Phần XI Máy tính xách tay – Laptop Computer
VII. Centrino – Công nghệ cho Laptop
Bạn tậu một chiếc MTXT cho nhu cầu công việc hay đơn giản là bạn có quá nhiều thứ gắn bó với chiếc máy tính. Nhưng bạn đã thật sự tận dụng hết khả năng của thiết bị vẫn được xem là quý tộc này chưa? Liệu liên tục làm việc và thay đổi môi trường mạng có đảm bảo an toàn cho các thông tin và dữ liệu của bạn? Hay khi bàn phím hơi khó gõ, bạn không thể làm như máy tính để bàn là quẳng cái bàn phím đó vào thùng rác và mua ngay một chiếc mới với chi phí chả đáng là bao. Dùng MTXT rất dễ nhưng để dùng có hiệu quả yêu cầu bạn được trang bị một ít kiến thức và vài món "đồ chơi" phòng thân. Thế giới Số mở chuyên mục này để những bạn mới tiếp xúc với MTXT được trang bị những kiến thức cơ bản nhất, cũng như tạo thành sân chơi cho những người đã quá quen thuộc với người trợ lí đa năng này.
Centrino đã trở thành một trong những từ phổ thông nhất khi đề cập đến máy tính. Với nhiều người, máy để bàn đồng nghĩa với Pentium mấy thì ở MTXT cũng có ngữ cảnh tương tự, MTXT được đánh đồng với Centrino. Nhưng số người hiểu ý nghĩa của Centrino là quá ít so với người dùng hoặc có nhu cầu dùng MTXT, dẫn đến nơi bán hàng hay "lập lờ đánh lận con đen" khi cứ Centrino tuốt cho dễ giải thích và bán hàng.
Centrino không phải là toàn bộ MTXT mà cũng không phải chỉ là bộ xử lí trong đó.
Centrino là một nhãn hiệu hàng hóa mới của Intel nhằm vào mục đích tiếp thị sản phẩm.
Một MTXT được chứng nhận là Centrino khi nó có 3 thành phần là bộ xử lí, chipset và giao diện mạng không dây thỏa tiêu chí kỹ thuật của Intel. Centrino có tên cúng cơm là Neutrino nhưng do từ này có nghĩa không hay trong tiếng Ý nên Intel đã chơi chữ để thành Centrino. Qua 3 năm phát triển, Centrino cũng đã có ba phiên bản khác nhau, gọi là các nền tảng.
Bảng dưới đây là những gì tổng hợp từ các chi tiết kỹ thuật của các thế hệ Centrino:
Nền
tảng Centrino
Pro Centrino
Duo Centrino
Duo Centrino Centrino Centrino Tên mã Santa Rosa Santa
Rosa Napa Napa Sonoma Carmel
Bộ vi xử
lý Core 2 Duo Core 2 Duo
Core Duo (Yonah)
Core 2 (Meron) Duo
Core Solo Pentium M (Dothan)
Pentium M (Banias)
Chipset Intel 965
Express Intel 965
Express Intel 945
Express Intel 945
Express Intel 915
Express Intel 855
Wireless
Network Intel PRO /
Wireless 4965AGN
Intel PRO / Wireless 4965AGN
Intel PRO / Wireless 3945ABG
Intel PRO / Wireless 3945ABG
Intel PRO / Wireless 2200BG Intel PRO / Wireless 2915ABG
Intel PRO / Wireless
2100
2. Nền tảng Camel
Carmel là thế hệ đầu tiên của Centrino, được khai sinh vào tháng 3 năm 2003. Nền tảng Camel bao gồm: bộ xử lí Pentium M + dòng chipset 855 + card mạng không dây Intel PRO/Wireless 2100 (802.11b) hoặc Intel PRO/Wireless 2100AB (802.11ab). Cho đến đầu
– Trung tâm đào tạo bác sĩ máy tính thực hành Chuyên khoa PC
năm 2004 thì Intel hỗ trợ chính thức chuẩn mạng không dây 802.11g và đưa nó vào tiêu chuẩn kỹ thuật của Centrino.
Mặc dù vẫn còn nhiều lời chỉ trích nhưng Centrino đã nhận được sự đón nhận tốt từ những nhà phân phối máy và khách hàng. Ở cùng mức giá, Centrino cho hiệu năng tốt hơn trong khi lại tiêu thụ điện năng thấp hơn P4-M (chip Pentium 4 thiết kế cho hệ di động), đẩy thời gian dùng pin ở MTXT lên đến 4 - 5 giờ.
