Mục tiêu bài giảng: Sau tiết học, học sinh sẽ:
- Củng cố những kiến thức và kỹ năng làm văn có liên quan đến bài làm.
- Nhận ra đợc những u điểm và thiếu sót trong bài làm của mình về các mặt kiến thức và kỹ năng viết bài văn nói chung và bài nghị luận xã hội nói riêng.
- Có định hớng và quyết tâm phấn đấu để phát huy u điểm, khắc phục các thiếu sót trong các bài làm văn sau.
I. ổn định lớp: Thời gian: 2 phút.
Stt Ngày thực hiện Lớp Vắng có lý do Vắng không lý do
1 2 3 4
II. Kiểm tra bài cũ Thời gian: 0 phút.
III. giảng bài mới: Thời gian: 39 phút.
- Đồ dùng và phơng tiện dạy học:
+ Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập 1.
+ Thiết kế bài giảng Ngữ văn 12, tập 1.
+ Tài liệu tham khảo.
- Nội dung, phơng pháp:
Nội dung giảng dạy (T) Hoạt động của giáo viên và học sinh
Giáo viên Học sinh
I. Phân tích đề
1. Khi phân tích một đề bài, cần phân tích : - Nội dung vấn đề.
- Thể loại nghị luận và những thao tác lập luận chÝnh.
- Phạm vi t liệu cần sử dụng cho bài viết.
2. Phân tích đề bài viết số 3 (ví dụ chọn đề 1) - Yêu cầu kiểu bài NLVH (về thơ trữ tình).
- Yêu cầu nội dung :
Câu 1 : Tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc của Tố H÷u.
Câu 2 : Tâm trạng nhớ Tây Bắc và đồng đội của tác giả trong đoạn đầu bài thơ Tây Tiến
- Yêu cầu về phơng thức diễn đạt, vận dụng thao tác phân tích là chính kết hợp thao tác lập luận, giải thích, so sánh, bình luận.
10 Hoạt động 1 - Tổ chức phân tích đề
1. GV tổ chức cho HS ôn lại cách phân tích đề (Khi phân tích một đề bài, cần phân tích những gì ?) HS áp dụng để phân tích đề bài viết số 3.
- HS nhớ lại kiến thức phân tích đề, áp dụng phân tích đề bài số 3.
- GV định hớng, gạch dới những từ ngữ quan trọng để chỉ ra các yêu cầu của đề.
Tái hiện,
đọc lại đề bài.
II. Xây dựng đáp án (dàn ý) 15
Hoạt động 2 - Tổ chức xây dựng đáp án (dàn ý)
Dàn ý đợc xây dựng theo 2 câu : Câu 1 : Đảm bảo các ý sau :
- Về nội dung, Việt Bắc tiếp nối mạch nguồn
ân nghĩa "uống nớc nhớ nguồn" của dân tộc.
- Về nghệ thuật : Việt Bắc đợc viết theo thể thơ truyền thống (lục bát) với giọng ngọt ngào mang âm hởng ca dao ; sử dụng những biện pháp tu từ quen thuộc ; lối cấu tứ theo hình thức đối đáp trong hát giao duyên ; sử dụng hai từ "mình" và
"ta" quen thuéc trong ca dao,…
Câu 2 : Phân tích đoạn thơ cần làm rõ cảm xúc chủ đạo (nhớ) và mạch cảm xúc, tâm trạng của tác giả (nhớ rừng núi hùng vĩ, dữ dội ; nhớ những phút dừng chân ; nhớ những ngời đồng đội,…). Phân tích các hình ảnh thơ, việc sử dụng từ ngữ, các biện pháp tu từ, cách ngắt nhịp, phối hợp thanh
điệu, thủ pháp tơng phản,… để làm rõ giá trị của bút pháp lãng mạn trong việc thể hiện cảm xúc, tâm trạng.
GV tổ chức cho HS xây dựng dàn ý chi tiết cho đề bài viết số 3 (GV nêu câu hỏi để hớng dẫn HS hoàn chỉnh dàn ý (đáp
án) làm cơ sở để HS đối chiếu với bài viết của mình).
Suy nghĩ, cùng nhau
x©y dùng dàn ý.
III. Nhận xét, đánh giá bài viết 5 Hoạt động 3 - Tổ chức nhận Lắng nghe,
Nội dung nhận xét, đánh giá :
- Đã nhận thức đúng vấn đề nghị luận cha ? - Đã vận dụng đúng các thao tác lập luận cha ? - Hệ thống luận điểm đủ hay thiếu ? Sắp xếp hợp lí hay cha hợp lí ?
- Các luận cứ (lí lẽ, dẫn chứng) có chặt chẽ, tiêu biểu, phù hợp với vấn đề hay không ?
- Những lỗi về kĩ năng, diễn đạt,…
xét, đánh giá bài viết
- GV cho HS tự nhận xét và trao đổi bài để nhận xét lẫn nhau.
