ĐI ĐƯỜNG – NGẮM TRĂNG
B. Bài thơ: Ngắm trăng 1.Hoàn cảnh sáng tác và thể thơ
Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Thể thơ
lục bát 2.Ph©n tÝch:
*Câu khai đề:
Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan (Đi đờng mới biết gian lao)
-Đúc rút những gian lao trên đờng đi của ngời tù Hết đèo cao đến núi cao, hết trèo qua núi lại băng qua truông,
?Câu thơ nói lên điều gì ?
? Câu thơ này nhắc tới điều gì ở câu tho trớc ?
? Qua đó Bác muốn đề cập đến quy luật gì ?
? Tâm trạng của Bác khi đã vợt qua gian lao
để tới đích nh thế nào ?
? Qua 2 bài thơ em thấy Bác là con ngời nh thế nào ?
Hoạt động 4
? Nét nghệ thuật độc đáo của 2 bài thơ ?
? Qua bài thơ em cảm nhận đợc điều gì ?
khổ sở, gian nan và vất vã
*C©u thõa:
-Núi cao liên tiếp nối nhau chạy dài, hết khó khăn này rồi lại đến khó khăn khác. Muốn thành công con ngời phải vợt qua
*C©u chuyÓn:
Khã kh¨n nèi tiÕp khã kh¨n
Đi mãi, vợt qua khó khăn rồi cũng đến
đích Đờng đi khó không phải vì ngăn sông cách núi mà khó chỉ vì lòng ngời ngại núi, e sông Không sờn lòng.
*Câu hợp:
-Tranh thủ thời gian để thởng thức, ngắm cảnh đẹp núi sông, để th giản, để tù do.
-Có nghị lực
-Ung dung tự tại, tự tin -Yêu thiên nhiên than thiết
-Lạc quan tin tởng vào sự nổ lục của bản thân để đi đến thắng lợi
II.Tổng kết:
- Bài thơ viết theo thể thơ tứ tuyệt, kết cấu chặt chẽ (khai, thừa, chuyển, hợp).
Lời thơ giản dị cô đọng, hàm súc.
- Sự kết hợp giữa tình và thép
- Sử dụng nghệ thuật đối tạo sự cân đối nhịp nhàng.
Bài thơ ghi lại buổi ngắm trăng không bình thờng trong nhà tù của Bác Hồ qua
đó ta thấy đợc tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, tự chủ của Bác Hồ trong mọi khó khăn gian khổ.
c. Củng cố – Luyện tập :
-Qua 2 bài thơ em thấy hình ảnh Bác Hồ hiện ra nh thế nào ? - GV hớng dẫn học sinh làm câu hỏi 5 SGK.
-Theo em bài thơ thứ 2 là bài thơ tả cảnh không ? Vì sao Vừa tả cảnh vừa kể chuyện nh- ng rất khái quát chứ không cụ thể, mang t/c triết lý sâu sắc…
d. Hướng dẫn hs tự học ở nhà :
-Tìm đọc thêm tập Nhật ký trong tù.
-Tìm hiểu trớc nội dung bài: Câu cảm thán.
e. Phần bổ sung của đồng nghiệp :
……….
……….
……….
……….
---
TiÕt 86 Ngày soạn:
Câu cảm thán.
I.Mục đích yêu cầu:
a . Kiến thức
- Đặc điểm hình thức của câu cảm thán.
- Chức năng của câu cảm thán.
b. Kỹ năng:
- Nhận biết câu cảm thán trong các văn bản.
- Sử dụng câu cảm thán phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
c.Thái độ
-Có ý thức sử dụng đúng trong khi nói và viết II.ChuÈn BỊ CỦA GV VÀ HS :
a. Chuẩn bị của Giáo viên: Soạn bài+Bảng phụ ghi ví dụ b. Chuẩn bị của Học sinh: Đọc và tìm hiểu trước bài III .TiÕn tr×nh BÀI DẠY :
a.Kiểm tra bài cũ:
- Nêu đặc điểm, hình thức và chức năng của câu nghi vấn.
- Làm bài tập 5 SGK b. Dạy nội dung bài mới :
Hoạt động của Thầy và trò Kiến thức cơ bản Hoạt động 1
GV dùng đèn chiếu (bảng phụ)
? Câu nào là câu cảm thán?
? Đặc điểm hình thức nào cho biết đó là câu cảm thán?
I. Đặc điểm, hình thức và chức năng:
1. XÐt vÝ dô SGK
a. Hỡi ơi Lão Hạc! -> tình thơng của
ông giáo đối với Lão Hạc.
b. Than ôi! -> nỗi thơng tiếc quá khứ của con ngời.
- Hình thức: Những từ cảm thán - Đặc điểm: Khi đọc -> diễn cảm Khi viÕt->kÕt thóc dÊu(!) Hoặc trong trờng hợp nào đó dùng
? Câu cảm thán dùng để làm gì?
- HS trình bày - GV nhËn xÐt
? Vậy khi viết đơn, biên bản, hợp đồng, khi trình bày kết quả giải bài toán có thể dùng câu cảm thán không? vì sao?
- HS thảo luận trình bày - GV đọc đoạn mẫu.
- GV chốt kiến thức cơ bản - HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 2
-GV lần lợt giúp HS giải quyết bài tập (SGK)
* Bài tập 1 (SGK) Câu nào là câu cảm thán (®iÒn §, S)
a.Than ôi!
Lo thay!
Nguy thay!
b. Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
c. Chao ôi
* Bài tập 2 (SGK) Phân tích tình cảm, cảm xúc của các câu cảm thán
a. Lời than của ngời nông dân dới chế độ xã hội phong kiÕn.
b. Lời than của ngời chinh phụ trớc nỗi truân chuyên do cô gây ra.
c. Tâm trạng bế tắc của nhà thơ trớc cuộc sống ( trớc cách mạng tháng 8)
d. Sự ân hận của Dế Mèn trớc cái chết thảm th-
ơng, oan ức của Dế Choắt
=> Tất cả đều bộc lộ tình cảm, cảm xúc. Nhng không phải là câu cảm thán vì không có dấu hiện nào của đặc điểm, hình thức đặc trng của câu cảm thán.
* Bài tập 3 (SGK) Đặt 2 câu cảm thán
a. Tình cảm mà mẹ dành cho tôi thiêng liêng biÕt bao
b. Ôi! Mặt trời lên đẹp quá
dÊu(.)
Chức năng: dùng để bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc của ngời nói (ngời viết) bằng một loại ngôn từ riêng – ngôn từ cảm thán.
Ngôn ngữ trong đơn từ, hợp đồng là loại ngôn ngữ hành chính công vụ.
- Ngôn ngữ trong việc trình bày kết quả
công việc nh giải toán, thí nghiệm, là loại ngôn ngữ khoa học ngôn ngữ
“duy lý” t duy lô gíc cả 2 loại ngôn ngữ này không dùng câu cảm thán 2.Ghi nhí: SGK
II.Luyện tập:
c. Củng cố - Luyện tập : -Cho HS học thuộc ghi nhớ
d. Hướng dẫn HS tự học ở nhà : - Làm BT 4 (SGK)
-Ôn lại văn thuyết minh, hai tiết sau viết bài văn thuyết minh tại lớp (Bài viết số 5).
e. Phần bổ sung của đồng nghiệp :
...
...
TiÕt 87 - 88 Ngày soạn
BÀI VIẾT SỐ 5