Tương ứng với nền tảng Camel là 2 thế hệ của bộ xử lí Pentium M. Thế hệ đầu tiên của Pentium M được đặt tên mã là Banias và sản phẩm đầu tay của dòng Banias được đánh số 705 (mặc dù chưa phổ biến cách gọi này), cách đánh số mới của Intel, theo hiệu năng của chip thay vì theo xung nhịp. Các chip Banias có xung nhịp từ 1,3 GHz đến 1,7 GHz, có bộ đệm cấp 2 dung lượng 1 MB và giao tiếp với hệ thống qua bus 400. Chỉ số tỏa nhiệt của Banias là 24 watt và được chế tạo dựa trên công nghệ 130 nm.
Thế hệ thứ 2 của Pentium M được ra mắt vào tháng 10 năm 2004 với tên mã Dothan. Vào thời điểm này, cách gọi tên của Pentium M theo mã số đã trở nên phổ biến: 715 (1,5 GHz), 725 (1,6 GHz), 735 (1,7 GHz), ..., 765 (2,1 GHz). Dothan có cùng cấu trúc với Banias nhưng được sản xuất theo công nghệ 90 nm và lượng cache L2 gấp đôi. Mặc dù tăng xung nhịp, tăng cache nhưng chỉ số tỏa nhiệt của Dothan đã giảm xuống chỉ còn 21 watt.
Đẩy mạnh hơn nữa tính di động cho dòng chip Pentium M, Intel đã cho ra đời các phiên
chạy ở điện thế 1,116 volt và có chỉ số tỏa nhiệt là 10 watt, trong khi đó ULV còn đáng kinh ngạc hơn nhiều khi điện thế cần thiết để chạy chỉ còn 0,94 volt và chỉ số tỏa nhiệt giảm nhiều so với chip LV. Các chip LV có các mức tốc độ 718 (1,3 GHz), 738 (1,4 GHz), 758 (1,5 GHz); còn các mức tốc độ của chip ULV là 723 (1 GHz), 733 (1,1 GHz), và 753 (1,2 GHz).
3. Nền tảng Sonoma
Sonoma là thế hệ thứ hai của Centrino, được giới thiệu vào tháng 1 năm 2005. Sonoma bao gồm chip M được nâng cấp lên bus hệ thống 533 MHz, chipset dòng 915, và card mạng không dây Intel PRO/Wireless 2200 (802.11b/g) hoặc PRO/Wireless 2915 (802.11a/b/g). Sức mạnh của Sonoma so với Camel chủ yếu nằm ở chipset 915 với hàng loạt tính năng mới như bộ nhớ DDr II, PCI Express, Intel HD Audio và SATA.
Thật không may, PCI Express và chip Pentium M thế hệ M đã trở thành lò đốt năng lượng và làm giảm hiệu suất dùng pin của các máy nền tảng Sonoma xuống còn 3,5 đến 4,5 giờ (trên các pin dung lượng 53 Wh).
Chip Pentium M tương ứng với nền tảng Sonoma cũng được đặt tên Sonoma. Chip Sonoma ngoài việc tăng bus hệ thống còn được tích hợp tính năng chống thi hành mã độc hại (NX bit - No Execute), chủ yếu để phòng chống các hình thức tấn công làm tràn bộ đệm. Các chip Sonoma được đánh số từ 730 đến 780 (2,26 GHz). Chỉ số tỏa nhiệt của Sonoma là 27 watt. Vào tháng 7 năm 2005, Intel giới thiệu chip LV dựa trên nhân Sonoma với tên mã 778 (1,6 GHz).
– Trung tâm đào tạo bác sĩ máy tính thực hành Chuyên khoa PC
4. Nền tảng Santa Rosa
Trong năm ngoái, Centrino đã được cải tiến lên phiên bản mới Centrino Duo với CPU Core Duo lõi kép 65nm mã hiệu Yonah. Ngay sau đó một thời gian ngắn là Core 2 Duo (Merom). Mới đây, Intel lại tung ra thế hệ Centrino Duo tiếp theo với tên gọi Santa Rosa khiến cho thị trường xử lý di động trở nên rất phức tạp và người dùng gặp nhiều khó khăn trong việc phân loại các hệ thống. Vì Santa Rosa đang rất “hot” nên trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về những đặc điểm mới của nền tảng mới cũng như hiệu quả tích cực mà nó mang lại cho công việc.
a. Core 2 Duo mới
Nền tảng Santa Rosa được Intel phân loại làm hai dòn: Centrino Duo sẽ vẫn được phân phối vào nhóm MTXT dành cho người tiêu dùng thông thường trong khi Centrino Pro được đặc biệt nhắm vào giới doanh nghiệp. Tuy nhiên dù thuộc nhóm nào, chúng cũng đều dùng chung CPU Core 2 Duo.
