SỐNG CHẾT MẶC BAY
V. Hướng dẫn về nhà
6. Từ miêu tả vẻ ngoài của người nhà quê được nhắc đến trong truyện ( Lấm láp)
7. Cách tạo ra những hành động , cảnh tượng, những tính cách trái ngược nhau theo một dụng ý nào đó. ( Tương phản)
( ô chữ hàng dọc : tăng cấp)
? Vì sao tác giả lại đặt nhan đề truyện là “ Sống chết mặc bay”
? Cảm nghĩ của em sau khi học xong truyện V. Hướng dẫn về nhà:
- Đọc truyện, kể tóm tắt, học thuộc ghi nhớ - Làm bài tập 2 phần luyện tập
- Chuẩn bị bài: Cách làm bài văn lập luận văn giải thích
******************************************************
Ngày soạn: 13- 03- 2012 Ngày dạy: 15 - 03 - 2012
Tiết 107 : CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
`
I. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hệ thống hóa những kiến thức cần thiết ( Về tạo lập văn bản, văn bản lập luận giải thích) để dễ dàng nắm được cách làm bài văn lập luận giải thích.
- Bước đầu hiểu được cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận giải thích, những điều cần lưu ý và lỗi cần tránh trong lúc làm bài.
II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1. Kiến thức:
- Các bước làm bài văn lập luận giải thích 2. Kĩ năng:
- Tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài văn giải thích.
3. Thái độ:
- Biết được những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh trong lúc làm bài.
III. PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm.
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định :
2. Kiểm tra bài cũ Mục đích của giải thích
Câu Đáp án Điểm
Câu 1 - Làm rõ vấn đề còn gây thắc mắc, giúp cho người đọc, người nghe nâng cao nhận thức, trí tuệ, hiểu một cách thấu đáo về những vấn đề ấy: từ đó bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cho con người, định hướng hành động hợp với qui luật
10 3. Bài mới : GV giới thiệu bài
- Chúng ta đã tìm hiểu phép lập luận giải thích vậy để nhận diện ra đề văn giải thích có mấy bước làm văn giải thích, tiết học hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu điề đó.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY
*HOẠT ĐỘNG 1:Tìm hiểu Các bước làm bài văn lập luận giải thích.
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Các bước làm bài văn lập luận giải thích:
Gọi hs đọc đề bài trong sgk
? Muốn làm bài văn nghị luận giải thích trước hết người viết cần phải nắm vững vấn đề gì ?
- Hs: Vấn đề nghị luận nêu trong đề bài
? Làm thế nào để tìm hiểu được ý nghĩa chính xác và đầy đủ của câu tục ngữ ?
HS:Suy nghĩ,trả lời GV:Nhận xét.
? Em có thể rút ra kết luận gì cho việc tìm hiểu đề và tìm ý ?
? Khi tìm hiểu đề và tìm ý xong công việc tiếp theo ta phải làm gì ? ( lập dàn bài )
- HS:Thảo luận nhóm (2p) - GV: Chốt,ghi bảng.
? Phần mở bài trong bài văn lập luận giải thích cần đạt những yêu cầu gì ?
- Phải mang định hướng giải thích, phải gợi nhu cầu cần được hiểu )
? Phần thân bài trong bài văn lập luận giải thích phải làm nhiệm vụ gì ?
- HS: Lần lượt trình bày các nội dung cần được giải thích, cần sử dụng các cách lập luận giải thích phù hợp - Nghĩa đen, nghĩa bóng và nghĩa sâu
? Phần kết bài trong bài văn lập luận giải thích cần phải làm nhiệm vụ gì ?
- HS: Nêu ý nghĩa của điều cần được giải thích đối với mọi người )
? Em có thể rút ra kết luận gì về việc lập dàn bài cho một bài văn lập luận giải thích? (đó là việc làm cần thiết ) - HS: Gọi hs đọc phần mở bài trong sách giáo khoa
? Các đoạn mở bài này có đáp ứng yêu cầu của đề bài lập luận giải thích không ? ( có )
? Có phải đối với mỗi bài văn có một cách mở bài duy nhất hay không ? ( không )
? Vậy các em có thể tìm cách mở bài khác để chứng minh cho vấn đề trên ? ( hs tự tìm)
- Gọi hs đọc các phần thân bài trong sgk
? Làm thế nào để đoạn đầu tiên của phần thân bài liên kết với mở bài ? Cần làm gì để các đoạn sau của thân bài liên kết với đoạn trước đó ? Ngoài cách nói “ thật vậy
…” còn có cách nói nào nữa không ? - HS: Suy nghĩ,trả lời
- GV: Nhận xét.
? Nên viết đoạn giải thích nghĩa đen ntn? Nên giải thích nghĩa đen của từng từ ngữ, từng vế câu trước, rồi giải thích nghĩa đen của các câu, của toàn nhận định sau hay ngược lại ? Vì sao ?
? Nếu sử dụng 1 cách mở bài khác ( theo cách đi từ cái chung đến cái riêng chẳng hạn) thì có thể viết các đoạn thân bài như sgk được hay không ? Vì sao?
