CHƯƠNG VIII ĐỂ TRẺ ĐƯỢC RÈN LUYỆN TRƯỞNG THÀNH TRONG GIAN KHÓ
3. Muốn nuôi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp của con trẻ phải nhân lúc
Khi đứa trẻ phạm sai lầm, giáo dục lý thuyết không có hiệu quả, tôi liền áp dụng phương pháp:"xử lý lạnh”, đợi đến khi con mình tự phải đến giảng hoà, tôi mới giảng đạo lý với nó, đứa trẻ dễ dàng tiếp thu.
Nói đến giáo dục con cái, tôi cho rằng quan trọng nhất chỉ là một từ
“sớm”. Nuôi dạy con có tính cách tốt phẩm chất tốt, thóiquen tốt đều phải tranh thủ, “dạy con từ thuở còn thơ”, hơn nữa cũng phải chú ý những chi tiết nhỏ trong cuộc sống hàng ngày, phải uốn nắn những tật xấu của con, về phương diện này tác dụng của người mẹ là rất lớn. Vì trẻ càng nhỏ tính ỷ lại vào người mẹ càng lớn, lúc này mỗi câu nói của người mẹ đứa trẻ đều lắng nghe, do đó ý đồ của người mẹ là rất dễ dàng biểu lộ thông qua hành vi của trẻ.Trẻ con giống như một tờ giấy trắng, chỉ cần bạn cẩn thận quy hoạch là có thể cùng con vẽ lên một bức tranh cuộc đời đẹp nhất, mới nhất và sớm nhất cho nó.
Xung quanh tôi có rất nhiều phụ huynh trong giáo dục mầm non lấy sự phát triển trí óc như học toán học, thuộc lòng các bài thơ Đường đặt lên vị trí hàng đầu.Tôi thì không như vậy, tôirất coi trọng việc bồi dưỡng sức khoẻ tinh thần và thể lực, những thói quen tốt, những quy phạm hành vi, mong muốn học hỏi, tự lập tự tin cho trẻ thời kỳ đầu, bắt tay từ những chuyện nhỏ trong cuộc sống, chú ý nuôi dưỡng cá tính,thói quen, phẩm chất tốt của trẻ.
Vì hiểu được đạo lý “tinh thần từ những chuyện nhỏ nhất”nên tôi chưa
bao giờ vì những việc nhỏ trong cuộc sống hàng ngày mà lơ là quản lý giáo dục đối với con cái, tôi đặc biệt chú ý tính nhất quán trong giáo dục gia đình, nói gì là thực hiện, chưa hề sáng nói chiều quên, trước mặt trẻ đều tỏ ra "ơn uy bính trong”vấn đề nguyên tắc quyết không chịu nhường bước.
Tôi nhất quán kiên trì yêu con một cách có nguyên tắc, trong cuộc sống hàng ngày khi con cái không chịu nghe lời tôi thường áp dụng phương pháp giảng đạo lý. Khi con phạm phải sai lầmvà thuyết giáo không có hiệu quả, tôi liền áp dụng phương pháp xử lý lạnh, tự mình phải làm những việc mình cần làm, coi đứa trẻ đang nổi cáu cơ bản như không tồn tại, đợi khi bản thân trẻ thấy không có ý nghĩa gì, sự tức giận của chúng không đạt được kết quả gì,đứa trẻ sẽ tự biết cách thu dọn chiến trường. Lúc này, tôi mới cùng con giảng đạo, đứa trẻ sẽ dễ dàng chấp nhận hơn, hơn nữa cả hai bên đều bình tĩnh trở lại sẽ tỉnh táo và lý trí hơn, trong tình hình này tiến hành giao lưu sẽ rất dễ dàng và hiệu quảgiáo dục con cái sẽ rất lý tưởng.
Nhớ lại lúccon tôi 2 tuổi đã từng xảy ra mộtviệc thế này.
Đó là lúc tiết trời đầu xuân còn se lạnh, con trai tôi có một chiếc áobông mỏng làm bằng chất liệu nilon màu xanh da trời, nó rất thích mặc chiếc áo đó.
Vào một buổi chiều khi đi nhà trẻ đón con, tôi phát hiện thấy nó chơi đến mứcmồ hôi ướt đẫm cả người, thế là tôi vội vàng cởi áo bông ra, lau sạch mồ hôi, khi về đến nhà thay áo len cho con rồi chuẩn bị nấu cơm tối.
