- Tả cụ già : Da nhăn nheo nhng đỏ hồng hào, mắt vẫn tinh t- ờng, tóc bạc nh mây trắng, tiếng nói trầm vang.
- Tả em bé ; khuôn mặt bầu bĩnh, mắt đen lóng lánh, môi đỏ chót, mũi vẹt, răng sún, nói ngọng, tai to .
- Tả cô giáo : Tiếng nói trong trẻo, dịu dàng. Đôi mắt lấp lánh niềm vui, bàn tay nhịp nhịp viên phấn .
Bài 2 : Học sinh lập dàn bài : 4/ Hớng dẫn về nhà :
- Học bài + làm lại bài 3 viết thành bài văn . - Soạn : Đêm nay Bác không ngủ .
TuÇn 24 TiÕt 93 + 94 : – Ngày soạn : 21/2/2009
Ngày dạy : 23/2/2009 25/2/2009 –
ĐÊM NAY BáC KHÔNG NGủ
Minh Huệ
A. Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
- Cảm nhận đợc hình tợng Bác Hồ với tấm lòng yêu thơng mênh mông, sự căm sóc ân cần đối với các chiến sỹ và đồng bào . Thấy đợc tình cảm yêu quý, kính trọng của ngời chiến sĩ đối với Bắc . - Nắm đợc những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ kết hợp miêu tả, kể chuyện với bộc lộ cảm xúc, tâm
trạng. Ngôn ngữ giản dị, tự nhiên, giàu sức truyền cảm . B. Chuẩn bị :
- Học sinh : Soạn bài
- Giáo viên : Tích hợp với Tiếng Việt bài “ An dụ: với tập làm văn “ Luyện nói về văn miêu tả “ C. Tiến trình hoạt động :
1. ổn định : - Kiểm tra sĩ số . 2. Bài cũ :
- Tóm tắt truyện “Buổi học cuối cùng”
- Bài học rút ra từ truyện?
3. Bài mới :
* Giới thiệu bài : Mùa đông năm 1951, bên bờ sông Lam Nghệ An, nghe một anh bạn là chiến sĩ vệ quốc quân kể về chuyện đợc chứng kiến về một đêm không ngủ của Bác Hồ trên đờng đi chiến dịch Biên Giới – Thu đông 1950. Minh Huệ vô cùng xúc động viết bài thơ này.
Tiến trình bài học :
Hoạt động của thầy và trò
- Học sinh đọc phần chú thích mục dấu sao ? - Nêu hiểu biết của em về tác giả ?
- Nêu xuất xứ tác phẩm .
- Giáo viên đọc văn bản – học sinh đọc - T×m hiÓu chó thÝch
- Bài thơ kể chuyện gì ?
- Trong chuyện ấy xuất hiện những nhân vật nào
?
- Trong hai nhân vật trên, nhân vật nào hiện ra qua sự miêu tả của ngời kể chuyện .
- Nhân vật nào trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của mình .
- Phơng thức biểu đạt của văn bản ?
- Trong bài thơ,hình ảnh bác Hồ hiện lên trong hoàn cảnh thời gian, không gian nh thế nào ? - Hình dáng, t thế của Bác Hồ có điều gì đáng
chó ý ?
- Nhận xét cử chỉ và hành động của Bác ? Cử chỉ nào làm em xúc động nhất ?
- Lời nói của Bác thể hiện điều gì ?
- Em cảm nhận đợc đức tính cao đẹp nào của Bác khi đọc bài thơ này ?
- Trong một đêm, anh bộ đội thức giấc mấy lÇn ?
- Trong lần thứ nhất, khi thấy Bác cha ngủ, tâm trạng, cảm nghĩ của anh nh thế nào ?
- Sự cảm nhận của anh đội viên về hình ảnh của Bác đợc thể hiện qua câu thơ nào ? Nghệ thuật, tác dụng ?
- Trớc những cử chỉ, hành động của Bác, anh
đội viên có tâm trạng nh thế nào ?
- Lần thứ ba thức dậy, thấy Bác không ngủ, thái
độ của anh đội viên nh thế nào ? - Vì sao không kể lần thức hai ?
- Qua câu trả lời của Bác, anh đội viên cảm nhận
đợc điều gì ?
- Sự lo lắng của anh đội viên về sức khoẻ của Bác có đúng không ? Tình cảm của anh đối với Bác nh thế nào ?
- Em cảm nhận đợc điều gì từ lời thơ : “ Lòng vui sớng . cùng Bác”…
- Học sinh đọc khổ thơ cuối .
- Đoạn kết của bài thơ, tác giả giải thích cho lý do g× ?
- Bác không ngủ vì lí do gì ?
- Em hiểu lời giải thích đó nh thế nào ? Học sinh thảo luận nhóm :
Ghi bảng
I/ Giới thiệu chung
1/ Tác giả : SGK . ( 1920 – 2002 )
2/ Tác phẩm : Viết năm 1951 dựa trên một câu chuyện có thực trong chiến dịch Biên giới cuối năm 1950 . II/ Đọc hiểu văn bản .
