Hoạt động học của học sinh Trợ giúp của giáo viên * Hoạt động 1: kiểm tra bài cũ & Tổ chức tình
huống học tập.
-Hs nhớ lại kiến thức cũ, vận dụng trả lời các câu hỏi của Gv
- Dòng điện gây ra lực từ tác dụng lên kim nam châm đặt gần nó.--> dòng điện có tác dụng từ.
- Nam châm điện gồm 1 ống dây trong có lõi sắt non. Khi dòng điện chạy qua lõi sắt trở thành nam châm điện. Khi ngắt dòng điện , lõi sắt mất từ tính.
- Nam châm điện thường dùng ở : chuông điên, cần cẩu, rờ le điện từ….
* Hoạt động 2: làm thí nghiệm về sự nhiễm từ của sắt và thép.
_ Cá nhân Hs quan sát H 25.1/SGK, nêu được + Mục đích thí nghiệm : Quan sát sự nhiễm từ của sắt và thép.
+ Duùng cuù :nhử SGK
+ Tiến hành thí nghiệm: Mắc mạch điện như H25.1.Đóng công tắc , quan sát góc lệch của kim nam châm so với ban đầu.
. Đặt lỏi sắt non hoặc thép non vào trong lòng ống dây, đóng khoá K,quan sát và nhận xét góc lệch của kim nam châm so với trước.
+ Các nhóm nhận dụng cụ TN tiến hành TN, quan sát góc lệch của kim nam châm trong các trường hợp.
+ Đại diện nhóm báo cáo kết quả TN
* Hoạt động 3: Làm TN , khi ngắt dòng điện chạy qua ống dây, sự nhiễm từ của sắt non và thép có gì khác nhau. Rút ra kết luận về sự nhiễm từ của sắt theùp.
- HS quan sát H25.2 & nghiên cứu SGK.
- Hs nêu mục đích của Tn, dụng cụ TN và cách tiến hành Tn
. Mục đích: Nêu nhận xét` về tác dụng từ của ống dây có lõi sắt non và ống dây có loi thép khi ngắt dòng điện qua ống dây.
. Mắc mạch điện như hình 25.2
. Quan sát hiện tượng xảy ra với đinh sắt trong hai
-Gv yêu cầu Hs trả lời các câu hỏi sau:
.Tác dụng từ của dòng điện được biểu hiện như thế nào?
. Nêu cấu tạo và hoạt động của nam châm điện mà em biết ở L7 ?
. Trong thực tế nam châm điện có thể được dùng làm gì?
*Đặt vấn đề:
- Chúng ta biết sắt và thép đều là vật liệu từ , vậy sắt và thép nhiễm từ có giống nhau không ?--> bài mới
-Gv yêu cầu Hs quan sát H25.1?SGK, tìm hiểu mục đích Tn, dụng cụ TN, cách tiến hành TN
-Sau khi các nhóm thảo luận vê mục đích TN, cách tiến hành TN.Gv hướng dẫn và định hướng cách làm TN cho Hs thực hiện - GV lưu ý: để kim nam châm đứng thănh bằng rồi mới đặt cuộn dây sao cho trục kim nam châm song song với mặt ống dây. Sau đó mối đóng K.
- GV yêu cầu đại diện nhóm báo cáo kết quả.
- Gv nhận xét các kết quả TN của các nhóm,chỉ ra sai sót nếu có
-Gv yêu cầu Hs nêu được mục đích TN, dụng cụ TN, cách tiến hành TN
- Yêu cầu Hs thảo luận nhóm đe63 trả lời
trường hợp
. Hs tiến hành theo nhóm, quan sát , trao đổi nhóm để trả lời C1
- Đại diện nhóm trả lời C1: Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây ,lõi sắt non mất hết từ tính, còn lõi thép vẫn còn giữ từ tính.
- Kết luận:Hs rút ra kết luận qua 2 TN
+ Lõi sắt hoặc lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống dây có dòng điện.
+ Khi ngắt dòng điện , lõi sắt non mất hết từ tính , còn lõi thép vẫn giữ được từ tính .
- Hs ghi vào vở
*Hoạt động 4: Tìm hiểu nam châm điện
- Cá nhân làm việc với SGK,quan sát H25.3, tìm hiểu về cấu tạo nam châm điện và ý nghĩa các con số ghi trên cuộn dây của nam châm điện.
- Cấu tạo: Gồm 1 ống dây dẫn trong có lõi sắt non.