Lúc đó, con trai tôi không nói không rằng leo lên giường lấy chiếc áo bông xanh da trời đó mặc vào người. Nhìn thấy con như vậy, tôi đã không ngừng trì triết phê bình con và nói: "Tại sao con không chịu nghe lời mẹ? Cả ngườiconđầy mồ hôi mà vẫn còn muốn mặc chiếc áo bông đó, nếu ốmthì làm thế nào?”
Con trai nói: "Mẹ, con thích mặc chiếc áo này, con phải mặc nó!”- nói xong lại bò về phía chiếc áo đó.
Tôi thực sự nổi cáu, lấy chiếc áo đó vứt vào tủ quần áo, con tôi khi thấy chiếc áo yêu thích của nó không còn ở trong tầm tay nữa, liền tức giận ngồi xuống sàn nhà khóc lớn, tôi thấy con trai mình vô lý như vậy cũng không thèm để ý đến nó nữa, khoá cửa lại để nó khóc một mình chođã.
Lúc đó hai mẹ con tôi sống trong căn phòng chỉ có 8m2, mọi người đều nấu ăn ở hành lang, hàng xóm đều khuyên tôi bỏ qua và đừng để cho con khóc
184
như vậy, nhưng tôi đã lựa lời từ chối, vẫn làm tiếp tục nấu cơm, dường như không coi sự kêu gào của con ra gì cả.
Một lúc sau, con thấy tôi mặc kệ không để ýnên nó cũng không làmầm lên nữa, nó nhẹ nhàng đi đến cửa gọi ra bên ngoài: “Mẹ, mẹ mở cửa cho con, cho con ra ngoài”, tôi ở bên ngoài hỏi con: “Con đã khócđủ chưa? Còn muốn mặc áo bông nữa không?Những lời mẹ nói con có nghe không ?”.Con tôi trong phòng trả lời: “Mẹ con sai rồi, con nghe lời mẹ, con sẽ không mặc chiếc áo đó nữa, mẹ nhanh mở cửa cho con!”
Tôi lấychìa khoá mở cửa phòng lau sạch nước mắt cho con và bảo: “Con định lấy biện pháp gào khóc để uy hiếp mẹ đúng không và để đạt được mục đích sai lầm của con? Đây là hành động ngu ngốc. Mẹ sẽ không nhượng bộ với đứa trẻ có những yêu cầu vô lý. Sự việc hôm nay chính là một minh chứng con phải nhớ", con tôi biết mình sai nênđã gật đầu đồng ý.
Từ đó trở đi, con trai tôi cho dù là mua đồ chơi, mua thức ăn, mua sách thiếu nhi hay mua quần áo đều không xảy ra việc tương tự như thế nữa, không vì không thể đáp ứng được nhu cầu của mình mà lăn ra sàn nhà khóc lóc, vì nó biết mẹ không mắc phải cái bẫy này lần nữa. Chỉ cần nghe lời, hợp lý, những biểu hiện ởnhà trẻ tốt, nhữngyêu cầu của nó mới có khả năngthành hiện thực.
Vì vậy, mỗi khi đứa trẻ đứng cạnh tủ đồ chơi ở siêu thị, nhìn thấy những đứa trẻ vì khôngđòi được đồ chơi liền ngồi dưới nền nhà gào khóc ầm ĩ, con liền nói với tôi “Mẹ ,bạn ấy làm như vậy là không đúng, con sẽ không học theo bạn ấy, con sẽ nghe lời mẹ, đợi khi nào mẹ có tiền nhất định sẽ mua đồ chơi cho con”.
Thế mới đúng là con trai của tôi, từ lúc đầu tôi đã kiên quyết dùng tình yêu có nguyên tắc để dạy bảo con, trước sau như một, quyết không thay đổi. Từ khi còn nhỏ nó đã quá hiểu mẹ nó là một người mẹ sống theo đạo lý, một người mẹ có nguyên tắc, một người mẹ không chiều theo những yêu cầu vô lý của con.
Trước mặt một người mẹ như vậy, nếu không tự tiếp nhận sự giáo dục nghiêm khắc, không làm đứa trẻ ngoan sẽ không có tương lai gì. Mục đích của giáo dục gia đình thời kỳ thiếu nhi chính là bắt đầu từ những việc nhỏ trong cuộc sống hàng ngày, chính là bồi dưỡng thói quen, nhân cách và năng lực hành vi tốt cho trẻ.
