THÔNG TIN CƠ BẢN Yếu tố quyết định đường bay của dụng cụ trong không gian
3. Hoạt động cả lớp. Thực hiện các nội dung sau
Tiến hành tập luyện.
* Quan sát giáo viên làm mẫu lại động tác, xem tranh ảnh, băng hình kĩ thuật ném bóng (từ 5 đến 7 phút).
+ Đi (chạy chậm) ba bước đà chéo ném bóng.
+ Đi (chạy chậm) bốn bước đà chéo ném bóng.
+ Đi thường tăng dần tốc độ, thực hiện bốn bước đà chéo ném bóng.
+ Tập động tác giữ thăng bằng.
+ Phối hợp chạy đà - ra sức cuối cùng - giữ thăng bằng.
+ Tập luyện kĩ thuật ném bóng trúng đích.
+ Thực hiện tập luyện kĩ thuật ném bóng đi xa có đà.
+ Thực hiện kĩ thuật giai đoạn ra sức cuối cùng phối hợp giai đoạn giữ thăng bằng.
Sinh viên viết thu hoạch qua thực hiện nhiệm vụ 3.
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG 3
Đánh dấu x vào ô trống trước những nội dung và phương án đúng.
1. Có các bước đà chéo trong ném bóng do:
a. Chuyển tiếp từ tư thế chạy đà sang tư thế chuẩn bị ném và ném.
b. Muốn duy trì tốc độ nằm ngang chạy đà.
c. Cần hạ thấp trọng tâm cơ thể kéo dài cự li công tác trước khi ném.
d. Cần kéo căng các nhóm cơ lớn tham gia ném để tận dụng sự nỗ lực của nó.
Hoạt động 4.TÌM HIỂU KĨ THUẬT CHẠY ĐÀ PHỐI HỢP VỚI GIAI ĐOẠN RA SỨC CUỐI CÙNG NÉM BÓNG ĐI XA (2 tiết)
THÔNG TIN CƠ BẢN
Kĩ thuật ném bóng đi xa có đà
Chia làm 4 giai đoạn: chuẩn bị, chạy đà, ra sức cuối cùng và giữ thăng bằng.
Giai đoạn chuẩn bị:
Kĩ thuật giai đoạn chuẩn bị gồm có cách cầm bóng và tư thế đứng chuẩn bị.
- Cách cầm bóng:
Cầm bóng bằng tay thuận (như khi ném trúng đích). Để bóng tì lên các chai tay phần nối tiếp giữa lòng bàn tay và các ngón tay chủ yếu ở chai tay và các ngón trỏ, ngón giữa và ngón áp út, 5 ngón tay chia đều giữ lấy bóng. Tay cầm bóng co, khuỷu tay hướng chếch xuống dưới - ra trước sao cho độ cao của bóng tương đương với độ cao của tai, cách tai khoảng 10 đến 20cm, lòng bàn tay hướng về trước hoặc hướng vào thân. Bàn tay cầm bóng cần giữ bóng ở mức độ vừa phải, không để bóng di động trong lòng bàn tay, không ôm chặt quá vào quả bóng và lên gân cứng bàn tay.
- Tư thế chuẩn bị: Có hai cách đứng chuẩn bị khác nhau:
+ Đứng chân trước chân sau: Chân khác bên với tay cầm bóng đứng trước, thẳng gối, cả bàn chân chạm đất, mũi bàn chân (đầu ngón chân sát mép vạch xuất phát). Trọng tâm cơ thể dồn nhiều lên phía trước. Chân cùng bên với tay cầm bóng ở phía sau, hơi co gối, nửa bàn chân trước chạm đất. Điểm chạm đất của chân sau cách gót chân trước khoảng 15 - 20cm và cách theo chiều ngang 5 - 10cm. Tay cầm bóng co ở trên cao, tay không cầm bóng buông xuôi tự nhiên hoặc đưa chếch xuống dưới - ra trước khoảng 30 - 45o, mắt nhìn theo hướng ném. Tư thế chuẩn bị không gò bó, căng thẳng.
+ Đứng kiểu hai chân song song: Đứng hai chân thẳng, chạm đất bằng cả bàn chân cách nhau một khoảng nhỏ hơn hoặc bằng vai. Hai mũi bàn chân sát vạch xuất phát, trọng tâm cơ thể dồn đều lên hai chân, mắt nhìn thẳng, tay cầm bóng như đã nêu trên, tay không cầm bóng buông xuôi tự nhiên. Trong trường hợp này tư thế đứng của vận động viên thường rất tuỳ tiện. Chính vì vậy để chính thức chạy đà không xác định được chân nào trước chân nào sau, từ đó dẫn đến sai các bước đà chéo.
Chạy đà:
Giai đoạn chạy đà gồm hai phần: xuất phát và chạy tăng tốc, chạy các bước đà chéo.