- Tương tự như ở nền tảng đang thông dụng hiện nay (Merom), Core 2 Duo của Santa Rosa có 4MB bộ đệm, tuy nhiên FSB đã được nâng lên mức 800 MHz (trước đây là 667 MHz) cho phép tăng cường hiệu năng xử lý của hệ thống. Nhằm tăng hiệu quả cho pin, Intel không chỉ tăng FSB của CPU mà con cho phép nó có thể thay đổi, nói một cách khác, khi MTXT của bạn hoạt động ở trạng thái cần ít tài nguyên xử lý ví dụ như xem DVD, FSB sẽ tụt xuống để giảm điện năng tiêu thụ. Về nguyên tắc nó tương tự như Speedstep hiện nay nhưng thay vì tác động lên hệ số nhân của CPU, nó điều chỉnh FSB. Như vậy CPU Santa Rosa sẽ rất linh hoạt trong việc tiết kiệm điện đồng thời vẫn duy trì khả năng xử lý tác vụ cao. Thêm vào đó, Intel cũng cải tiến chức năng tiết kiệm điện của CPU trong trạng thái rỗi (idle) thông qua công nghệ Enhanced Deeper Sleep cho phép cả lõi CPU và chipset giảm năng lượng tiêu thụ xuống mức tối thiểu mà không cần tắt toàn bộ hệ thống.
- Quan trọng nhất là dù chúng ta đang ở trong thời kì của CPU đa lõi nhưng rõ ràng còn rất nhiều ứng dụng quan trọng chỉ có một tiểu trình duy nhất. Trong trường hợp này đôi khi CPU lõi kép không cho hiệu năng xử lý nhanh bằng CPU lõi đơn tốc độ cao bởi một lõi trở nên vô dụng. Để giải quyết vấn đề này, Intel sử dụng kết hợp hay công nghệ mới là Dynamic Acceleration (DAT) và Smart Cache. Trong khi Smart Cache (cho phép cả 2 lõi chia sẻ chung một bộ nhớ đệm và khi một lõi đảm nhận toàn bộ công việc, nó có toàn quyền sử dụng bộ đệm này) đã được ứng dụng từ thiết kế chip Core Duo hơn một năm trước thì DAT mới chỉ xuất hiện ở Santa Rosa mới nhất. Công nghệ này là một bước tiến quan trọng bởi khi hệ thống trên nền Santa Rosa xử lý một ứng dụng đơn tiểu trình, nó sẽ hoàn toàn tắt lõi không dùng tới đi đồng thời đẩy xung nhịp của lõi còn lại lên thông qua cả hệ số nhân và FSB. Trong quá trình cải tiến, Intel cũng tính toán rất cẩn thận để không làm cho nhiệt độ và công suất tiêu thụ bị quá tải. Có thể nói với Santa Rosa, Intel đã xây dựng một nền tảng di động cực kì linh hoạt, có thể tùy biến xử lý vô cùng hiệu quả bất kể loại ứng dụng nào đặc biệt là các loại trò chơi điện tử.
b. Bo mạch chủ với chipset 965 Express:
- Những điểm khác biệt chính của Centrino Pro so với dòng Duo truyền thống chính là sự tập trung các công nghệ nhắm vào doanh nghiệp tương tự như vPro của Intel dành cho máy để bàn. Centrino Pro sẽ là hệ MTXT đầu tiên được tích hợp vPro, điều này đồng nghĩa với việc một nhà quản lý CNTT sẽ có công nghệ Active Management (AMT) hoạt động trên cả MTXT và máy để bàn. Đây là một thế mạnh rất lớn của Centrino Duo bởi nó hoàn toàn cách ly được các phần mềm gây hại trên cả MTXT. Nếu một người dùng mang MTXT có virus hoặc phần mềm gián điệp vào văn phòng, máy đó sẽ ngay lập tức bị cách ly và “làm sạch” từ xa trước khi cho phép truy cập vào mạng nội bộ để tiếp tục làm việc. Quy trình tự động này cùng với nhiều đặc tính phụ khác sẽ giúp cắt giảm đáng kể chi phí và công sức quản lý của con người. Tuy nhiên, chính vì những lý do này mà máy với chứng nhận Centrino Pro sẽ phải đáp ứng nhiều yêu cầu hơn so với Centrino Duo. Ngoài CPU, chipset và chip wifi, nó còn phải có giao tiếp mạng Gigabit LAN của Intel với trình điều khiển, firmware và BIOS hoàn toàn tương thích AMT.