Vì vậy, tôi luôn cảm thấy, một người mẹ thông minh có hiểu biết không
thể một mực chiều con, mà nên nói biết cách nói từ “không”với trẻ. Bố mẹ trước đây cho rằng con cái phải tuyệt đối phục tùng mình, đây là một sai lầm, nhưng bố mẹ ngày nay lại vì mỗi gia đình chỉ có một đứacon, từ đó lại yêu chiều con quá mức, điều này cũng không đúng.
Khi tôi nói "không”với con, nhất định cũng sẽ nhẹ nhàng nói lý do vì sao
"không”với nó.Tôi nhẫn nại bảo con, bướngbỉnh tiếp tục sai lầm thì chỉgây ra hậu quả không tốt mà thôi. Tôi cảm thấy nói từ "không”là một trách nhiệm của người mẹ. Kiểu yêu thương mù quáng tất cả đều tuỳ con nghe con thực chất là sự vô trách nhiệm lớn nhất đối với con cái. Vì vậy trong sự giáo dục đối với Ngô Thuần tôitrước sau kiên quyết có nguyên tắc, có khen, có chê, cũng có cả lúc nói những từ “không”.
Đối với con cái, tôi trước sau kiên quyết yêu đúng lúc, quan tâm đúng lúc, giúp đỡ đúng lúc, phê bìnhđúng lúc, uốn nắn tật xấu đúng lúc, xử lý và giải quyết vấn đề không kéo dài qua 1 đêm, để con thấy mẹ mình là một người mẹ có nguyên tắc, có đạo lý, quân lệnh vững như núi, là một người mẹ nói mà giữ lời, là người mẹ thưởng phạt phân minh, với một người mẹ như vậy làm con cái không được phép lơ là, sai sót.
Tình yêu thương con vô hạn của tôi thường được vùi sâu trong lòng, vừa không thể thoả mãn toàn bộ nhu cầu vật chất, cũng không phải có một cuộc sống vô cùng phong phú, mà là yêu cầu nghiêm khắc với con, bắt đầu từ những việc nhỏ nhặt trong sinh hoạt để gây trồng những hạt giống phẩm cách tốt đẹp như lòng tự tin, sự vinh dự, nghị lực theo đuổi sự hoàn mỹ lên tâm hồn non trẻ của con.
4 .Giáo viên mẫu giáo đã mở ra con đường âm nhạc
Tôi không cho rằng phụ huynh biết cái gì mới có khả năng dạy con học cái đó, sở trường nghệ thuật và kiến thức văn hoá có lẽ đều là do qua cô giáo có chuyên môn truyền thụ cho các em.
Lúc đầu khi quyết định cho Ngô Thuần 4 tuổi rưỡi học đàn, tôi không phải là mù quáng càng không phải hoàn toàn dựa vào ý chí chủ quancủa phụ huynh để ép buộc contiếp nhận sở trường chuyên môn màhoàn toàn ngược lại, sau khi nghe ý kiến của cô giáo ở trường mẫu giáo Hoa Công, tôi mới quyết
186
định cho con học đàn. Cô Hứa, trong quá trình dạyhọchàng ngày dầndần phát hiện thấy Ngô Thuần có khả năng tiếp thu đối với âm nhạc đặc biệt tốt, thế là cô đề nghị tôi bồi dưỡng thêm về âm nhạc cho con, nắm bắt sự phát triển trí thông minh thời kỳ đầu,thế là tôi quyết định sẽmua một chiếc đàn điện để conhọc.
Tôi rất vui khi nghe lời khuyên của cô Hứa, nhưng ngay lập tức không thể kiếm đâu ra nhiều tiền như vậy để mua đàn điện cho con, trong lúc đang đau khổ, tôi bỗng nhớ ra mìnhđangtham gia tổ hợp tác nghiên cứu sản phẩm, vì con tôi đánh bạo nói với người phụ trách tổ đề tài này: liệu có thể ứng trước tiền thưởng cuối năm để tôi mua cho con một chiếc đàn điện, như vậy có thể mở mang trí lực của con. Thật không ngờ lãnhđạo đồng ý một cách thoải mái.
