CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG DỰ BÁO NHU CẦU NHÂN LỰC TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
2.2. Các dự báo nhu cầu nhân lực đã được thực hiện
2.2.5. Dự báo phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011-2020
Quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011-2020 [21] do Bộ Kế hoạch Đầu tư cùng tổ công tác đặc biệt phối hợp với các Bộ ngành thực hiện. Những vấn đề chính đã được dự báo là:
Dự báo dân số trung bình và dân số trong độ tuổi lao động hàng năm giai đoạn 2011-2020
Dự báo cung nhân lực – lực lượng lao động
Dự báo về cầu lao động (số việc làm) phân theo các ngành kinh tế/lĩnh vực, ngành /lĩnh vực mũi nhọn và vùng kinh tế.
Dự báo nhu cầu nhân lực phân theo trình độ chuyên môn trong các ngành kinh tế/lĩnh vực, ngành kinh tế/lĩnh vực mũi nhọn; ngành/lĩnh vực mũi nhọn và vùng kinh tế.
Cân đối cung – cầu nhân lực và giải quyết nhân lực dư thừa.
2.2.5.1. Dự báo lực lượng lao động:
Trong Quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011-2020, lực lượng lao động được dự báo kết hợp 2 phương pháp là i) Dự báo bằng Phương pháp nhịp tăng lực lượng lao động; và ii) Dự báo dựa trên tỷ lệ tham gia hoạt động kinh tế (Dự báo tỷ lệ tham gia hoạt động kinh tế (TLhđkt (t)) của những người trong độ tuổi lao động rồi lấy số người trong độ tuổi lao động (DS tuổilđ(t)) nhân với tỷ lệ này (ta còn gọi là tỷ trọng nhân lực có trình độ CĐ, ĐH trong tổng số lao động).
Trong khuôn khổ bản quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011-2020, nhóm nghiên cứu đã kết hợp sử dụng cả 2 phương pháp với nguồn số liệu được cung cấp từ Tổng cục Thống kê.
2.2.5.2. Dự báo nhu cầu nhân lực của toàn nền kinh tế
Để dự báo về cầu lao động, Nhóm xây dựng Quy hoạch phát triển nhân lực VN đến 2020 đã sử dụng 2 phương pháp:
- Phương pháp 1: Sử dụng độ co giãn giữa việc làm (nhu cầu lao động) và sản lượng (GDP), với 3 bước thực hiện như sau:
Bước 1: Chuẩn bị chuỗi số liệu về GDP theo giá so sánh và số lao động đang làm việc trong nền kinh tế từ 1990 đến 2010.
Bước 2: Dự báo GDP theo giá so sánh giai đoạn 2011-2020. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng kết hợp các phương pháp dự báo nhịp tăng, phương pháp tự hồi quy xu thế và phân tích chiến lược phát triển KT-XH giai đoạn 2011-2020 để dự báo GDP của toàn nền kinh tế.
Bước 3: Sử dụng độ co giãn giữa nhu cầu lao động và GDP để dự báo cầu lao động đến 2020.
- Phương pháp 2: Dự báo năng suất lao động của nền kinh tế đến năm 2020. Khi đó, nhu cầu lao động đến năm 2020 được tính bằng thương số giữa kết quả dự báo GDP theo giá so sánh và năng suất lao động.
Để nâng cao độ chính xác của kết quả dự báo, nhóm nghiên cứu đã sử dụng cả 2 phương pháp và kết quả dự báo cuối cùng được tích hợp từ kết quả của cả 2 phương pháp này.
2.2.5.3. Dự báo nhu cầu nhân lực của các ngành KT cấp 1
Các ngành kinh tế cấp 1 bao gồm: Nông – Lâm – Ngư nghiệp, công nghiệp – xây dựng và Dịch vụ. Các phương pháp dự báo nhu cầu nhân lực của 3 ngành này tương tự với phương pháp dự báo nhân lực cho toàn nền kinh tế, nhưng phải đảm bảo tính cân đối của GDP và cầu nhân lực, tức là GDP và cầu nhân lực của toàn nền kinh tế tương ứng phải bằng tổng GDP và tổng cầu nhân lực của 3 ngành kinh tế cấp 1.
2.2.5.4. Dự báo nhu cầu nhân lực của các ngành KT cấp 2
Căn cứ vào kết quả dự báo các ngành kinh tế cấp 1, nhóm nghiên cứu dự báo tiếp các ngành kinh tế cấp 2 gồm 19 ngành. Quy trình và các phương pháp dự báo cầu nhân lực cho các ngành kinh tế cấp 2 cũng tương tự các ngành kinh tế cấp 1. Yêu cầu phải đảm bảo tính cân đối của GDP và cầu nhân lực, tức là GDP và cầu nhân lực của các ngành kinh tế cấp 2 tương ứng phải bằng tổng GDP và tổng cầu nhân lực của ngành kinh tế cấp 1.
2.2.5.5. Dự báo nhu cầu nhân lực phân theo các ngành kinh tế
Nhu cầu nhân lực phân theo ngành/lĩnh vực kinh tế, đặc biệt là ngành kinh tế mũi nhọn và của các vùng kinh tế được đề xuất trên cơ sở tham khảo Quy hoạch phát triển nhân lực giai đoạn 2011-2020 của các Bộ, ngành và các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.