VÀ MỊ CHÂU TRỌNG THUỶ
C. PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
-GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời câu hỏi.
- Kết hợp giáo án Word + trình chiếu trợ giúp giáo án điện tử.
D. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1. Ổn định lớp:
Lớp 10A4 10A5 10A6 10A12
CP KP 2.Kiểm tra bài cũ: 5p
-Tóm tắt đoạn trích: chiến thắng Mtao Mxây.
-Phân tích cảnh ăn mừng chiến thắng và niềm tự hào của dân làng về người anh hùng Đăm Săn?
3.Bài mới: GV (Tôi kể bạn nghe chuyện Mị Châu ... .. . . .đắm biển sâu)
Hoạt động của GV và HS Thời
gian Nội dung cần đạt
-HS đọc Kết quả cần đạt sgk/30
-GV: Nêu định nghĩa về thể loại truyền thuyết ?
-HS trả lời :
- GV : Nội dung phản ánh của thể loại này ?
-HS trả lời :
- GV : Vị trí, bố cục, đại ý của văn bản ?
-HS trả lời :
- GV: Quá trình xây thành chế nỏ của ADV được tác giả dân gian miêu tả ntn?
HS trả lời :
-GV: Do đâu mà ADV được thần linh giúp đỡ ?
-HS trả lời :
5p
3p
5p
14p
I.TIÊU DẪN:
1.Thể loại:
- Là truyện kể dân gian về sự kiện có ảnh hưởng lớn đến lịch sử dân tộc.
- Đặc trưng có sự kết hợp : + Yếu tố lịch sử
+ Yếu tố hư cấu -Giá trị , ý nghĩa :
+ Phản ánh những vấn đề nổi bật của lịch sử dân tộc.
+ Phản ánh theo quan niệm , tư tưởng, tình cảm của nhân dân.
2. Văn bản : a.Xuất xứ :
- Trong bộ sưu tập truyện dân gian ra đời vào cuối thể kỉ XV.
b.Bố cục :
- Đoạn 1: Từ đầu đến “ bèn xin hoà ’’
Quá trình xây thành chế nỏ của ADV.
- Đoạn 2:“ không bao lâu cứu được nhau
’’ Trọng Thuỷ đánh cắp nỏ thần.
- Đoạn 3:“ đi xuống biển’’ Bi kịch của hai cha con.
- Đoạn 4: ( còn lại) Hình ảnh Ngọc Trai-Giếng nước.
c.Đại ý :
- Miêu tả quá trình xây thành chế nỏ của ADV và bi kịch mất nước.
- Thái độ , tình cảm của nhân dân với từng nhân vật.
II.ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN:
1.ADV xây thành, chế nỏ, đánh thắng Triệu Đà:
a. Xây thành :
- Thành xây tới đâu, lở tới đó.
- Lập bàn thờ, giữ mình trong sạch, cầu đảo bách thần.
- Nhờ cụ già mách bảo, tức Rùa Vàng giúp nhà vua xây thành công Lao Thành.
Có lòng kiên trì quyết tâm, có ý thức đề cao cảnh giác.
b. Chế nỏ :
- Nỗi băn khoăn“ nhờ ơn... chồng’’
-GV : Sau khi xây thành xong, nhà vua còn băn khoăn điều gì ?
-HS trả lời :
- GV : Vì sao ADV chiến thắng Triệu Đà ?
-HS trả lời :
-GV: Vì sao ADV sai lầm và thất bại
?
-HS trả lời :
-GV : Khi giặc đến chân thành, nhà vua có thái độ ntn ?
-HS trả lời :
- GV : Do đâu ADV tỉnh ngộ ? tại sao ADV chém con gái ?
-HS trả lời :
- GV: Tác giả dg đã chọn cách kết thúc như thế nào cho ADV ?
-HS trả lời :
- GV : + Thánh Gióng bay lên trời + ADV đi xuống nước
-GV : Tình cảm nhân dân ta dành cho ADV là gì ?