Và tôi đã bỏ ra 212 đồng mua cho con một chiếc đàn điện YAMAHA 61 phím, con trai rất vui sướng, cảm động đứng cạnh nhảy chân sáo, tôi nhân cơ hội này nói với con. Đây là mẹ ứng trước tiền thưởng làm thêm của mẹ, là mẹ dùng sức lao động, vất vả để đổi lấy tiền mua một món quà cho con, hy vọng con có thể giữ gìn nó cẩn thận, chăm chỉ học đàn cũng như nắm vững kiến thức về nó.
Vì tôi không cho rằng cứ phụ huynh phải biết cái gì, mới có khả năng dạy con học cái đó. Sở trường nghệ thuật hay tri thức văn hoá đều là do sự truyền thụ của cô giáo chuyên môn dạy, trách nhiệm của phụ huynh chính là nuôi dưỡng phẩm chất, thói quen, nhân cách và năng lực tốt cho con, biết tôn trọng sở thích và hứng thú của con mình .
Tôi hiểu nghệ thuật âm nhạc là môn học quý tộc hoá, tôi cho con học từ khi còn nhỏ: một là để con có khả năng tập trung ngồi học, thuận lợi chuyển tiếp từ quá trình học mẫu giáo đến khi học văn hoá cấp một, hai là để loại bỏ những tư tưởngxấu và làm sạch tâm hồn trẻ thơ để nó biết sự phong phú đa dạng của cuộc sống bên ngoài, ba là vì học đàn làm cho đầu và tay cùng hoạt động, rất có lợi đối với trí lực của trẻ. Xuất phát từ 3 điểm trên, quan niệm trước sau như một với việc học đàn của con là: "tôn trọng sở thích của con, đồng thời gợi ý hướng dẫn con. Chú trọng bồi dưỡng tính nhẫn nại kiên trì của con, động viên con không học thì thôi, đã học phải đến nơi đến chốn. Cho dù tương lai không trở thành nhạc sỹ chuyên nghiệp, thời gian rỗi học đàn cũng phải đâu ra đấy.”
Học âm nhạc là một việc không hề dễ dàng, muốn học giỏi lại càng khó, đặt biệt là giai đoạn đầu mới học, với những đứa trẻ mới học âm nhạc vỡ lòng
càng cần phải kiên trì và sự đam mê.
Trước hết cần phải nhanh chóng nhận biết được nhạc Sonphe và còn phải học thuộc lòng, sauđó cô giáo mới có thể dạy bạn, điều này đối với Ngô Thuần nhỏ tuổi là một sự khảo nghiệm mới.
Để giúp con học vượt qua cửa ải này một cách thuận lợi, tôi đến hiệu sách Tân Hoa mua bảng nhạc Sonphe và dán lên tường, mỗi ngày khi con từ nhà mẫu giáo trở về, tôi đều yêu cầu con học cẩn thận và luyện đi luyện lạinhiều lần. Có lúc con muốn chơi, có lúc lại sợ khó, mỗi lần xảy ra tình huống này, tôi đều kịp thời động viên: “Ngô Thuần con muốn chơi đàn điện tử không? Có muốnbiểu diễn trước mặt các bạn học mẫu giáo không? Con có muốn làm trợ thủ đắc lực của cô Hứa không? Nếu con không nắm vững bản nhạc Sonphe này thì 3 nguyện vọng vừarồi mãi mãi sẽ không thực hiện được, tiểu nam tử hán, sao lại sợ khó khăn như vậy?Chúng ta mỗi ngày học thuộc một dòng, nếu tiếp tục kiên trì nhất định có thể hoàn toàn học được, thường là phải có quyết tâm, chuyện gì cũng phải có niềm tin, phải kiên trìtheo đuổi, phải không con?
Tháng 6 năm đó, Ngô Thuần được nghỉ hè, mỗi ngày tôi đều yêu cầu con bỏ ra 3 lần ngồi bên đàn điện, lần lượt tìm ra từng phím đàn đối ứng với từng nốt nhạc của bản nhạc Sonphe đó, phải nhận đúng và nhớ rõ vị trí của chúng, sau đó lại từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên nhiều lần học thuộc như vậy. Qua gần 20 ngày cố gắng, Ngô Thuần cuối cùng cũng có bước đi đầu tiên tới cánh cửa âm nhạc.
Con trai còn nhỏ, tinh thần nhẫn nại chịu khổ không đủ, tôi thường phải có ý thức rèn luyệncon.