– Trung tâm đào tạo bác sĩ máy tính thực hành Chuyên khoa PC
- Nền tảng của Santa Rosa chính là bo mạch chủ với chipset di động 965 Express song hành với hệ đồ họa tích hợp GMA X3100 hỗ trợ đầy đủ kiến trúc mẫu đổ bóng đồng nhất tương tự như chip Xenos trong Xbox 360 hay thậm chí là GeForce 8800 của nVIDIA. Mặc dù Intel cho biết X3100 tương thích với DirectX 10 nhưng dĩ nhiên sẽ chẳng ai dùng nó để chơi Crysis hay Lost Planet cả. Dĩ nhiên, nó đạt mọi tiêu chuẩn hỗ trợ Vista nên có thể thể hiện giao diện Aero một cách hoàn hảo. X3100 còn có khả năng xuất tín hiệu HDMI (tương thích HDCP) để chơi các nội dung phim số 1080p HD. Điều này cũng có nghĩa là nếu bạn mua một chiếc MTXT với ổ Bluray/HD-DVD, bạn có thể thưởng thức các đĩa phim trên TV HD của mình. Để hỗ trợ cho việc giải mã hình ảnh trơn tru hơn, Intel cũng trang bị cho X3100 công nghệ Clear Video. Tuy Clear Video về cơ bản không có gì đặc biệt so với nVIDIA Purevideo hay ATI Avivo nhưng đây cũng có thể coi là một điểm cộng đáng được hoan nghênh. Điểm mạnh nhất hệ thống đồ họa của Santa Rosa chính là việc nó điều khiển được tốc độ làm tươi màn hình nhằm tiết kiệm năng lượng tiêu thụ. Dĩ nhiên màn hình LCD TFT không có tần số quét như CRT nhưng những tinh thể lỏng sẽ xoắn lại và mở ra theo một tần số nhất định. Công nghệ mà Intel tích hợp sẽ cho phép tần số này giảm xuống (ví dụ từ 60Hz xuống 30Hz) khi MTXT thực hiện các tác vụ không cần thể hiện hình ảnh như soạn thảo văn bản trong Word.
- Tuy 965 Express di động quản lý tối đa 10 cổng USB nhưng trên thực tế, bạn sẽ chỉ thấy các MTXT với khoảng 4-6 cổng bên ngoài mà thôi. Những cổng chìm sẽ được tận dụng cho bộ thu tín hiệu Bluetooth, bàn phím… Ngoài ra, công nghệ lưu trữ Intel Matrix Storage cũng hiện diện nhưng chỉ được áp dụng trên các loại máy lớn với màn hình từ 17” trở lên vì lý do kích thước và nhiệt độ.
c. Giao tiếp mạng chuẩn N:
Như đã nêu ở trên, một trong những yếu tố then chốt tạo nên nền tảng Centrino chính là giao tiếp Wifi tích hợp. Nếu như phiên bản Centrino đầu tiên sử dụng wifi 802.11b với tốc độ 11mbps, phiên bản 2 (Sonoma) có 802.11g 54mbps thì Santa Rosa song hành với 802.11n Draft với băng thông lý thuyết lên tới 300 Mbps. Mặc dù đã được nêu ra từ khá lâu nhưng chuẩn N vẫn không được áp dụng thành một tiêu chuẩn do sự thiếu thốn về thiết bị. Việc Intel đưa 802.11n vào Santa Rosa sẽ là bước tiến lớn đưa phiên bản wifi mới này trở nên thông dụng hơn. Tuy nhiên bạn cũng cần nhớ rằng tốc độ thực tế sẽ không nhanh được như con số lý thuyết và để đáp ứng khả năng kết nối mới, tất cả các MTXT Santa Rosa sẽ có card WIFI 4965AGN với tối thiểu 2 anten để sử dụng công nghệ MIMO.
