Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỬA KHẨU TRONG XU THẾ HỘI NHẬP
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.3. Tính cần thiết của việc phát triển KTCK Lạng Sơn trong xu thế hội nhập
Qua thực tế gần 20 năm thực hiện chính sách mở cửa, đặc biệt là phát triển KTCK, Lạng Sơn đã từng bước phát huy được thế mạnh của địa phương, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Xuất phát từ một nền kinh tế nông nghiệp Lạng Sơn đã có tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực trong đó thương mại, du lịch và dịch vụ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Nhờ có hoạt động KTCK mà Lạng Sơn đã có được môi trường thuận lợi cho giao lưu phát triển kinh tế, thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia đầu tư, xuất nhập khẩu hàng hóa, phát triển du lịch, dịch vụ trên địa bàn. Trong 4 năm trở lại đây tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu tỉnh Lạng Sơn luôn đạt trên 1 tỷ USD, tốc độ tăng bình quân hàng năm đạt 60,45%, chiếm gần một nửa tổng lượng hàng xuất nhập khẩu qua biên giới các tỉnh phía Bắc, tổng thu ngân sách từ thuế xuất nhập khẩu gần 2 nghìn tỷ VNĐ. Hàng năm thu hút trên 50 vạn lượt khách du lịch trong đó có trên 7 vạn lượt khách quốc tế. Thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về KTCK, hoạt động của khu vực KTCK đã có nhiều chuyển biến tích cực, cơ sở vật chất các khu vực cửa khẩu tỉnh Lạng Sơn đã được đầu tư, thu hút nhiều dự án đầu tư trong nước và đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực, với việc hình thành khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Trung Quốc có vai trò hết sức quan trọng đối với cơ hội phát triển của cả hai bên, đặc biệt là tỉnh Lạng Sơn - Việt Nam và tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc. Để chuẩn bị cho điều kiện này, Trung Quốc và tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc cũng đã có những bước đi rất tích cực, tuyến đường cao tốc Nam Ninh - Hữu Nghị Quan cũng đã được nước bạn xây dựng, chuẩn bị đưa vào sử dụng, cùng với tuyến đường 1A của Việt Nam đã rút ngắn khoảng cách giữa Nam Ninh, Lạng Sơn, Hà Nội và cảng biển Hải Phòng. Theo đó thì việc xây dựng hành lang kinh tế Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng cũng trở thành yêu cầu tất yếu, khách quan và là tiền đề để xây dựng khu vực Lạng Sơn, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh thành khu vực kinh tế trọng điểm ở phía Đông Bắc Việt Nam.
Trong những năm gần đây, quan hệ giữa hai nước Việt Nam, Trung Quốc không ngừng mở rộng và phát triển trên một tầm cao mới, Lạng Sơn và Quảng Tây (Trung Quốc) đã có được vị trí quan trọng trong mối quan hệ đó.
Phát triển các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn còn mở ra cơ hội cho các địa bàn trong cả nước trong việc giao lưu buôn bán với thị trường Trung Quốc. Thông qua hoạt động trao đổi hàng hóa xuất nhập khẩu với thị trường Trung Quốc, từ Việt Nam các mặt hàng nông lâm sản, hải sản và khoáng sản và hàng tiêu dùng của các tỉnh, thành trong cả nước được xuất sang phía bạn, đồng thời các mặt hàng máy móc, vật tư thiết bị, nguyên vật liệu và hàng tiêu dùng được nhập vào phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng trong nước. Việc phát triển KTCK đòi hỏi Lạng Sơn cũng như các tỉnh biên giới Việt - Trung phải giữ được cân bằng trong trao đổi hàng hoá và giao dịch thương mại cửa khẩu.
Sự ra đời của các Khu KTCK với chiến lược phát triển thích hợp sẽ đáp ứng được yêu cầu của tình hình mới.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Định hướng phát triển mối quan hệ kinh tế, thương mại giữa Lạng Sơn và Quảng Tây trong những năm tới là hai bên cùng nỗ lực thực hiện vai trò cầu nối giữa thị trường ASEAN - Trung Quốc trong khuôn khổ Hiệp định khung về khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Trung Quốc. Với vai trò là cửa ngõ quan trọng của hành lang kinh tế Nam Ninh - Lạng Sơn - Hải Phòng, việc phát triển hoạt động KTCK ở Lạng Sơn là điều tất yếu.
Tiểu kết chương 1
Về KTCK Việt Nam, khu vực biên giới Việt - Trung nói chung và KTCK Lạng Sơn nói riêng đã có một số công trình nghiên cứu của các nhà kinh tế, các nhà địa lý kinh tế Việt Nam; đặc biệt có giá trị là một số văn bản của Nhà nước về quy hoạch phát triển Khu KTCK Lạng Sơn - Đồng Đăng đến năm 2010. Trong thời gian gần đây, về phương diện lý luận cũng như thực tiễn, hoạt động KTCK khu vực biên giới Việt - Trung đã có bước tiến bộ đáng kể. Tuy nhiên cũng bộc lộ nhiều vấn đề khó khăn, bất cập phát sinh trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Xu thế mở cửa hội nhập của nền kinh tế Việt Nam của các tỉnh có chung đường biên giới với Trung Quốc đòi hỏi phải nhìn nhận một cách hệ thống, toàn diện về kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng và hội nhập trong khuôn khổ cam kết của WTO một khi cả hai nước Việt Nam, Trung Quốc đều là thành viên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Chương 2