1/ Đọc và tìm hiểu chú thích 2/ Ph©n tÝch :
a/ Hình ảnh của Bác Hồ :
- Hình dáng, t thế : yên lặng, trầm ngâm, ngồi đinh ninh => sự suy nghĩ lo lắng về cuộc kháng chiến . - Cử chỉ và hành động: đốt lửa, dém chăn, nhón chân
nhẹ nhàng=> tình thơng yêu sự chăm sóc ân cần của Bác. Cử chỉ thật đáng trân trọng .
- Lời nói -> nỗi lòng, sự lo lắng cho bộ đội và dân công.
hình ảnh của Bác hiện lên thật giản dị, gần gũi, chân thực mà hết sức lớn lao .
b/ Tâm t của ngời đội viên chiến sĩ :
- Lần đầu chợt thức giấc thấy Bác không ngủ, Bác đi dém chăn cho các chiến sĩ , anh đội viên rất xúc
động, cảm nhận đợc sự lớn lao, gần gũi của vị lãnh tô .
tâm trạng của anh đội viên : xúc động-> mơ màng-
> thổn thức-> thầm thì -> lo lắng -> bề bộn
Thơng yêu cảm phục trớc tấm lòng yêu thơng bộ
đội của bác .
- Lần thứ ba thức dậy: Thấy Bác vẫn ngồi đinh ninh.
Anh hốt hoảng, năn nỉ mời Bác ngủ => sự lo lắng cho sức khoẻ của Bác .
lòng biết ơn, lòng kính yêu và niềm hạnh phúc đợc sống trong sự chăm sóc của Bác .
c.Khổ thơ cuối :
- Đêm nay Bác không ngủ vì Bác là Hồ Chí Minh ->
vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc . Cuộc đời của Bác dành trọn vẹn cho nhân dân, cho Tổ Quốc .
4/ Hớng dẫn về nhà :
- Học thuộc bài thơ + làm bài 2 - Soạn : An dụ
TuÇn 24 TiÕt 95 : – Ngày soạn : 25/2/2009 Ngày dạy : 27/2/2009
ÈN Dô
A. Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
- Nắm đợc khái niệm ẩn dụ, các kiểu ẩn dụ . - Hiểu và nhớ đợc các tác dụng của ẩn dụ . - Bớc đầu có kỹ năng tự tạo ra một ẩn dụ . B. Chuẩn bị :
- Học sinh : Soạn bài - Giáo viên :
C. Tiến trình hoạt động : 1. ổn định : - Kiểm tra sĩ số . 2. Bài cũ :
- Thế nào là nhân hoá ? Cho ví dụ . - Nêu các kiểu nhân hoá ? Tác dụng ? 3. Bài mới :
* Giới thiệu bài :ẩn dụ là một phép t từ có sức biểu cảm cao, tạo tính hình tợng cho câu văn, câu thơ.
Tiết học hôm nay sẽ giúp các em củng cố và nâng cao về phép t từ đã học này ở bậc Tiểu học .
* Tiến trình bài học :
Hoạt động của thầy và trò - Học sinh đọc ví dụ ? Cụm từ “ ngời
cha” đợc dùng để chỉ ai ? Vì sao có thể lại so sánh nh vậy ?
- Cách diễn đạt này có gì giống và khác phép so sánh ?
- Học sinh tìm ví dụ - An dụ là gì ?
- Học sinh đọc ví dụ ?
- Các từ in đậm dùng để chỉ hiện tợng và sự vật nào ?
- Nhận xét về mối quan hệ giữa vế A vế B ?
- “ Giòn tan” thờng đợc dùng để chỉ đặc
điểm của cái gì ?
- Đây là sự cảm nhận của giác quan nào ? Nắng có thể dùng vị giác để cảm
Ghi bảng I/ An dụ là gì ? 1/ VÝ dô
- Cụm từ “ ngời cha” -> chỉ Bác Hồ .
- Ví Bác Hồ nh ngời cha -> có phẩm chất giống nhau ( tuổi, tình thơng yêu, sự chăm sóc ân cần chu đáo) .
So sánh ngầm : trong câu tác giả lợc bỏ vế A : chỉ còn vế B =>
phÐp Èn dô 2/ Ghi nhí ( SGK ) II/ Các bớc ẩn dụ 1/ VÝ dô
a/ - thắp, lửa hồng -> chỉ hàng rào hoa dâm bụt . - Thắp -> nở hoa -> hình thức tơng đồng.
- Lửa hồng -> màu đỏ của hoa giống nhau về cách thức thực hiện .
b. Nắng giòn tan .
sự chuyển đổi cảm giác tạo ra cảm nhận mới mẻ, thú vị về hiện tợng .
d. Ngời cha – Bác Hồ .
g× ?
- Có những kiểu ẩn dụ nào ?
- Học sinh làm – đọc – Gv nhận xét ? - Giáo viên chia nhóm – học sinh thảo
luận – đọc – Gv nhận xét . Nhãm 1. a , 2 . b , 3. c , , 4 . d