- Xuất phát và chạy tăng tốc.
Khi chuẩn bị xuất phát, thân người ngả ra phía trước, sau đó bước chân sau ra trước, tiếp đến chân trước, độ dài các bước chạy kế tiếp cần bước dài dần và tăng dần tốc độ. Muốn vậy phải tích cực đạp chân sau và chủ động nâng đùi vươn cẳng chân ra trước, chạm đất bằng nửa bàn chân trước. Tay giữ bóng ở trên cao như khi đứng chuẩn bị, tay không cầm bóng co ở khuỷu và đánh tay tự nhiên để giữ thăng bằng. Nếu đứng chuẩn bị ở tư thế hai chân song song thì
bước chân đổi chiều với tay cầm bóng ra trước (nếu cầm bóng tay phải, bước chân trái ra trước).
Sau khi xuất phát, tốc độ chạy tăng dần cho đến khi đạt được tốc độ hợp lí thì duy trì tốc độ đó để thể hiện các bước đà chéo. Chú ý, tốc độ hợp lí có nghĩa là tốc độ không nên quá nhanh, bởi vì nếu nhanh quá thì việc thực hiện các bước đà chéo sẽ gặp khó khăn, như vậy hiệu quả ném sẽ không cao. Ngược lại nếu chạy chậm quá, khi thực hiện các bước đà chéo sẽ dễ hơn, nhưng hiệu quả ném sẽ không cũng không cao. Tốc độ chạy đà hợp lí và cự li cần chạy để tăng tốc trước khi chạy các bước đà chéo phụ thuộc vào khả năng trình độ tập luyện của từng người. Tập luyện nhiều, trình độ kĩ thuật và thể lực được nâng cao, thì tốc độ chạy đà cũng được nâng lên. Do đó việc kiên trì tập luyện là điều cần thiết để nâng cao hiệu quả và thành tích ném.
Giai đoạn chạy tăng tốc độ đà đối với sinh viên có thể chạy từ 18 đến 25m.
- Chạy các bước đà chéo.
Cần xác định đoạn chạy các bước đà chéo và đánh dấu điểm bắt đầu của bước đầu tiên, cần điều chỉnh nhằm tìm ra được đoạn đường chạy hợp lí nhất.
Thứ tự các bước đà chéo như sau:
Bước thứ nhất: Bước chân cùng với bên tay cầm bóng ra trước, khi chân chạm đất mũi bàn chân hướng hơi chếch ra ngoài so với hướng chạy đà để chuẩn bị cho bước thứ hai thực hiện được dễ dàng. Khi bước chân ra trước, tay cầm bóng đồng thời duỗi ra trước - vòng xuống dưới (H.57).
Hình 57
- Bước thứ hai:
Bước chân không trùng với tay cầm bóng ra trước bằng cách đưa vùng hông cùng bên và má ngoài bàn chân theo hướng chạy, sau đó đặt bàn chân chạm đất, mũi bàn chân hơi chếch sang phía tay cầm bóng. Đồng thời xoay ngực từ hướng ném thành vai hơi chếch theo hướng ném. Tay cầm bóng tiếp tục đưa xuống thấp - ra sau, tay không cầm bóng đưa ra trước (số 2 hình 57).
- Bước thứ ba: Bước chân cùng với tay cầm bóng ra trước bằng cách vươn nhanh cẳng chân và má trong bàn chân ra trước. Chân chạm đất bằng cả bàn chân, nhưng phần má ngoài tì xuống đất mạnh hơn, mũi bàn chân chếch ra ngoài khoảng 45 - 50o.
Tay cầm bóng tiếp tục đưa ra sau - lên cao, tay không cầm bóng tiếp tục đưa ra trước. Bước thứ 3 thường ngắn nhưng nhanh, chính do động tác vươn nhanh bàn chân và cẳng chân ra trước chạm đất nên trọng tâm cơ thể còn ở phía sau. Lúc này thân người và cẳng chân cùng bên tay cầm bóng tạo thành một đường chếch nghiêng ra sau, mặt quay về hướng ném. Cần chú ý thân trên ngả ra sau chủ yếu là do bước nhanh chân cùng bên ra trước nhưng không vươn hông tạo nên chứ không phải do chủ động ngả thân trên ra sau (số 3 hình 57).
Ở hai bước đà chéo thứ nhất và thứ hai thân trên vẫn hơi ngả ra trước, mặc dù bước thứ hai vai đã hướng về hướng ném, nhưng trọng tâm cơ thể ở bước đà này so với thân trên và vai của tay cầm bóng vẫn ở phía sau, riêng bước thứ ba trọng tâm cơ thể ở lại phía sau. Điều này đòi hỏi bước thứ hai phải bước dài, bước thứ ba ngắn hơn nhưng rất nhanh sao cho trọng tâm cơ thể không vượt lên hoặc bằng trước điểm chạm đất của bàn chân bên tay cầm bóng. Nếu để trọng tâm vượt lên trước thì sẽ không thực hiện được động tác căng thân người theo tư thế hình cánh cung ở tư thế ra sức cuối cùng mà thành tích không đạt được cao.
