2.5.1. Đặc điểm lao động sư phạm của người giảng viên Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể thao và Du lịch
Đội ngũ giảng viên Âm nhạc, Mỹ thuật, Du lịch Trường CĐ VH, TT&DL Nguyễn Du, tỉnh Hà Tĩnh chủ yếu được đào tạo từ các nguồn:
Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Học viện Âm nhạc Huế, Đại học Nghệ thuật Huế, Đại học Văn hoá Hà Nội…
Họ là những giảng viên được đào tạo theo chuyên môn hẹp thuộc lĩnh vực nghệ thuật, du lịch. Vì vậy, khi mới tuyển dụng vào nghề học là những giảng viên không chuyên sâu về công tác sư phạm trong lĩnh vực nghệ thuật.
Do được đào tạo chuyên môn là chính nên nhìn chung, năng lực sư phạm của đội ngũ giảng viên có những hạn chế nhất định. Các giảng viên Âm nhạc, Mỹ thuật dạy các môn năng khiếu như: Thanh nhạc, Nhạc cụ, Hình hoạ, Điêu khắc, Trang trí, Bố cục… bản chất của những môn học này mang tính sáng tạo cao, khác với sáng tạo ở các môn học khác. Họ cần bộc lộ phong cách riêng, năng lực cá nhân theo những chiều hướng khác nhau. Họ phải nắm được năng lực, sở ntrường, phong cách của mỗi sinh viên để đưa học đến bến bờ của sự sáng tạo băng ngôn ngữ của âm thanh, đường nét, màu sắc, hình khối…Giúp sinh viên định hình phong cách cá nhân trong sáng tạo nghệ thuật, vì thế họ không thể lên lớp bằng giáo án chung cho mọi sinh viên.
Giảng dạy nghệ thuật mang tính đặc thù riêng, tương đối tự do, không bị gò bó bởi những khuôn thước sẵn có. dạy Âm nhạc, Mỹ thuật chủ yếudạy sinh viên cách tự học và thực hành. Trong lao động sư phạm của họ luôn đòi hỏi sự hứng thú, đam mê sáng tạo, sự thăng hô của thế giới tâm hồn mới có thể đem lại kết quả trong mỗi giờ dạy.
Trên thực tế, trước khi trở thành giảng viên giảng dạy nghệ thuật, họ đã được đào tạo trở thành ca sĩ, nghệ sĩ, học sĩ, nhạc sỹ..vì vậy họ thường thiên về lối sống nghệ sĩ nhiều hơn các nhà sư phạm. Thay vì những khuôn cứng nhắc được định sẵn, họ có lối sống mộng mơ, phóng túng, thích tự do. Hoạt động chuyên môn của học gắn với các cuộc thi: sáng tác tranh, sáng tác và
biểu diễn âm nhạc. Vì vậy, lao động của giảng viên nghệ thuật mang tính đặc thù cao: giảng dạy và sáng tác, người nghệ sĩ và nhà sư phạm.
Như vậy, lao động của người giảng viên Âm nhạc, Mỹ thuật là một thứ lao động ở đó có sự đan cài giữa tâm hồn người nghệ sĩ và tính mực thước cảu nhà sư phạm. Lao đông của người giảng viên Du lịch, Thể thao cũng là loại hình lao động đặc thù và dựa trên nguyên lý mối quan hệ như giảng viên Âm nhạc và Mỹ thuật.
2.5.2. Những yêu cầu năng lực sư phạm của người giảng viên Trường CĐ VH, TT&DL Nguyễn Du
Giảng viên giảng dạy Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể thao và Du lịch cần phải đáp ứng theo yêu cầu chung của người giảng viên như mọi giảng viên bình thường khác. Ngoài ra, do tinh đặc thù trong lao động sư phạm nên có những yêu cầu riêng. Có năng lực chuyên môn nghệ thuật, có nghiệp vụ sư phạm theo tiêu chuẩn quy định là tiêu chuẩn cơ bản đặc trưng để phân biệt giảng viên giảng dạy Âm nhạc, Mỹ thuật, Du lịch, Thể thao với các giảng viên khác trong cùng hệ thống, đồng thời để phân biệt họ với những người có kiến thức trong các lĩnh vực nêu trên.
Là người giảng viên, họ cần nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục của nhà trường, có kiến thức về Tâm lý và Tâm ký lứa tuổi, Giáo dục học, Phương pháp dạy học…Họ phải là những giảng viên có phong cách mẫu mực, mô phạm Đó là những phẩm chất họ phải không ngừng trau dối và nâng cao nghiệp vụ sư phạm nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục.
Là người nghệ sĩ, giảng viên giảng dạy cần nắm vững những tri thức cơ bản về lĩnh vực nghệ thuật theo chương trình đào tạo Đại học sư phạm nghệ thuật, vận dụng kỹ năng của người nghệ sĩ vào hoạt động giảng dạy. Có khả năng kế thừa, phát huy và truyền thụ tinh hoa văn hoá dân tộc đến các thế
hệ học sinh. Xem các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ là sự rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp để phục vụ tốt hơn cho công tác giảng dạy.
Tóm lại, đặc điểm lao động sư phạm của giảng viên Trường CĐ VH, TT&DL Nguyễn Du có thể tóm lược lại như sau:
- Giảng viên các môn Nghệ thuật, Thể thao, Du lịch được đào tạo theo chuyên môn sâu nên không chuyên sâu về công tác sư phạm. Vì vậy, trong quá trình giảng dạy, ngoài sự nổ lực về trình độ chuyên môn, họ cần phải học hỏi, tích luỹ về kỹ năng và phương pháp dạy học.
- Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch là những môn năng khiếu, đặc trưng trong giảng dạy các môn này đói hỏi khả năng sáng tạo cao, không gò bó trong khuôn khổ, không áp đặt, lao động mang tính tự do, mang đậm dấu ấn cá nhân, thiên về xúc cảm tình cảm nhiều hơn lý trí.
- Ngoài thực hiện nhiệm vụ chính trị ở nhà trường họ còn phải là những nghệ sĩ, hướng dẫn viên, vận động viên thực thụ. Trong lao động của họ luôn vươn tới sự thăng hoa của cảm xúc. Sản phẩm lao động mà họ tạo ra nhằm thoả mãn những giá trị về mặt tinh thần cho xã hội.
2.5.3. Đặc trưng phát triển đội ngũ giảng viên Trường CĐ VH, TT&DL Nguyễn Du
Để đánh giá về trình độ phát triển đội ngũ giảng viên nói chung, đội ngũ giảng viên Nghệ thuật, Thể thao, Du lịch trường CĐ VH, TT& DL Nguyễn Du nói riêng cần phải căn cứ vào các đặc trưng đội ngũ đó. Những đặc trưng này được xem xét trên các mặt số lượng, chất lượng và cơ cấu. Các phương diện này có quan hệ tác động và chi phối lẫn nhau, không thể tách bạch từng phương diện cụ thể. Có thể mô tả tiêu chí đánh giá trình độ phát triển đội ngũ qua mô hình dưới đây:
Đặc trưng đội ngũ
Chất lượng đội ngũ Số lượng đội ngũ Cơ cấu đội ngũ
Trình độ đào tạo
Sự hài hòa giữa
chức vụ và nội
dung công việc
Cơ cấu về chuyên
môn
Cơ cấu về trình
độ
Cơ cấu về tuổi
Cơ cấu về giới
Sơ đồ 2.1. Tiêu chí đánh giá trình độ giảng viên Trường CĐ VH, TT&DL Nguyễn Du