1. Mạch lạc trong văn bản
* Mạch lạc văn bản: làm cho các phần trong
đen, nó có điểm giống với nghĩa đen của nó
? Dựa vào hiểu biết trên, em hãy xác định mạch lạc trong văn bản có tính chất gì trong các tính chất sau:
a. Trôi chảy thành dòng thành mạch
b. Tuần tự đi khắp các phần , các đoạn trong văn bản
c. Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn(đáp án c)
? Có ý kiến cho rằng trong văn bản, mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo một trình tự hợp lí? Em có tán thành ý kiến trên không? Vì sao?
- Ý kiến trên là đúng
? Nhắc lại bố cục chính của văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê”? Các sự việc được sắp xếp như thế nào?
( Mẹ bắt hai anh em chia đồ chơi - Hai anh em rất thương nhau
- Thành đưa em đến trường chào cô và các bạn
- Hai anh em chia tay, Thuỷ để hai con búp bê lại cho anh )
? Mặc dù nhiều sự việc nhưng nói chung các sự việc này đều xoay quanh nội dung, sự kiện chính là gì?
á( Sự chia tay )
? Những con búp bê và hai anh em Thành có vai trò gì trong truyện? Sù chia tay cã vai trò gì
- (Là nhõn vật chớnh, sự việc chính)
* GV: Vậy trong văn bản muốn có tính mạch lạc người viết phải để cho các sự việc xoay quanh một sự việc chính
- HS đọc BT 2b
? Theo em đó có phải là chủ đề liên kết các sự việc nêu trên thành một thể thống nhất không? Đó có xem là mạch lạc trong văn bản không?
( Tất các TN trên đều xoay quanh chủ đề:
sự chia li và tâm trạng không muốn chia li
văn bản thống nhất lại
* Tính chất
- Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn
- Tiếp nối các câu , các ý theo một trình tự hợp lí
2. Các điều kiện để văn bản có tính mạch lạc
- Các sự việc trong văn bản phải xoay quanh chủ đề chính
- Các sự việc phải có mối liên hệ nào đó với nhau: thời gian, không gian, tâm lí…
của hai anh em Thành- Thuỷ )
- Đọc BT 2c(SGK). HS thảo luận nhóm lớn 5 phút
- Đại diện trình bày
+ Liên hệ tâm lí( nhớ lại) x
+ Liên hệ ý nghĩa ( tương đồng tương phản)
HS đọc ghi nhớ SGK. GV chốt Hoạt động 4: Luyện tập -HS đọc bài tập 1, nêu yêu cầu -HS thảo luận theo tổ trong ba phút -Đại diện trình bày
-HS nhận xét -GV kết luận
? Đọc đoạn văn của Tô Hoài
? Ý chính của đoạn văn là gì?
? Chỉ ra sự mạch lạc cuả đoạn văn?
* Ghi nhớ: SGK III. Bài tập
1. Bài tập 1(32): Tìm mạch lạc văn bản a. Văn bản Mẹ tôi:
- Văn bản xoay quanh chủ đề: Thái độ của người cha trước sự vô lễ của En-ri-cô với mẹ -> giáo dục -> răn dạy con biết kính yêu cha mẹ
- Các ý, các đoạn trong văn bản đều hướng về chủ đề đó
+ Thái độ của người cha về hành động của con
+ Người cha nhắc lại công lao và tình cảm của người mẹ đối với En-ri-cô
b. Văn bản: Lão nông dân và các con - Chủ đề: lao động là vàng
- Chủ đề xuyên suốt toàn bài + Hai câu mở bài nêu chủ đề
+ Đoạn giữa: kho vàng chôn dưới đất và sức lao động của con người làm nên lúa tốt
“vàng”
+ Đoạn kết: 4 câu kết: nhấn mạnh chủ đề thêm một lần nữa để khắc sâu
c. Đoạn văn ( bổ sung) của Tô Hoài
- Ý chủ đạo xuyên suốt đoạn văn: sắc vàng trù phú, đầm ấm của làng quê vào mùa đông giữa ngày mùa
+ Câu đầu giới thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian ( mùa đông, giữa ngày mùa) trong không gian( làng quê)
+ Miêu tả những biểu hiện phong phú của sắc vàng
+ Nhận xét , cảm nhận của tác giả về sắc vàng đó
- Gv gọi Hs đọc và nêu yêu cầu của bài tập.
- Hs làm việc cá nhân. Gv gọi Hs trình bày. Cả lớp nhận xét. Gv kết luận.
-> Trình tự ba phần nhất quán, rõ ràng->
làm cho bố cục mạch lạc Bài tập 2.
Việc thuật lại quá tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của hai người lớn có thể làm cho ý tứ chủ đạo bị phân tán, không giữ được sự thống nhất, và do đó, làm mất sự mạch lạc của câu chuyện. Vì: Ý tứ chủ đạo của câu chuyện xoay quanh cuộc chia tay của hai đứa trẻ và hai con búp bê.
4. Củng cố:
? Mạch lạc trong văn bản là gì?
? Các tính chất của văn bản mạch lạc?
5. Hướng dẫn học bài:
- Học ghi nhớ + làm bài tập
- Soạn “ Ca dao”, đọc kĩ ca dao, trả lời câu hỏi SGK, xem chú thích
Ngày soạn: 03/ 09/ 2012 Ngày dạy:04/ 09/ 2012 Tuần 3: