Mục tiêu bài giảng: Sau tiết học, học sinh sẽ:
- Củng cố và nâng cao nhận thức về một số phép tu từ ngữ âm(tạo nhịp điệu, âm hưởng, điệp âm, điệp vần, điệp thanh): đặc điểm và tác dụng của chúng.
- Biết phân tích các phép tu từ trong văn bản, bước đầu biết sử dụng các phép tu từ.
I. ổn định lớp: Thời gian: 2 phút.
Stt Ngày thực hiện Lớp Vắng có lý do Vắng không lý do
1 2 3 4
II. Kiểm tra bài cũ Thời gian: 5 phút.
- Dự kiến đối tợng kiểm tra: Mỗi lớp 2 học sinh.
- C©u hái kiÓm tra: Đọc thuộc lòng phần 1 đoạn thơ : “Đất nước” của NK Đ III. giảng bài mới: Thời gian: 34 phút.
- Đồ dùng và phơng tiện dạy học:
+ Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập 1.
+ Thiết kế bài giảng Ngữ văn 12, tập 1.
+ Tài liệu tham khảo.
- Nội dung, phơng pháp:
Nội dung giảng dạy T Hoạt động của giáo viên và học sinh
Giáo viên Học sinh
I/ Tạo nhịp điệu và âm hưởng cho câu Bài tập 1:
- Hai vế câu mở đầu dài- nhịp dàn trải thể hiện Hoạt động 1: Hướng dẫn HS
giải bài tập phần 1. HS hoạt động nhóm
cuộc đấu tranh từng kỳ của dân tộc. Vế sau ngắn:
dồn dập mạnh mẽ, khẳng định quyền độc lập.
- Thay đổi linh hoạt các thanh bằng trắc
- Phối hợp nhịp điệu, âm thanh, kết hợp biện pháp tu từ từ vựng, cú pháp.
Bài tập 2:
Đoạn văn lời kêu gọi cứu nước phối hợp nhiều yếu tố.
- Phép điệp, phép đối: từ ngữ, nhịp điệu, kết cấu ngữ pháp.
- Sử dụng vần
=> Tạo âm hưởng cho đoạn văn.
Bài tập 3:
Kết hợp sử dụng phép tu từ nhân hoá, các động từ với các yếu tố ngữ âm.
- Ngắt nhịp (liệt kê) - Xen kẻ nhịp ngắn dài.
- Ngắt nhịp giữa chủ ngữ, vị ngữ (không dùng từ là), tạo nên âm hưởng mạnh mẽ, ý nghĩa khẳng định.
II/ Điệp âm, điệp vần, điệp thanh:
Bài tập 1 :
a. Lặp lại và phối hợp phụ âm “lửa lựu lập loè”
_trạng thái ẩn hiện.
b. Phối hợp các phụ âm: diễn tả trạng thái ánh trăng.
Bài tập 2:
Đoạn thơ lặp nhiều lần vầng “ang” =>âm hưởng rộng mở kéo dài. Nó phù hợp với cảm xúc: mùa đông tiếp diễn với nhiều dấu hiệu đặc trưng.
Bài tập 3:
Các yếu tố ngữ âm trong đoạn thơ - Nhịp điệu
- Phối hợp các thanh trắc-bằng
- Từ láy gợi hình, phép đối từ ngữ, lặp từ ngữ.
- Lặp cú pháp (câu 1-3) Luyện tập:
Tìm các phép tu từ ngữ âm được sử dụng trong các ngữ liệu sau:
- Đoạn thơ (GV tự chọn).
- Đoạn văn (GV tự chọn).
GV: chia nhóm học sinh
Yêu cầu HS đọc ngữ liệu và thảo luận theo câu hỏi bài tập.
GV hướng dẫn HS trả lời bài tập, nhận xét, tổng hợp rút ra kết luận.
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS giải bài tập phần 2.
Tiếp tục cho HS thảo luận nhóm theo bài tập SGK.
GV chốt lại tác dụng của các phép tu từ biểu cảm, gợi hình trong văn bản.
GV chuẩn bị đoạn thơ, đoạn văn cho HS luyện tập ở lớp.
(từng bàn) thảo luận Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét bổ sung.
Lần lượt các bài tập 1,2,3
HS hoạt động theo nhóm, trả lời các bài tập và nhân xét của các nhóm còn lại.
IV. Tổng kết bài: Thời gian: 2 phút.
Nội dung (T) Hoạt động của giáo viên và học sinh
Giáo viên Học sinh
+ Điệp âm, điệp vần, điệp thanh, nhịp điệu, âm
hưởng là những phộp tu từ ngữ õm thường dựng Phát vấn Suy nghĩ, trả lời, khắc sâu
trong văn bản, đặc biệt những văn bản nghệ thuật.
+ Hướng dẫn luyện tập ở nhà: chỉ ra phép tu từ ngữ âm và ý nghĩa của nó trong đoạn thơ, đoạn văn đã học trong chương trình.
V. Giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh: Thời gian: 2 phút.
* Câu hỏi và bài tập:
- Luyện tập ở nhà: chỉ ra phép tu từ ngữ âm và ý nghĩa của nó trong đoạn thơ, đoạn văn đã học trong chương trình.
- chuẩn bị bài mới.
* Tài liệu tham khảo bài sau: Để học tốt Ngữ văn 12, tập 1.
VI. Tự đánh giá của giáo viên:
- Néi dung:………
- Phơng pháp:………...
- Phơng tiện:………
- Thêi gian:………
- Học sinh:……….
Ngày tháng năm 2008 Thông qua trởng khoa giáo viên soạn
Nguyễn Thị Huyền Nhung Đỗ Thị Thanh Thuỳ
Giáo án số: 24 Số tiết: 01 Tổng số tiết đã giảng: 24 Tên bài giảng: T.25