- GV : Sai lầm lớn nhất của MC là gì ? -HS trả lời :
-GV : Những sai lầm đã dẫn kết cục gì ? -HS trả lời :
-GV: Nhân dân ta đã dùng những chi 10p
8p
10 p
12p
Được RV tặng móng vuốt làm lẫy nỏ thần.
Được giúp đỡ vì có ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ đất nước.
c. Đánh thắng Triệu Đà:
- Nhờ thành ốc kiên cố - Nhờ có nỏ thần lợi hại - Ý thức đề cao cảnh giác.
Vị vua anh minh sáng suối, có lòng yêu nước sâu sắc.
Sự trợ giúp của thần linh; nhân dân ca ngợi nhà vua, tự hào về những quả và các chiến công.
d. Sai lầm , thất bại : - Nguyên nhân :
+ Nhận lời cầu hoà, gả con gái cho con trai kẻ thù.
+ Cho Trọng Thuỷ ( TT) ở rể ngay trong Loa Thành.
Tỏ ra mơ hồ về bản chất ngoan cố và âm mưu thâm độc của kẻ thù.
-Ở tiếng thét lớn của RV, nhà vua tỉnh ngộ và rút gươm chém đầu con gái.
ADV có lòng quan minh chính trực, lo nghĩa cả chứ không vì tình thương.
- Kết cục : cầm sừng tế giác rẽ xuống nước.
Nhân dân không đồng tình với sự chủ quan mất cảnh giác của ADV và nêu bài học lịch sử về thái độ cảnh giác với kẻ thù.
2.Mị Châu :
- Sai lần lớn nhất :
+ Vô tình tiết lộ bí mật về nỏ thần, tạo điều kiện cho TT đánh tráo nỏ thần.
+ Ngây thơ, cả tin bị lợi dụng
Bị kết tội là giặc và bị trừng trị, trả giá cho sự cả tin , mù quáng của mình.
- Được minh oan:
+ Lời nguyền trước khi chết
+ Minh chứng cho tấm lòng trung hiếu, giãi bày cho nỗi oan bị lừa dối
+ Hoá thân kiểu phân thân
tiết nào để minh oan cho MC ? -HS trả lời :
- GV : Qua nhân vật MC nhân dân ta muốn rút ra bài học gì ?
-HS trả lời :
- GV : TT là người như thế nào ? ( lướt)
-HS trả lời :
-GV: Hình ảnh Ngọc Trai-Giếng nước có ý kiến cho rằng dùng để ca ngợi mối tình chung thuỷ của hai người ?
- HS thảo luận nhóm : -HS đọc Ghi nhớ sgk/43
- GV : Giá trị nghệ thuật và nội dung của tác phẩm ?
-HS trả lời :
4p
7p
7p
Vừa phê phán hành động vô tình phản quốc, vừa rất độ lượng của MC.
Chung- riêng; nhà-nước.
3.Trọng Thuỷ :
- Người chồng yêu thương vợ
- Là nạn nhân của vua cha, của chiến tranh xâm lược.
4.Hình ảnh Ngọc Trai-Giếng nước :
- Thế hiện thái độ vừa nghiêm khắc vừa nhân ái của nhân dân ta với các nhân vật trong truyện.
III. TỔNG KẾT : 1. Nghệ thuật :
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa cái “ cốt lõi lịch sử” và hư cấu nghệ thuật.
- Kết cấu chặt chẽ, xây dựng những chi tiết kỳ ảo, có giá trị nghệ thuật cao ( giếng nước-ngọc trai)
- Xây dựng được những nhân vật truyền thống tiêu biểu.
2.Nội dung :
- Truyện giải thích nguyên nhân mất nước Âu Lạc và nêu lên bài học lịch sử về việc giữ nước, tinh thần cảnh giác với kẻ thù.
- Cách xử lí đúng đắn mối quan hệ chung-riêng, nhà- nước, cá nhân-cộng đồng.
E.CỦNG CỐ, DẶN DÒ: 2p 1.Củng cố:
Đọc thơ Tố Hữu – Bài học mất nước của An Dương Vương.
2Dặn dò
- Học bài cũ
- Soạn:Tiết 12,13 Uy-lít-xở về 3. Rút kinh nghiệm bài giảng