TRƯỜNG THCS NGUYỄN TẤT THÀNH KIỂM TRA: NGỮ VĂN 8
TIẾT 61 THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC
Giuùp HS:
- Củng cố kiến thức về kiểu bài thuyết minh.
- Tích hợp với hai VB Văn đã học.
- Rèn luyện các thao tác xây dựng VB thuyết minh.
B, Chuaồn bũ:
- GV: + Soạn bài
+ Phấn màu, bảng phụ - HS: Đọc bài và nghiên cứu trước C.Tiến trình lên lớp
1,Ổn định tổ chức 2, Kiểm tra bài cũ
Bố cục bài văn thuyết minh gồm mấy phần ? Nêu cụ thể mỗi phần.
3, Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Trong 2 tiết VB vừa qua, các em đã học 2 bài thơ thuộc thể thơ gì? Thể thơ này các em đã học từ lớp 7. Dựa vào 2 VB “Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác” và “Đập đá ở Côn Lôn”, chúng ta sẽ tập thuyết minh về thể thơ Đường luật thất ngôn bát cú.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 2: Rèn luyƯn kỹ năng quan sát, tích luỹ kiến thức.
- GV chép 2 bài thơ vào bảng phụ:
I, Từ quan sát đến mô tả, thuyết minh đặc điểm một thể loại văn học:
Đề bài: Thuyết minh đặc điểm thể thơ
Bài “Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác”, Bài “Đập đá ở Côn Lôn”
H. Hãy quan sát 2 bài thơ và cho biết:
+Số dòng thơ, số chữ (tiếng) trong một dòng.
+ Ghi kí hiệu bằng trắc cho từng tiếng trong bài?
H. Hãy nhận xét quan hệ bằng trắc giữa các dòng với nhau (chỉ căn cứ ở 3 tiếng 2, 4, 6) H. Tìm những tiếng hiệp vần với nhau, những tiếng đó nằm ở vị trí nào trong dòng thơ? Đó là vần bằng hay vần trắc?
H. Nhận xét cách ngắt nhịp của bài thơ trên?
Hoạt động 3: Lập dàn bài
H. Phần mở bài nên dùng phương pháp gì?
-Phương pháp nêu định nghĩa
GV cho HS tự lập dàn ý phần mở bài.
VD: Thể thơ thất ngôn bát cú là một thể thơ thông dụng trong các thể thơ đường luật , được nhà thơ VN rất ỵêu chuộng. Các nhà thơ cổ điển VN ai cũng làm thể thơ này bằng chữ hán hoặc bằng chữ Nôm.
H. Dựa vào những câu hỏi của phần quan sát để lập dàn ý cho thân bài.
thất ngôn bát cú.
1, Quan sát:
-Mỗi bài 8 dòng, mỗi dòng 7 tiếng
-Số dòng và tiếng trong mỗi bài thơ không thể tuỳ ý thêm bớt.
- Kớ hieọu baống, traộc:
* Bài Cảm tác...
T B B T T B B T T B B T T B T T B B B T T T B T T T B B T B B T B B T T T B B T B B B T T B B T T B B B T T B B * Bài Đập đá ở Côn Lôn:
B B T T T B B B T B B T T B T T T B B T T B B T T T B B T B B T B B T B T B B T T B T T T B B T T B B B T T B B - Quan heọ baống, traộc:
+ Đối nhau: 1 – 2; 3 – 4; 5 – 6; 7 – 8.
+ Nieâm: 1 – 8; 2 – 3; 4 – 5; 6 – 7.
Vaàn:
- Những tiếng cuối các câu : 1, 2, 4, 6, 8.
Vaàn baèng
- Nhòp: 2 – 2 – 3 ; 4 – 3 2, Lập dàn bài:
a, Mở bài:
- Thất ngôn bát cú là một thể thơ thông dụng trong các thể thơ Đường luật.
- Các nhà thơ cổ điển Việt Nam rất yêu
- số câu, số chữ trong mỗi câu, vần, bằng, traéc, ngaét nhòp.