- GV nhËn xÐt nh÷ng u, khuyÕt ®iÓm.
suy nghĩ.
IV. Sửa chữa lỗi bài viết Các lỗi thờng gặp :
+ Thiếu ý, thiếu trọng tâm, ý không rõ, sắp xếp ý không hợp lí.
+ Sự kết hợp các thao tác nghị luận cha hài hòa, cha phù hợp với từng ý.
+ Kĩ năng phân tích, cảm thụ còn kém.
+ Diễn đạt cha tốt, còn dùng từ viết câu sai, diễn
đạt tối nghĩa, trùng lặp,…
7 Hoạt động 4 - Tổ chức sửa chữa lỗi bài viết
GV hớng dẫn HS trao đổi để nhận thức lỗi và hớng sửa chữa, khắc phục.
Suy nghĩ, tự sửa lỗi.
V. Tổng kết rút kinh nghiệm
Nội dung tổng kết và rút kinh nghiệm dựa trên cơ sở chấm, chữa bài cụ thể.
2 Hoạt động 5 - Tổ chức tổng kết rút kinh nghiệm
GV tổng kết và nêu một số
điểm cơ bản cần rút kinh nghiệm
IV. Tổng kết bài: Thời gian: 2 phút.
Nội dung (T) Hoạt động của giáo viên và học sinh
Giáo viên Học sinh
Xem lại bài làm và tự chữa lỗi. Phát vấn Suy nghĩ, khắc sâu V. Giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh: Thời gian: 2 phút.
* Câu hỏi và bài tập:
- Xem lại bài làm và tự chữa lỗi.
- Chuẩn bị bài: CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
* Tài liệu tham khảo bài sau: Để học tốt Ngữ văn 12, tập 1.
VI. Tự đánh giá của giáo viên:
- Néi dung:………
- Phơng pháp:………...
- Phơng tiện:………
- Thêi gian:………
- Học sinh:……….
Ngày tháng năm 2008 Thông qua trởng khoa giáo viên soạn
Nguyễn Thị Huyền Nhung Đỗ Thị Thanh Thuỳ Giáo án số: 42 Số tiết: 01 Tổng số tiết đã giảng: 46
Tên bài giảng: T. 47
chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận
Mục tiêu bài giảng: Sau tiết học, học sinh sẽ:
1. Liệt kê các lỗi thờng gặp khi lập luận.
2. Phát hiện, phân tích và sửa chữa lỗi về lập luận.
3. Có ý thức thận trọng để tránh lỗi về lập luận.
I. ổn định lớp: Thời gian: 2 phút.
Stt Ngày thực hiện Lớp Vắng có lý do Vắng không lý do
1 2 3 4
II. Kiểm tra bài cũ Thời gian: 0 phút.
III. giảng bài mới: Thời gian: 39 phút.
- Đồ dùng và phơng tiện dạy học:
+ Sách giáo khoa Ngữ văn 12, tập 1.
+ Thiết kế bài giảng Ngữ văn 12, tập 1.
+ Tài liệu tham khảo.
- Nội dung, phơng pháp:
Nội dung giảng dạy (T) Hoạt động của giáo viên và học sinh
Giáo viên Học sinh
I. Lỗi liên quan đến việc nêu luận điểm 1. Bài tập 1
Lỗi nêu luận điểm :
a) Đoạn văn a : Việc nêu luận điểm cha logic, phù hợp với luận cứ : luận điểm nêu ra “cảnh vật trong bài thơ thu điếu của Nguyễn Khuyến thật là vắng vẻ” không logic với luận cứ nêu ra : ngõ trúc
15 Hoạt động 1 - Tổ chức tìm hiểu và chữa lỗi liên quan
đến việc nêu luận điểm.
1. Tìm hiểu những đoạn văn SGK và cho biết việc nêu luận điểm mắc lỗi là gì ?
HS đọc đề bài SGK.
Suy nghĩ, làm bài tập.
quanh co, sóng nớc gợn tý...
b) Đoạn văn b : luận điểm nêu ra dài dòng, rờm rà, không rõ ràng : Luận điểm “Ngời làm trai thời xa... để mở mày, mở mặt với thiên hạ” dài dòng, không nêu đợc trọng tâm của luận điểm.
c) Đoạn văn c : Luận điểm không rõ ràng, cha logic với luận cứ nêu ra : giữa luận điểm: “VHDG ra đời từ... phát triển” với luận cứ tiếp theo “Nhắc
đến nó... cuộc sống” rời rạc không có sự thống nhất về nội dung và liền mạch về liên kết đoạn văn. Hành văn cha mạch lạc, thống nhất.
Sửa chữa, bổ sung.
Nghe, ghi chÐp.
