+ HHCC thuần túy là loại HHCC mang đầy đủ hai thuộc tính nêu trên
Thuộc về loại này gồm có quốc phòng, chương trình phát thanh hay đền hải đăng … vv
+ HHCC không thuần túy là các HHCC được cung cấp chỉ có một trong hai thuộc tính nói trên và có ở những mức độ khác nhau.
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
HHCC thuần túy không có tính cạnh tranh trong tiêu dùng nên với một lượng HHCC thuần túy nhất định, chi phí biên để phục vụ thêm một người sử dụng bằng 0
MC
P
Chi phí biên để sản xuất HHCC thuần túy
Đơn vị HHCC thuần túy O
(b) MC
P Chi phí biên để phục vụ thêm một người sử dụng một lượng HHCC thuần túy nhất định
Số người sử dụng O
(a)
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
HHCC không thuần túy có thể được chia làm hai loại:
+ HHCC có thể tắc nghẽn
+ HHCC có thể loại trừ bằng giá.
HHCC có thể tắc nghẽn là những hàng hóa mà khi có thêm nhiều người cùng sử dụng chúng thì có thể gây ra sự ùn tắc hay tắc nghẽn khiến lợi ích của những người tiêu dùng trước đó bị giảm sút.
Hàng hóa công cộng có thể loại trừ bằng giá, hay gọi tắt là HHCC có thể loại trừ, là những thứ hàng hóa mà lợi ích do chúng tạo ra có thể định giá
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
MC
P Chi phí biên trên một người sử dụng
Số người sử dụng O
Điểm tắc nghẽn
N*
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
Một số chú ý về khái niệm HHCC
HHCC được mọi người tiêu dùng với khối lượng như nhau, nhưng không nhất thiết họ phải đánh giá sự tiêu dùng đó với những giá trị ngang nhau
HHCC thuần túy là một dạng đặc biệt của ngoại ứng tích cực
Danh giới phân định một hàng hóa là HHCC không phải là tuyệt đối; nó có thể thay đổi tùy theo điều kiện thị trường và tình trạng công nghệ.
Rất nhiều thứ không được coi là hàng hóa theo nghĩa thông thường vẫn có thể mang lại các thuộc tính HHCC
HHCC không nhất thiếp phải do khu vực công cộng sản xuất và HHCN không nhất thiết phải do khu vực tư nhân sản xuất.
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
• Cung cấp hàng hóa công cộng thuần túy Xác định đường cầu cá nhân về HHCC
Xét một cá nhân có tổng ngân sách I: I = pX + t1G
Tiêu dùng 2 loại hàng hóa là thực phẩm (X) và pháo hoa (G) X là HHCN mà cá nhân đó có thể mua tại mức giá thị trường.
G là HHCC mà cá nhân sẽ tiêu dùng chung với người khác Giả định giá thuế các cá nhân phải trả là t1
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
• Cung cấp hàng hóa công cộng thuần túy
Xác định đường cầu cá nhân về HHCC
E2
Pháo hoa Giá thuế
Đường cầu cá nhân về HHCC G1 G2
t2
O
E1 Thực phẩm
(ii) B’
Pháo hoa B
E1 A
O
(i) E2
t1
G1 G2
(a)
(b)
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
• Cung cấp hàng hóa công cộng thuần túy Xác định đường cầu tổng hợp
Hãy xét một nền kinh tế gồm hai cá nhân A và B tiêu dùng hai loại hàng hóa cá nhân là X và Y
Nếu giá một đơn vị X là p thì đó cũng là giá mà mỗi người phải trả
Cá nhân A sẽ có lượng cầu là qA và B có lượng cầu là qB
Muốn biết lượng cầu tổng hợp Qx của cả thị trường, chỉ cần lấy qA cộng với qB
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
• Cung cấp hàng hóa công cộng thuần túy Xác định đường cầu tổng hợp
P
P
O
E
DA DB
Dx Sx
HHTN (X)
qA qB Qx
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
• Cung cấp hàng hóa công cộng thuần túy
Trường hợp HHCC thuần túy. Hãy tiếp tục xét nền kinh tế gồm 2 cá nhân A và B, nhưng hàng hóa mà họ tiêu dùng bây giờ là pháo hoa (G),
t,T
tB TG
tA
DB DA
SG
QG
O HHCC (G)
F
DG
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
• Các hình thức cung cấp HHCC thuần túy Cân bằng Lindahl về HHCC thuần túy
Mô hình cân bằng Erik Lindahl
Giá thuế O’
Giá thuế của B (tB)
Giá thuế của A (tA) T*
Số pháo hoa trình diễn DB
O M
DA t
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
• Các hình thức cung cấp HHCC thuần túy
Cung cấp HHCC thuần túy và vấn đề “kẻ ăn không”
Kẻ ảnh không là những người tìm cách hưởng thụ lợi ích của HHCC mà không đóng góp một đồng nào cho chi phí sản xuất và cung cấp HHCC đó
Nếu chỉ có một số ít người muốn trở thành kẻ ăn không thì thị trường có thể vẫn cung cấp được hàng hóa này mà không cần Chính phủ.
Đối với Chính phủ có thể phần nào khắc phục được vấn đề kẻ ăn không này bằng cách buộc các cá nhân phải đóng góp bắt buộc thông qua đóng thuế, rồi sử dụng thuế thu được để tài trợ cho việc sản xuất và cung cấp HHCC
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
Cung cấp hàng hóa công cộng không thuần túy Đối với HHCC có thể loại trừ bằng giá
Hình 2.14: Tổn thất phúc lợi khi thu lệ phí qua cầu
Phí
P* A
Số lượt qua cầu (Q) Qm
O Q*
Điểm tắc nghẽn
Qc
Khả năng của cây cầu
Tổn thất phúc lợi Nhu cầu đi lại
HÀNG HÓA CÔNG CỘNG
Cung cấp hàng hóa công cộng không thuần túy
Đối với những hàng hóa mà việc loại trừ rất tốn kém.
Hình 2.15: Cung cấp HHCC mà việc loại trừ tốn kém
Công xuất thiết kế P($)
Pe A
Số lượt đi lại Qm
O Q*
Chi phí biên để cung cấp
Qc Đường cầu
P*
Qe
B E F
2.3. THẤT BẠI CỦA THỊ TRƯỜNG – CƠ SỞ ĐỂ CHÍNH PHỦ CAN THIỆP VÀO NỀN KINH TẾ.
2.3.4. Thông tin không đối xứng
Thông tin không đối xứng là tình trạng xuất hiện trên thị trường khi một bên nào đó (bên mua hay bên bán) có được thông tin đầy đủ hơn bên kia về các đặc tính của sản phẩm.
Ví dụ: + Thị trường đồ cũ
+ Thị trường bảo hiểm nói chung và bảo hiểm y tế nói riêng là một ví dụ điển hình về hiện tượng này.