Nhìn chung, 802.11n hứa hẹn sẽ là lời giải đáp cho nhu cầu thưởng thức các nội dung HD trực tuyến từ xa hiện nay.
d. Công nghệ bộ nhớ đệm Intel Turbo Memory:
- Turbo Memory của Intel thực chất là một khối bộ nhớ tĩnh NAND dung lượng từ 512MB tới 1GB (tùy thuộc vào nhà sản xuất MTXT) với chức năng tương tự như bộ đệm L3 của CPU và được tích hợp lên bo mạch chủ thông qua khe cắm riêng. Dĩ nhiên để tận dụng được Turbo Memory, bạn sẽ cần trình điều khiển riêng song song với phần mềm quản lý công nghệ Matrix Storage của Intel. Chúng là những thành phần đi kèm với chipset di động 965 Express. Cuối cùng là một phần mềm cho phép chip Turbo Memory được truy cập ở cấp BIOS để lưu dữ liệu khởi động vào đó giúp tăng tốc quá trình MTXT nạp hệ điều hành.
- Có thể thấy rõ rằng ưu điểm lớn nhất của Turbo Memory chính là tăng tốc độ truy xuất
– Trung tâm đào tạo bác sĩ máy tính thực hành Chuyên khoa PC
tác dụng giảm thiểu hoạt động của đĩa cứng sẽ cho phép tăng cường thời lượng dùng pin lên cao hơn.Về cơ bản, Turbo Memory được thiết kế hoạt động trên nền Windows Vista và tính năng Readyboost, tuy nhiên nó có nhiều ưu điểm hơn so với sử dụng thanh nhớ USB lắp ngoài bao gồm:
- Bạn không cần phải mang theo một thanh nhớ lòng thòng bên ngoài máy.
- Turbo Memory sử dụng giao tiếp Pci-Express nhanh hơn nhiều so với USB 2.0 - Turbo Memory chỉ sử dụng khoảng 1/3 mức năng lượng so với USB Flash.
- Người dùng không cần để ý tới việc cắm USB vào máy mỗi khi khởi động.
- USB Flash không tăng tốc quá trình khởi động của Windows vì Vista không lưu các file khởi động lên các loại bộ nhớ động hoặc tháo lắp. Chỉ với Turbo Memory, hệ điều hành mới nạp nhanh được. Tốc độ cải thiện trên lý thuyết lên tới 20%.
Thật đáng tiếc khi hiện tại Vista mới chỉ cho dùng 1 thiết bị Flash duy nhất với ReadyBoost, do đó bạn chưa thể dùng cả Turbo Memory và ổ cứng Hybrid cùng lúc được và hiện tại cũng chưa có thông tin cụ thể về việc SP1 Vista có thay đổi giới hạn này hay không.
e. Kẻ kế thừa Santa Rosa:
Sau khi chính thức giới thiệu Santa Rosa, Intel đã ngay lập tức đề cập tới hậu duệ tiếp theo của nó tại diễn đàn phát triển Intel IDF. Trong khoảng một năm tới, chúng ta sẽ chứng kiến sự ra đời của Montevina trên nền CPU 45nm Penryn với tập lệnh SSE4 giúp tăng tốc xử lý các ứng dụng đa phương tiện và chipset có tên mã Cantiga. Đây cũng là cơ hội lớn để kết hợp giải pháp mạng Wifi và WiMAX lại với nhau (tên mã Echo Peak). Bên cạnh đó, Montevina cũng sử dụng Turbo Memory thế hệ thứ hai của Intel (hiện tại chưa có thông tin cụ thể) với dung lượng lớn và tốc độ cao hơn. Tuy nghe có vẻ hấp dẫn nhưng Montevina chưa phải là tương lai gần và hiện tại Santa Rosa với những đặc tính mới đầy quyến rũ vẫn là nền tảng chủ đạo đáng để đầu tư đối với những người dùng cần tính di động cao và sức mạnh xử lý tốt.
4. Tổng quan nền tảng Centrino 2
Nền tảng Centrino 2 của Intel bao gồm 3 thành tố quan trọng: VXL Intel Montevina, Chipset hệ thống GM45 và chipset không dây Wi-Fi 802.11n. Centrino 2 giúp máy tính xách tay tăng sức mạnh tính toán, tăng tốc đồ họa và mạng không dây.... nhưng vẫn đảm bảo mức tiêu thụ điện năng bằng hoặc thấp hơn các nền tảng hiện tại. Mời các bạn cùng tìm hiểu về nền tảng Centrino 2 này cùnng TTCN