- Bước thứ tư: Vươn nhanh chân và vùng hông cùng bên tay cầm bóng ra trước chạm đất, bàn chân hướng chếch sang phía tay cầm bóng. Khi chân trước đã vươn ra trước, chân sau xoay gót đồng thời xoay ngực để chuyển sang giai đoạn ra sức cuối cùng (số 4 hình 57). Như vậy, ở 4 bước đà chéo, vị trí của ngực so với hướng ném có thay đổi như sau: Ở bước thứ nhất ngực vẫn hướng theo hướng ném, bước thứ hai ngực hơi chếch sang bên, bước thứ ba ngực hướng hẳn sang bên, bước thứ tư ngực lại xoay theo hướng ném nhưng hơi chếch lên cao do tư thế căng thân ở giai đoạn ra sức cuối cùng.
- Một số bài tập bổ trợ kĩ thuật và trò chơi phát triển sức mạnh tay ngực - Bước một bước ném bóng
+ TTCB: Đứng chân trước chân sau, chân cùng chiều với tay cầm bóng ở phía trước.
+ Động tác: Bước chân sau về trước một bước dài đồng thời xoay người thành vai hướng ném. Tay cầm bóng đưa vòng xuống dưới – ra sau, trọng tâm dồn chân sau. Tiếp theo xoay 2 gót chân, ngực dùng sức mạnh (của tay ngực) ném bóng đi xa (H.58).
Hình 58. Bước một bước ném bóng
- Đi hai bước đà chéo ném bóng
+ TTCB: Đứng ở tư thế chuẩn bị (chân cùng bên với tay cầm bóng ở phía sau), tay thuận cầm bóng.
+ Động tác: Bước chân sau ra trước một bước, đồng thời đưa bóng từ trên cao - xuống thấp, tay kia phối hợp tự nhiên. Bước chân khác bên với tay cầm bóng ra trước rộng hơn vai, thân trên ngả ra sau, vai hướng ném. Xoay ngực về hướng ném kết hợp xoay hai gót chân để chân sau, hông, thân trên và tay cầm bóng tạo thành tư thế hình cánh cung, sau đó dùng sức ném bóng đi xa (H.59).
Hình 59. Đi hai bước đà chéo ném bóng
- Đi (chạy chậm) ba bước đà chéo ném bóng
+ TTCB: Đứng chân trước, chân sau, chân cùng bên với tay cầm bóng ở phía trước. Chân trước cả bàn chân chạm đất. Tay không cầm bóng co tự nhiên, mắt nhìn theo hướng ném.
+ Động tác: Bước chân sau ra trước, đồng thời hơi nghiêng vai về trước và tay cầm bóng đưa xuống thấp ra sau (H.60).
Hình 60. Đi ba bước đà chéo ném bóng
* Bước chân cùng bên với tay cầm bóng ra trước (bước 2). Khi chân chạm đất, má trong bàn chân hướng ra trước, vai hướng về hướng ném, thân trên ngả theo chiều lườn ra sau, tay cầm bóng ở phía sau.
* Bước chân khác bên với tay cầm bóng ra trước một bước dài (bước 3) đồng thời xoay gót chân và ngực tạo thành hình cánh cung. Dùng sức của tay ngực kết hợp với gập thân để ném bóng. Khi bóng sắp rời khỏi tay phải dùng cổ tay và các ngón tay vuốt bóng đi đúng góc độ và hướng quy định.
- Đi (chạy chậm) bốn bước đà chéo ném bóng
+ TTCB: Đứng ở tư thế chuẩn bị, tay thuận cầm bóng, chân cùng phía với tay cầm bóng ở phía sau.
+ Động tác: Từ tư thế chuẩn bị lần lượt bước bốn bước đà chéo theo tốc độ đều đều như nhau hoặc tăng dần, sau đó ưỡn thân thực hiện động tác tư thế hình cánh cung, rồi dùng sức của toàn thân tay ngực, ném bóng đi. Khi bóng sắp rời khỏi tay phải dùng cổ tay và các ngón tay vuốt bóng đi đúng góc độ và hướng quy định (H.61).
Hình 61. Đi (chạy chậm) bốn bước đà chéo ném bóng
- Đi thường tăng dần tốc độ, thực hiện bốn bước đà chéo ném bóng
+ TTCB: Đánh dấu đoạn đường thực hiện bốn bước đà chéo. Đứng cách đó 5
+ Động tác: Cầm bóng đi tăng dần tốc độ đến chỗ đánh dấu thì thực hiện bốn bước đà chéo và ném bóng.