Mùa đông năm Ngô Thuần được 5 tuổi, tuyết rơi mấy ngày liền, ngoài đường tuyết phủ đầy. Lúc đó, Ngô Thuần không có đôi giầy nào, tôi hỏi con
“Thế con có đi học không?”Nó trả lời: “Có đichứ ạ, nếu không cô giáo đợi, đợi không đến cô giáo sẽ thất vọng, sau này cô sẽ phê bình con, vì con không có giấy xin phép, hơn nữa, tuyết rơi cũng không phải là lý do khôngđi học”
Nghe con nói như vậy, tôi cảm thấy rất hài lòng, cũng vui vì sự nỗ lực học hành của con.
Buổi sáng hôm đó, chúng tôi vẫn 6 giờ dậy như thường, vìđường đến nhà cô giáo đi xe bus phải qua 6 trạm, mà cách mỗi trạm cũng phải đi bộ mất 15 phút. Trời lạnh thế, Ngô Thuần đi một đôi giày vải nắm tay tôi cùng đi từng
188
bước về phía nhà cô giáo. Vì Ngô Thuần là học sinh được cô xếp học đầu tiên vào lúc 8h sáng, nên khi mẹ con tôi đội mưa gió đến nhà gõ cửa, cô thấy rất bất ngờ và rất xúc động nói : “Ngoài trời tuyết rơi lớn như vậy mà Ngô Thuần vẫn đến lớp đúng giờ, điều này đối với một đứa trẻ học nhạc ngoài giờ thật là một chuyện không dễ dàng gì!"
Đợi chúng tôi học xong, khi từ nhà cô ra về, tuyết trên đường bắt đầu tan, đôi giầy vải của Ngô Thuần đã bị nước tuyết tan ngấm ướt hết. Tôi cõng conđi một đoạn, con thấy tôi không cõng nổi nữa lại tự xuống đi bộ một đoạn... Lúc về đến nhà, khi cởi đôi giầy vải ướt đẫm cho Ngô Thuần, đôi chân của nó đã bị lạnh cóng tới mức đông cứng, đỏ tím lại. Tôi vội vàng ôm chặt lấy đôi chân nhỏ của nó, gắng sức dùng nhiệt độ của mìnhđể sưởi ấm nó, giờ phút này, nướcmắt tôi đã bất giác tuôn tràonhưng Ngô Thuần lại liên tiếp nói: “Mẹ, không sao đâu, đợi một chút là hết ngay mà, đừng khóc mẹ”
Tôi lau nước mắt rồi bảo con: “Mẹ vì sự ngoan ngoãn, cố gắng nghe lời, chịu khó học hành của con nên vui sướng quá mà khóc thôi conạ”.
Giáo viên dạy âm nhạc đầu tiên của con là cô Quảng Anh thuộc khoa âm nhạc của Họcviện Sư phạm Hoa Trung, cô là một cô giáo rất tốt, có tâm huyết và kiên nhẫn. Sau học đàn được hơn 1 năm, cô nói Ngô Thuần tiến bộ rất nhanh, rất có tiềm năng và giục tôi nên đổi cho con một chiếc đàn khác.
Không còn cách nào khác, vì sự trưởng thành của con, tôi đãđi khắp nơi hỏi vay tiền, lấy chỗ nọ bù chỗ kia, đến cuối năm 1987 tôi đã muađược cho con một chiếc đàn Piano số 004 hiệu Châu Giang, nhìn thấy chiếc đàn mới con tôi vui sướng vô cùng, nó hứa rằng: “Nhất định con sẽ học đàn tốt và đạt được thành tích xuất sắc”.
Do tôi không hiểu về âm nhạc, vì vậy khi dẫn con đi học đàn tôi cố gắng ghi chú kỹ lại, viết lại rõ ràng những chỗ nhấn mạnh của cô và những điểm khó, còn mang theo cả máy ghi âm để ghi lại toàn bộ những lời cô giảng vào băng để con tham khảo khi học ở nhà. Có hôm phải đến đơn vị làm thêm để mình conở nhà tôi không yên tâm, cũng không để ảnh hưởng đến việc học đàn của con, tôi bảo con đem theo quyển phổ nhạc cùng tôi đến cơ quan, rồi tìm một chiếc ghế dựa, bảo con coi đó là mặt và gõ các nốt nhạc trong quyển phổ nhạc, tôi làm việc một bên, một bên con tập đánh đàn trên ghế dựa, đợi đến khi tôi tan ca, con đã làm gần xong những bài tập luyện đànở nhà rồi, khi về nhà chỉ cần củng cố