan sát H23.2 SGK cho biết:
- Cây cối phân bố từ chân núi lên đỉnh núi như thế nào?
- Vùng Anpơ có mấy vành đai?
- Vì sao cây cối lại có sự biến đổi theo độ cao?
-G: Sự thay đổi của khí hậu vùng núi ảnh hưởng tới thực vật như thế nào? So sánh với sự thay đổi thực vật theo vĩ độ?
Thảo luận nhóm: (4ph)
ND: Quan sát H23.3 SGK so sánh độ cao của vành đai tương tự giữa hai đới? Cho biết đặc điểm khác nhau giữa phân tầng thực vật theo độ cao ở hai đới?
=>GV kết luận nd (bảng phụ)
-TL: Vùng núi Hymalaya ở đới nóng Châu Á
- Các cây lùn, thấp, hoa đỏ xa, trên cao là tuyết trắng -TL: Càng lên cao nhiệt độ không khí càng giảm
- Thành các vành đai - 4 vành đai
- Càng lên cao càng lạnh - TL: Thực vật thay đổi theo độ cao, sự phân tầng thực vật theo độ cao giống như vùng vĩ độ thấp lên vùng vĩ độ cao - Các nhóm thảo luận, báo cáo kq, nhận xét, bổ sung.
1. Đặc điểm của môi trường
- Vùng núi khí hậu và thực vật thay đổi theo độ cao. Vì càng lên cao, không khí càng loãng dần: Từ trên độ cao khoảng 3000m ở đới ôn hòa và 5500m ở đới nóng là nơi có băng tuyết vĩnh viễn.
Độ cao (m) Đới ôn hoà Đới nóng
200-900 Rừng lá rộng Rừng rậm
900-1800 Rừng hỗn giao Rừng cận nhiệt trên núi
1800-3000 Rừng lá kim, đồng cỏ Rừng hỗn giao ôn đới
3000-4500 Tuyết vĩnh cữu Rừng lá kim ôn đới
4500-5500 Tuyết vĩnh cữu Đồng cỏ núi cao
5500 trở lên Tuyết vĩnh cữu Tuyết vĩnh cữu
Sự khác nhau giữa phân tầng thực vật
- Đới nóng có vành đai rừng rậm, đới ôn hoà không có - Các tầng thực vật ở đới nóng nằm cao hơn đới ôn hoà -G: Quan sát lát cắt phân tầng độ
cao núi Anpơ H23.2 sự phân bố cây giữa sườn đón nắng và sườn khuất nắng có sự khác nhau như thế nào? Vì sao có sự khác nhau đó?
Hỏi: Ảnh hưởng của sườn núi đối với thực vật và khí hậu như thế nào?
-Y: Độ dốc sườn núi có ảnh hưởng đến tự nhiên, kinh tế vùng núi như thế nào?
* MT: GD HS bảo vệ môi trường Hoạt động2: Tìm hiểu cư trú của con người. (14ph)
-Y: Ở nước ta, vùng núi là địa bàn cư trú của các dân tộc nào? Đặc điểm dân cư?
- Đặc điểm cư trú người vúng núi phụ thuộc vào điều kiện gì?
-Hỏi: Cho biết một số các dân tộc miền núi có thói quen cư trú như thế nào?
-TL: Sườn đón nắng thực vật phát triển rậm rạp, xanh tốt, các tầng cây lên cao hơn so với tầng khuất nắng - TL: Khí hậu và thực vật thay đổi theo hướng s/ núi -Lũ, xói mòn, giao thông.
- Vùng núi là nơi cư trú của các dân tộc ít người, dân cư thưa thớt
- Địa hình, nơi có thể canh tác, chăn nuôi, khí hậu mát mẻ, gần nguồn nước, tài nguyên
- Người dân ở vùng núi khác nhau có đặc điểm cư trú khác nhau
- Khí hậu và thực vật thay đổi theo hướng của sườn núi: Sườn đón gió, đón nắng, cây cối tốt tươi hơn và phát triển cao hơn sườn khuất gió, khuất nắng
2. Cư trú của con người
- Các vùng núi thường ít dân và là nơi cư trú của các dân tộc ít người - Người dân ở vùng núi khác nhau, có đặc điểm cư trú khác nhau (Châu Á, Nam Mĩ, vùng Sừng châu Phi)
4. Củng cố và bài tập: (5ph)
- Sự thay đổi của thảm thực vật theo độ cao, hướng sườn núi Anpơ như thế nào?
(Theo độ cao: Rừng rậm nđ - Rừng lá rộng- Rừng hỗn giao- Rừng lá kim- Đồng cỏ núi cao - Tuyết vĩnh cửu.
Theo hướng sườn núi: Tuỳ thuộc vào sườn đón nắng hay khuất nắng, đón gió hay khuất gió)
- Cho biết cư trú của con người ở vùng núi?
* HD BT2/76 sgk
5. Dặn dò: (1ph) - Học bài, làm bài tập.
- Chuẩn bị bài 24: “Hoạt động kinh tế của con người ở vùng núi”
* Rút kinh nghiệm:
--- --- ---