- Chạy nhẹ nhàng thực hiện 4 bước đà chéo ném bóng
+ TTCB: Đứng chuẩn bị cách dấu thực hiện các bước đà chéo.
+ Động tác: Chạy nhẹ nhàng với tốc độ chậm hoặc trung bình chậm sau đó thực hiện 4 bước đà chéo và ném bóng.
- Chạy tăng tốc độ thực hiện 4 bước đà chéo ném bóng
+ TTCB: Đánh dấu đoạn đường thực hiện. Đứng chuẩn bị cách đó 10 - 15m.
+ Động tác: Cầm bóng chạy với tốc độ tăng dần đến chỗ đánh dấu thì thực hiện 4 bước đà chéo và ném bóng.
- Phối hợp hoàn thành các giai đoạn ném bóng đi xa có đà Một số bài tập bổ trợ kĩ thuật và trò chơi phát triển tay ngực
- Trò chơi “Ném trúng đích”.
- Trò chơi “Ném còn”.
- Trò chơi “Ném vòng vào cổ chai”.
- Trò chơi “Cưỡi ngựa tung bóng”.
- Trò chơi “Vật tay”.
- Trò chơi “Đẩy gậy”.
- Trò chơi “Kéo co”.
- Trò chơi “Co kéo”.
Các sai lầm thường mắc trong chạy đà ném bóng:
- Sai lầm chạy đà:
Sai 1: Không giữ bóng cố định ở độ cao ngang tai (trong phần đầu của giai đoạn chạy đà), mà co tay hạ thấp độ cao để bóng ngang ngực hay thấp hơn hoặc không giữ bóng cố định mà đánh tay như tay không có bóng).
Cách sửa:
+ Giáo viên chỉ dẫn động tác sai của học sinh bằng cách bắt chước lại sau đó chỉ dẫn đúng, cho học sinh tập lại cách cầm bóng và tư thế đứng chuẩn bị.
+ Cho học sinh tập luyện cùng chạy thành hàng ngang theo nhóm.
+ Cho từng cá nhân chạy kết hợp với tự sửa chữa theo chỉ dẫn của giáo viên.
Sai 2: Chạy đà đều đều, chậm dần, hoặc chạy quá chậm trước khi thực hiện các bước đà chéo.
Cách sửa:
+ Xác định khoảng cách của phần đầu giai đoạn chạy đà sau đó tăng dần khoảng cách lên 5 - 10m (nữ), 8 -15m (nam).
+ Giáo viên dùng lời “nhanh, nhanh” kết hợp với vỗ tay để tạo nhịp cho học sinh chạy theo.
Sai lầm về chạy 4 bước chéo
Sai 1: Bước chạy gò bó và thường nghiêng vai trước khi chạy đà chéo.
Cách sửa:
Kẻ khoảng cách phần đầu của cự li chạy đà thành từng đoạn khác nhau, mỗi đoạn tương đương một bước đà (theo độ cao chung của cơ thể nam, nữ) và kẻ một trục dọc theo hướng chạy trên có vẽ hướng các bàn chân để học sinh tự tập.
Sai 2: Khi thực hiện các bước đà chéo thường vội vàng và rối loạn nhịp.
Cách sửa:
Đặt vạch mốc khi bắt đầu chạy các bước đà chéo và đánh dấu thứ tự các bước đà cũng như tư thế các bàn chân cho học sinh tập luyện.
Sai 3: Phối hợp không ăn nhịp giữa phần cuối của chạy tăng tốc và phần đầu của các bước đà chéo.
Cách sửa:
Đo lại đà.
Đánh dấu lại vạch mốc tập chạy 60 - 100m tốc độ cao.
NHIỆM VỤ
1. Cá nhân đọc các tài liệu thông tin sau:
- Kĩ thuật ném bóng đi xa có đà.
- Kĩ thuật chạy đà ném bóng.
- Một số bài tập bổ trợ kĩ thuật và trò chơi phát triển sức mạnh tay ngực.
- Các sai lầm thường mắc trong chạy đà ném bóng.
Sinh viên viết thu hoạch qua thực hiện nhiệm vụ 1.
2. Thảo luận và tập luyện theo nhóm học tập với nội dung:
- Các động tác bổ trợ ném bóng
+ Tung bóng bằng một tay phía sau lưng, bắt bóng bằng hai tay.
+ Ném bóng bằng một tay trên cao.
+ Chạy đà về tư thế chuẩn bị ra sức cuối cùng và ra sức cuối cùng ném bóng.
Sinh viên viết thu hoạch qua thực hiện nhiệm vụ 2.