* Đề bài : Nhân dân ta có câu tục ngữ “Đi một ngày đàng học một sàng khôn”. Hãy giải thích nội dung câu tục ngữ ấy .
a. Tìm hiểu đề và tìm ý:
- Giải thích nghĩa đen nghĩa bóng và nghĩa sâu xa của câu tục ngữ
- Vận dụng các phép lập luận giải thích - Liên hệ các câu ca dao, tục ngữ tương tự để giải thích
b. Dàn bài:
+ Mở bài: Giới thiệu câu tục ngữ với ý nghĩa sâu xa đúc kết kinh nghiệm và thể hiện khát vọng đi nhiều để mở rộng tầm hiểu biết
+ Thân bài
- Nghĩa đen, nghĩa bóng, nghĩa sâu xa + Kết bài : nêu ý nghĩa của câu tục ngữ c. Viết bài:
- GV hướng dẫn hs viết phần mở bài, kết bài d. Đọc lại và sửa bài:
Ghi nhớ : sgk / 86
II. LUYỆN TẬP:
* Viết thêm những cách mở bài khác cho đề bài trên :
Đi một ngày đàng học một sàng khôn quả là một chân lí sâu sắc và tiến bộ. Nhưng chân lí ấy không chỉ sâu sắc và tiến bộ đối với người xưa. Ngày nay khi cái mới đang nảy nở nhanh chóng ở khắp nơi, khi đất nước đang có nhu cầu mở cửa để hội nhập với thế giới thì nhu cầu đi để học lấy cái khôn lại càng trở nên cần thiết đối với mọi người, nhất là những tuổi trẻ.
Hơn bao giờ hết, ngày nay, chúng ta cần phải đi cho biết đó biết đây chứ không chỉ ru rú “ở nhà với
- Gọi hs đọc phần kết bài
*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn luyện tập
? Bài tập 1 yêu cầu điều gì ? - HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
V. CỦNG CỐ, DẶN DÒ, HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
- Nêu các bước làm bài văn lập luận giải thích, bố cục một bài văn lập luận giải thích gồm có mấy phần ? nêu nội dung từng phần
- học ghi nhớ sgk ; Viết hoàn chỉnh bài; soạn bài “ Luyện tập lập luận giải thích”
VI. RÚT KINH NGHIỆM
………
………
……….
………
………...
...
***************************************************************
Ngày soạn: 13- 03- 2012 Ngày dạy: 15 - 03 - 2012
Tiết 108: LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
HƯỚNG DẪN VIẾT BÀI TLV SỐ 6 (LÀM Ở NHÀ) I. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Khắc sâu những hiểu biết về cách làm bài văn lập luận giả thích.
- Vận dụng những hiểu biết đó vào việc làm một bài văn giải thích cho một vấn đề của đời sống . II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1. Kiến thức:
- Cách làm bài văn lập luận giải thích một vấn đề.
2. Kĩ năng:
- Tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài văn giải thích.
3. Thái độ:
- Tích cực luyện tập, thực hành tốt phục vụ cho bài viết sau này.
III. PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm.
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định : 2. Kiểm tra bài cũ
? Nêu các bước làm một bài văn lập luận giải thích ?
? Bố cục một bài văn lập luận giải thích chi làm mấy phần nêu nội dung từng phần ?
Câu Đáp án Điểm
Câu 1
a. Tìm hiểu đề và tìm ý:
b. Dàn bài:
c. Viết bài:
d. Đọc lại và sửa bài:
5
Câu 2 + Mở bài:
+ Thân bài + Kết bài :
5 3. Bài mới : GV giới thiệu bài
- Chúng ta đã tìm hiểu phép lập luận giải thích vậy để nhận diện ra đề văn giải thích có mấy bước làm văn giải thích, tiết học hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu điều đó.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY
*HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu Các bước làm bài văn lập luận giải thích
- Gọi hs đọc đề bài trong sgk
? Em hãy nêu lại yêu cầu của việc tìm hiểu đề của bài văn lập luận giải thích mà em đã được học trong tiết trước ?
- HS : Suy nghĩ,trả lời
? Đề yêu cầu giải thích vấn đề gì ? Làm thế nào để nhận ra điều đó ? ( HSTLN)
? Để đạt được yêu cầu cần giải thích đã nêu ở trên , bài làm cần có những ý gì ? Nếu giải thích câu “ Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người” thì ngoài những gợi ý trong sgk còn có hướng tìm ý khác nữa không ?
- Vì sao trí tuệ con người, khi được đưa vào trang sách, lại trở thành nguồn ánh sáng không bao giờ tắt ?
? Em hãy nhắc lại yêu cầu của việc lập dàn bài cho bài văn lập luận giải thích ? - GV: Hướng dẫn
- HS : Suy nghĩ,trả lời.
? Cần sắp xếp các ý đã tìm được ntn để sự giải thích trở nên hợp lí, và dễ hiểu đối với người đọc ( người nghe ) ?
? Nhắc lại những yêu cầu của đoạn mở bài, kết bài
*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn luyện tập - Cho hs viết phần mở bài, phần kết bài Gọi hs đọc các hs đánh giá, góp ý – sau đó gv nhận xét và sửa chữa và tổng kết rút kinh nghiệm
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1 . Đề bài:
- Một nhà văn nói: “sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người”. Hãy giải thích nội dung câu nói đó .
a. Tìm hiểu đề và tìm ý:
*Giải thích nghĩa của câu nói đó + Sách chứa đựng trí tuệ của con người + Sách là ngọn đèn sáng
+ Sách là ngọn đèn sáng bất diệt + Nghĩa của cả câu nói đó b. Lập dàn bài:
+ Mở bài : Giới thiệu câu nói “ Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người
+ Thân bài :
* Giải thích nghĩa của câu nói : - Sách chứa đựng trí tuệ con người - Sách là ngọn đèn sáng
- Sách là ngọn đèn bất diệt - Cả câu nói có ý gì ?
* Giải thích chân lí của câu nó
Không thể nói mọi cuốn sách đều là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người
* Giải thích sự vận dụng chân lí được nêu trong câu nói cần chọn lựa sách để đọc
+ Kết bài : Nêu ý của câu nói đó c. Viết bài:
- Hướng dẫn hs viết bài d. Đọc lại bài và sửa bài : II. LUYỆN TẬP:
- Viết mở bài