Tiết 54 TRẢ BÀI HỌC KÌ I ( BÀI VIẾT SÔ 4 - NGHỊ LUẬN VĂN HỌC )
B. PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
- Chuẩn kiến thức kĩ năng ngữ văn 10
- Dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Ngữ văn 10 C.PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
- Kết hợp phương pháp đọc-hiểu, đối thoại, bình giảng, so sánh, nêu vấn đề, thảo luận…
D. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG 1.Ổn định lớp
Lớp Thời gian HS vắng Điểm miệng
10A12
4/1/2013
2.Kiểm tra bài cũ :3p
-Câu hỏi : Em hãy nêu nhiệm vụ bố cục của một bài văn tự sự đã học ở học kì I ?
3. Bài mới: Trong cuộc sống nhiều sự vật hiện tượng con người luôn tiếp nhận thông tin chính xác qua nhiều luồng thông tin: một nhà văn, một danh nhân, một công trình.. Chúng ta cầm tìm hiểu kết cấu một văn bản thuyết minh. Một kiểu văn bản đã tìm hiểu ở THCS.
Hoạt động của GV và HS Thời gian
Nội dung bài giảng
-GV: Em hiểu thế nào là kết cấu văn bản thuyết minh ?
-GV chia 2 nhóm trả lời câu hỏi sgk/168 dựa trên 03 tiêu chí ( thảo luận )
* Đối tượng và mục đích
* Các ý chính
* Hình thức kết cấu
+ Nhóm 1: Văn bản “Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân”
+ Nhóm 2 : Văn bản “ Bưởi Phúc Trạch”
-Nhóm 1 trình bày kết quả,các nhóm nhận xét bổ sung.
- GV nhận xét, trình chiếu
-Nhóm 2 trình bày kết quả,các nhóm nhận xét bổ sung.
- GV nhận xét, trình chiếu
6p
7p
7p
I.KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH 1. Khái niệm
- Trình bày chính xác, khách quan về cấu tạo, tính chất, quan hệ, giá trị,... của một sự vật hiện tượng...
- Một số loại văn bản thuyết minh : + Một tác phẩm
+ Một di tích lịch sử + Một phương pháp
2.Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh :
* “Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân” : a) Đối tượng và mục đích :
- Đối tượng : Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân
- Mục đích : Giới thiệu cho người đọc về thời gian , địa điểm và diễn biến của lễ hội, ý nghĩa của lễ hội đối với đời sống tinh thần của người lao động.
b) Các ý chính :
- Thời gian, địa điểm. ngày 15-1 hằng năm ở Đồng Vân
- Diễn biến :
+ Thi nấu cơm: làm thủ tục, lấy lửa, nấu cơm.
+ Chấm thi: tiêu chuẩn, cách chấm bảo đảm chính xác, công bằng.
- Ý nghĩa của lễ hội đối với đời sống tinh thần của người lao động.
c) Hình thức kết cấu : theo trình tự thời gian * “Bưởi Phúc Trạch” :
a) Đối tượng và mục đích :
- Đối tượng: Một loại trái cây nổi tiếng ở Hà Tĩnh – bưởi Phúc Trạch
- Mục đích: Giúp người đọc cảm nhận được hình dáng, màu sắc, hương vị hấp dẫn và bổ dưỡng của bưởi Phúc Trạch
b) Các ý chính :
- Hình dáng bên ngoài
-HS đọc Ghi nhớ sgk/168 - GV yêu cầu HS làm bài tập 1,2 sgk/168
+ Nhóm 1 : Bài tập 1 + Nhóm 2 : Bài tập 2 - Nhóm trưởng trình bày - GV nhận xét, bổ sung , cho điểm
5p
3p
4p
3p
- Hương vị đặc sắc của bưởi - Sự hấp dẫn và bổ dưỡng - Danh tiếng
c) Hình thức kết cấu : quan hệ không gian (từ ngoài vào trong), quan hệ logic (các phương diện khác nhau của quả bưởi: hình dáng, vỏ, tép, màu sắc, hương vị,
- Theo trình tự thời gian (quá trình hình thành, vận động và phát triển).
- Theo trình tựu không gian (theo tổ chức vốn có của sự vật).
- Theo trình tự lô gic (các mối quan hệ nguyên nhân-kết quả, chung-riêng).
- Theo trình tự hỗn hợp (kết hợp nhiều trình tự khác)
II .Ghi nhớ sgk/168 III. Luyện tập
1. Có thể chọn hình thức kết cấu :
- Giới thiệu chung về bài thơ : tác giả, thể loại, nội dung chính.
- Tìm giá trị nội dung: hào khí, sức mạnh, tư thế của người trai và của quân đội đời Trần, chí làm trai theo tinh thần Nho giáo
- Tìm giá trị nghệ thuật: cô đọng, súc tích, tính kì vĩ về thời gian , không, con người
2. Về hiện tượng : học sinh có những biểu hiện suy thoái về đạo đức.
- Đề cập đến tình trạng học sinh suy thoái về đạo đức.
- Những biểu hiện: nói tục, chửi thề, xúc phạm bạn bè, vô lễ với thầy cô và những người lớn tuổi, tham gia các trò chơi ăn tiền, hút thuốc, uống rượu,
…
- Nguyên nhân của hiện tượng trên - Suy nghĩ và hướng khắc phục.
3.Giới thiệu kết cấu văn bản thuyết minh một danh lam thắng cảnh
- Mục đích ?
-Danh lam thắng cảnh nào ?
- Lựa chọn hình thức kết cấu phù hợp ? - Giải thích lí do lựa chọn ?
- Trình bày trước lớp.
Để mở rộng: Thuyết minh về cây lúa
5p
4.Giới thiệu cây lúa a.Mở bài :
- Giới thiệu cây lúa b. Thân bài :
- Nguồn gốc của cây lúa ( từ nền văn minh lúa nước xa xưa của Việt Nam )
-Hình dáng và cấu tạo sinh lí của cây lúa -Quá trình gieo trồng, sinh trưởng, gặt hái
-Sản lượng, vị trí của cây lúa trong nền kinh tế và hội nhập của xuất khẩu.
c. Kết bài :
-Triển vọng của cây lúa trong quá trình phát triển và hội nhập của đất nước và thế giới.
E. CỦNG CỐ, DẶN DÒ 2p 1. Củng cố
- Nêu các kết cấu của văn bản thuyết minh ? 2. Dặn dò
- Hãy thuyết minh về di tích lịch sử Ải Chi Lăng, Hang Gió hoặc cây Na Chi Lăng - Soạn tiết 56,57 Phú sông Bạch Đằng ( Trương Hán Siêu )
3. Rút kinh nghiệm bài giảng
Tiết 56,57 : BẠCH ĐẰNG GIANG PHÚ ( Trương Hán Siêu ) Ngày soạn : 9 /1/2013
Ngày giảng 10 /1/2013 Tuần học : 21
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức
- Niềm tự hào về truyền thống yêu nước và truyền thống đạo lí và nhân nghĩa của dân tộc.
- Sử dụng lối “ chủ-khách đối đáp”, cách dùng hình ảnh điển cố chọn lọc, câu văn tự do phóng khoáng.
2. Kĩ năng: Đọc -hiểu văn bản theo thể loại.