Các máy CƠNC khác nhau có khả năng gia công được các bề mặt khác nhau như các lỗ, mặt phẳng, các mặt định hình, v.v...Do đó các dạng điều khiển của máy cũng được chia ra thành: điều khiển điểm - điểm.
điều khiển theo đường thẳng và điều khiển theo contour (điều khiển theo
biên dang).
2.7.1. Điều khiển điểm-điểm.
Điều khiển điểm-điểm (hay điều khiển theo vị trí) được dùng để gia công các lỗ bằng các phương pháp khoan, khoét, đoa và cắt ren lỗ. Ở đây chi tiết gia công được gá cố định trên bàn máy, dụng cụ cắt thực hiện chạy dao nhanh đến các vị trí đã lập trình. Khi đạt tới các điểm đích dao bat dau cát (hình 2.14). Tuy nhiên, cũng có trường hợp dao không dịch chuyển mà bàn máy dịch chuyển. Mục đích chính cần đạt là các kích thước a, b, c, d, d, e phải chính xác, còn quĩ đạo chuyển động của dao hay của bàn máy đều không có ý nghĩa lắm.
Vị trí của các lỗ có thể được điều khiển đồng thời theo hai trục (hình 2.I5a) hoặc điều khiển kế tiếp nhau (hình 2.I5b). Trong trường hợp chạy dao
đ đồng thời theo hai
[oo _ trục X, Y thì quỹ
† | dao chuyén dong
: tạo thành một góc
ị œ SO VỚI một trục by nào đó (ví dụ. trên og! hình 2.!5 góc hợp
| thành giữa quỹ
ft dao chuyén dong
của đao và trục X
la a).
Trong trường hợp chạy dao độc Hình 2.14. Điều khiến điểm - điểm lập thì trước hết
dao chạy song song với trục Y tới điểm I° (lúc này tọa độ của X không thay đối), sau đó đao chạy theo trục X để tới điểm đích 2. Như vậy các chuyển động của đao theo các trục hoàn toàn độc lập với nhau.
Hình 2.15. Các dụng chụy dao trong diều khiển điểm - điểm a) điều khiến đỏng thời theo hai trục;
b) điều khiển kế tiếp.
2.7.2. Điều khiển đường thẳng.
Điều khiển đường thẳng là dạng điều khiển mà khi gia công dụng cụ ct thực hiện lượng chạy dao theo một đường thẳng nào đó. Trên máy tiện dụng cụ cắt chuyển động song song hoặc vuông góc với trục của chỉ tiết (trục Z trên hình 2.I6a). Trên máy phay dụng cụ cắt chuyển động song song với trục Y hoặc song song với trục X (quù đạo được xỏc định theo chiều mũi tên). Ta thấy trong cả hai trường hợp trên dụng cụ cắt chuyển động độc lập theo từng trục một (không có quan hệ ràng buộc với trục khác). Dạng điều khiển này được dùng cho các máy phay và máy tiện đơn giản.
y 4
IN
| de
b) x
Hình 2.16. Điều khiển dường thẳng 2.7.3. Điều khiển biên dạng ( điều khiến contour).
Điều khiển theo biên dạng (theo contour) cho phép thực hiện chạy dao trên nhiều trục cùng lúc. Ví dụ trên hình 2.17 cho thấy điều khiển theo contour trên máy tiện (hình 2. 7a) và trên máy phay ( hình 2.17b).
Trong cả hai trường hợp trên dụng cụ cát chuyển động đồng thời theo cả hai trục để tạo ra một biên dạng vừa có phần thẳng, vừa có phần
30
cong. Ở đây các chuyển động theo các trục có quan hệ hàm số ràng buộc với nhau. Dạng điều khiến này được ứng dụng trên các máy tiện. máy phay và trên các trung tâm gia công,
Tuỳ theo số trục được điều khiển đồng thời khi gia công. người ta phân biệt: điều khiển contour 2D, điều khiển contour 25 D và điều khiến conftour 3D (D là dimension hay kích thước).
2.7.3.1. Điều khiển contour 2D.
Điều khiển contour 2D cho phép thực hiện chạy dao theo 2 trục đồng thời trong một mặt phẳng gia công. ví dụ: trong mặt phẳng XZ hoặc XY trên hình 2.17. Trục thứ 3 được điều khiển hoàn toàn độc lập với hai trục kia. Có thể hiểu rõ hơn khi trên máy CNC có 3 trục: hai trục được sử dụng để phay contour (hình 2.17b) còn trục thứ 3 (trục Z) thực hiện ăn đao theo chiều sâu cát và được điều khiển không phụ thuộc vào hai trục kia.
a) 5)
Hình 2.17. Diéu khién theo contuor a) trên máy tiện; b) trên máy phay.
2.7.3.2. Điều khiển contour 22 D.
` ằ | ` . .
Điều khiến contour 25 D cho phép ăn dao đồng thời theo hai trục nào đó để gia công bề mặt trong một mặt phẳng nhất định. Trên máy CNG có 3 trục X,Y,Z sẽ điều khiển được đồng thời X và Y, X và Z hoặc Y và Z (hình 2.18). Trên các máy phay, điều này có nghĩa là chiều sâu cất . thé được thực hiên bất kỳ một trục nào đó trong 3 trục, còn 2 trục kia
3I
để phay contour. Trên hình 2.18 các đường I,2,3 là các quỹ đạo chuyển động của các tâm dao phay. Như vậy, thông qua các chức năng G của chương trình gia công có thể chuyển từ bề mặt gia công này sang bề mặt gia công khác.
. > |
Hinh 2.18. Diéu khién contour 2 5 D
“
tIÍT
y f1) —— Contour duc
it giơ công
lb/ Kicb thước:a<b
Hình 2.19. Điều khiến contounr 3D
3.7.3.3. Điều khiển contour 3D.
Điều khiển contour 3D cho phép đồng thời chạy dao theo cả 3 trục N.Y,Z (cả 3 trục chuyển động hoà hợp với nhau hay có quan hệ ràng buộc hàm số, hình 2.19). Ta thấy contour được gia công do cả 3 lượng chạy đao theo cả 3 trục X,Y,Z tạo thành. Điều khiển contour 3D được ứng dụng để gia công các khuôn mẫu, gia công các chỉ tiết có bề mặt gia công không gian phức tạp.