H. Khi đã nêu đặc điểm của thể thơ, em có nhận gì về ưu, nhược và vị trí của thơ trong thô VN ?
-Ưu: thể thơ có vẻ đẹp hài hoà, cân đối cổ điển , nhạc điệu trầm bổng, phong phú
- Nhược: thể thơ gò bó vì có nhiều ràng buộc H. Phần kết bài có nội dung ntn? Và có thể nêu vài nét về nội dung đó?
- Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của theồ thụ.
VD: Thất ngôn bát cú là một hể thơ quan trọng. Nhiều bài thơ hay đều làm bằng thể này. Ngày nay thể thơ thất ngôn bát cú vẫn còn được ưa chuộng.
H. Qua phân tích vd, hãy khái quát muốn thuyết minh đặc điểm của một thể loại văn học phải làm gì?
- Muốn thuyết minh đặc điểm một thể thơ ta phải quan sát, nhận xét, sau đó khái quát thành những đặc điểm.
- Khi nêu các đặc điểm phải lựa chọn những đặc điểm tiêu biểu, quan trọng và cần có những ví dụ cụ thể để làm sáng tỏ các đặc điểm ấy.
Hoạt động 3: Luyện tập - HD làm bài tập 1
- GV chia nhóm thảo luận
chuộng thể thơ này.
b, Thân bài:
-Đặc điểm của thể thơ:
- 8 câu, 7 chữ - Luật bằng, trắc - Cách gieo vần - Đối, niêm - Cách ngắt nhịp c, Kết bài:
- Có nhiều bài thơ hay thuộc thể loại này (có kế thừa, sáng tạo)
- Ngày nay, thơ thất ngôn bát cú vẫn được ưa chuộng.
Ghi nhớ sgk/ 154 III, Luyện tập Đề bài: Thuyết minh truyện ngắn lão hạc của Nam Cao.
+ MB: Định nghĩa truyện ngắn là gì?
+ TB: Giới thiệu các yếu tố của truyện ngắn
1, Tự sự là yếu tố chính, quyết định cho sự tồn tại của một truyện ngắn. Gồm sự việc chính và nhân vật chính
VD: Sự việc chính: LH giữ tài sản cho con trai bằng mọi giá - Nhận vật chính; Lão Hạc
* Ngoài ra còn có các sự việc, nhận vật phụ
VD: Sự việc phụ: con trai lão Hạc bỏ đi: lão Hạc đối thoại với cậu vàng, bán con vàng, đối thoại với ông giáo, xin bả chó, tự tử
- Nhân vật phụ: ông giáo, con trai lão Hạc, Binh Tư, vợ ông giáo, con vàng 2, Miêu tả, biểu cảm, đánh giá
- Là các yếu tố bổ trợ giúp cho truyện ngắn sinh động, hấp dẫn - Thường đan xen vào các yếu tố tự sự.
3, Bố cục, lời văn, hợp lí - Bố cục chặt chẽ, hợp lí
- Lời văn trong sáng, giàu hình ảnh - Chi tiết bất ngờ, độc đáo
+ KB : vai trò của truyện ngắn trong nền văn học VN
Thuyeỏt minh truyeọn ngaộn Tụi đi học
- Truyện chỉ tập trung miêu tả tâm trạng cảm giác một cậu bé ngày đầu tiên đi học.
- Ít nhân vật, chỉ xuất hiện thoáng qua, không được miêu tảvề ngoại hình, tính cách.
- Rất ít sự kiện, chỉ tập trung miêu tả cảm giác.
- Cốt truyện diễn ra trong khoảng thời gian không gian hẹp.
- Kết cấu truyện có những chi tiết đối chiếu, tương phản.
+ Cảm nhận của tôi về con đường, ngôi trường.
+ Sự thay đổi trong hành vi, nhận thức - Nỗi bật chủ đề.
4. Cũng cố
Muốn thuyết minh đặc điểm của một thể loại văn học phải làm gì?
5. Dặn dò
- Học thuộc ghi nhớ và dàn bài của bài văn thuyết minh 1 thể loại vh - Viết bài văn thuyết minh theo đề đã lập dàn bài
- Soạn bài “ Hoạt động ngữ văn làm thơ 7 chữ”