2. Bài tập 2
- ở đoạn văn a nên thay từ “vắng vẻ” bằng một tính từ khác để phù hợp với các luận cứ ( gần gũi, bình dị với cảnh làng quê Việt Nam)
- ở đoạn văn b, luận điểm chỉ cần ngắn gọn “Ngời làm trai thời xa luôn mang theo bên mình món nợ công danh”. Các luận điểm phần lớn có nội dung khái quát và phần lớn là câu chủ đề trong đoạn v¨n.
- ở đoạn văn c, luận điểm cần sửa lại là : VHDG là kho tàng kinh nghiệm của cha ông đợc đúc kết từ xa.
2. GV hớng dẫn HS chữa lại những đoạn văn trên cho
đúng. Thảo luận
theo nhãm.
HS từng nhóm trả lời
II . Lỗi liên quan đến việc nêu luận cứ Bài tập 1
- Lỗi nêu luận cứ : dẫn thơ sai, luận cứ đa ra không chuẩn, cha chính xác.
- Gv cho Hs tham khảo đoạn đã sửa chữa đúng.
Bài tập 2
- Lỗi nêu luận cứ : Luận cứ đa ra không phù hợp với luận điểm : Các luận cứ “Hai Bà Trng....” cha làm rõ luận điểm “trong lịch sử chống ngoại xâm ... thời nào cũng có .”
Bài tập 3
- Lỗi luận cứ : lộn xộn, không theo một trình tự logic.
10 Hoạt động 2 - Tổ chức tìm hiểu lỗi liên quan đến việc nêu luận cứ.
1. HS chỉ ra lỗi nêu luận cứ ở ví dụ 1 và sửa lại cho đúng.
2. HS chỉ lỗi nêu luận cứ ở ví dụ 2 và sửa chữa lại.
3. HS tìm ra cái sai của việc nêu luận cứ và sửa chữa cho
đúng.
Suy nghĩ, làm bài tập.
Sửa chữa, bổ sung.
Nghe, ghi chÐp.
III. Lỗi liên quan đến việc vận dụng các phơng pháp luận
Bài tập 1
- Lỗi về phơng pháp luận : luận cứ không phù hợp với luận điểm.( Văn bản không thống nhất, mang rõ đặc điểm “ râu ông nọ cắm cằm bà kia”
(tham khảo đoạn văn mẫu) Bài tập 2
- Lỗi : Luận cứ không phù hợp với luận điểm :
10 Hoạt động 3 - Tổ chức tìm hiểu lỗi liên quan đến việc vận dụng các phơng pháp luËn.
1. GV yêu cầu HS phân tích lỗi về phơng pháp luận và sửa chữa lại cho đúng.
2. GV yêu cầu HS phân tích lỗi và sửa chữa đoạn.
Suy nghĩ, làm bài tập.
Sửa chữa, bổ sung.
các luận cứ đều nói về cái đói và những nhân vật gắn với cái đói nhng luận điểm nêu ra lại là “Nam Cao về nông thôn”. Bởi vậy chỉ cần sửa lại luận
điểm là : “Nam Cao viết nhiều về miếng ăn và cái
đói”. Cách sửa là có thể viết lại luận điểm cho phù hợp với luận cứ, hoặc các luận cứ phải làm rõ ý của luận điểm để tạo nên tính thống hất của một văn bản.(tham khảo đoạn văn mẫu)
Nghe, ghi chÐp.
Bài tập 3
- Lỗi : luận điểm và luận cứ lộn xộn, không phù hợp.
(tham khảo đoạn văn mẫu)
3. GV yêu cầu HS tìm lỗi của
đoạn và sửa chữa đoạn văn. Suy nghĩ, làm bài tập.
Sửa chữa, bổ sung.
IV. Tổng kết
Ghi nhớ (SGK) 4 Hoạt động 4 - Tổ chức tổng
kÕt
HS rút ra bài học
Lắng nghe, khắc sâu.
IV. Tổng kết bài: Thời gian: 2 phút.
Nội dung Hoạt động của giáo viên và học sinh
Giáo viên Học sinh
Tổng kết nội dung chính. Phát vấn Suy nghĩ, khắc sâu
V. Giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh: Thời gian: 2 phút.
* Câu hỏi và bài tập:
- Làm các BT còn lại trong SGK.
- Chuẩn bị giờ sau Trả bài kiểm tra HK I.
* Tài liệu tham khảo bài sau: Để học tốt Ngữ văn 12, tập 1.
VI. Tự đánh giá của giáo viên:
- Néi dung:………
- Phơng pháp:………...
- Phơng tiện:………
- Thêi gian:………
- Học sinh:……….
Ngày tháng năm 2008 Thông qua trởng khoa giáo viên soạn
Nguyễn Thị Huyền Nhung Đỗ Thị Thanh Thuỳ
Giáo án số: 42 Số tiết: 01 Tổng số tiết đã giảng: 46 Tên bài giảng: T. 47