- (1000- 1500) ghi trên ống dây cho biết ống dây có thể sử dụng với số vòng dây khác nhau tuỳ theo cách chọn để nối 2 đầu ống dây với nguồn điện
- 1A- 22: cho biết ống dây được dùng với dòng điện có cường độ 1A, điện trở của ống dây là 22 - Nghiên cứu phần thông báo của mục II để thấy được có thể tăng lực từ của nam châm điện bằng cách sau:
+ Tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng daây
+ Tăng số vòng của ống dây
- Cá nhân hoàn thành C3 : nam châm b mạnh hơn a, d mạnh hơn c, e mạnh hơn b và d.
* Hoạt động 5 : Vận dụng – củng cố- Hướng dẫn về nhà .
- Hs hoàn thành C4, C5,C6
-C4: Khi chạm mũi kéo vào đầu thanh nam châm thì mũi kéo bị nhiễm từ và trở thành một nam châm . Vì kéo làm bằng thép nên sau khi không còn tiếp xúc với nam châm nữa, nó vẫn giữ được từ tính lâu dài.
- C5: muốn NC điện mất hết từ tính ta chỉ việc ngắt dòng điện qua ống dây
-C6:Nam châm điện có các lợi thế:
.Có thể tạo NC điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng dây và tăng CĐDĐ qua ống dây
.Chỉ cần ngắt dòng điện qua ống dây là NC điện mất
- Yêu cầu đại diện nhóm trình bày kết quả C1
- Qua TN rút ra kết luận gì?
- GV yêu cầu Hs làm việc với SGK để trả lời C2.
- Gv hướng dẫn thảo luận để trtả lời C3
- Gv yêu cầu Hs đọc phần thông báo của mục II, trả lời câu hỏi sau:
+ Có thể tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật bằng cách nào?
- Yêu cầu HS trả lời C3 ( hướng dẫn thảo luận chung)
- Yêu cầu Hs hoàn thành cá nhân C4,C5,C6, I= 1A I= 1A I= 1A I=2A I=2A
N= 250 N = 500 N = 300 N =300 N= 750
hết từ tính.
. Có` thể thay đổi cực của NC điện bằng cách đổi
chiều dòng điện qua ống dây. -Yêu cầu Hs đọc phần “có thể em chưa biết”
* VN : bài tập 25./SBT
I/ sự nhiễm từ của sắt , thép 1- Thớ nghieọm
C1: ngắt dòng điện qua ống dây,lõi sắt mất từ tính còn lõi thép vẫn giữ được từ tính 2- Kết luận:SGK
II/ Nam chaõm ủieọn C2
C3: nam châm b mạnh hơn a, d mạnh hơn c, e mạnh hơn b và d.
III/ vận dụng
C4 : Khi chạm vào đầu thanh nam châm thì mũi kéo bị nhiễm từ và trở thành 1NC. Kéo làm bằng thép nên sau khi không còn tiếp xúc với nam châm nữa thì nó vẫn giữ được từ tính.
C5: Chỉ cần ngắt dòng điện qua ống dây.
C6:
Về nhà: -Học bài và đọc phần “ có thể em chưa biết “ - Làm bài tập 25/ SBT
V-PHAÀN RUÙT KINH NGHIEÄM:
...
...
[TUAÀN14+ TIEÁT28}
Ngày soạn:
Ngày dạy : LỚP DẠY:
I/ MUẽC TIEÂU:
1- Kiến thức:
- Nêu được nguyên tắc hoạt động của loa điện, tác dụng của nam châm trong rơ le điện từ, chuông báo động.
- Kể tên một số ứng dụng của nam châm trong đời sống và kĩ thuật.
2- Kó naêng:
- Phân tích, tổng hợp kiến thức.
- Giải thích được hoạt động của nam châm điện.
3.Thái độ:
Thấy được vai trò to lớn của Vật lí học,từ đó có ý thức học tập , yêu thích môn học.
II/ CHUAÅN BÒ:
1.Đối với mỗi nhóm học sinh:
- 1 ống dây điện khoảng 100 vòng,đương kính của cuộn dây cỡ 3 cm.
- 1 giá thí nghiệm, 1 biến trở.
- 1 nguoàn ủieọn 6 v,1 coõng taộc ủieọn.
- 1 ampe kế có GHĐ 1,5A và ĐCNN 0,1A - 1 nam châm hình chữ U .
- 5 đoạn dây nối.
- 1 loa điện có thể tháo gỡ để lộ rõ cấu tạo bên trong gồm ống dây, nam châm, màng loa.
2. Gv: Hình 26.2; 26.3;26.4 phóng to III
-TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HS :