A. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- HS nắm được cấu tạo và chức năng của dây thần kinh tuỷ. Giải thích được vì sao dây thần kinh tuỷ là dây pha.
2. Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích kênh hình.
3. Thái độ.
- Học sinh yêu thích môn học B. CHUẨN BỊ :
1. GV: - Sử dụng tranh H 44.2; 45.1; 45.2. SGK
2. HS: - Xem kỹ lại nội dung của bài thực hành giờ trước.
C. HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC : 1.Tổ chức lớp: 8A:
8B:
8C:
2. Kiểm tra 15’:
Câu hỏi:
Câu 1.(5.0đ) Trình bày các bộ phận của hệ thần kinh và thành phần cấu tạo của chúng dưới hình thức sơ đồ?
Câu 2(5.0đ). Hệ thần kinh có chức năng gì đối với cơ thể?
Đáp án:
Câu 1 (5.0đ) Sơ đồ cấu tạo hệ thần kinh:
* Hệ thần kinh gồm: + Bộ phận trung ương: - Não - Tủy sống
+ Bộ phận ngoại biên: - Các dây tk tủy - Hạch não
Câu 2 (5.0đ)
* Chức năng của hệ thần kinh: Điều khiển, điều hòa, phối hợp họa động của các cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể.
3. Bài mới:
a. Mở bài: Để thấy được cấu tạo và chức năng của dây thần kinh tuỷ,ta đi nghiên cứu bài hôm nay.
b. Phát triển bài:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
HĐ1.
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin mục I, quan sát H 43.2; 45.1 và trả lời câu hỏi:
+ Có bao nhiêu đôi dây thần kinh tuỷ?
( Dây tk gồm nhiều bó sợi tk tạo nên trong đó có: 12 đôi dây tk não và 31 đôi dây tk tủy)
- Tiếp tục đọc thông tin, quan sát kĩ H 45.1 trình bày cấu tạo dây thần kinh tuỷ.
- GV hoàn thiện kiến thức trên mô hình đốt tuỷ sống
- Lưu ý HS:
+ Phân biệt rõ mặt trước và mặt sau tuỷ sống, rễ trước và rễ sau.
+ Sử dụng H 45.2 để chỉ cho HS thấy từ đốt thắt lưng I các bó rễ tuỷ của đoạn cùng, cụt tập hợp thành “tùng đuôi ngựa”.
(Trong y học, khi cần rút dịch não để chẩn đoán bệnh, các bác sỹ phải đưa kim hút dịch vào khe đốt sống phía dưới đốt sống thắt lưng II để tránh làm tổn thương tủy sống)
HĐ2
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thí nghiệm phần SGK mục II, nghiên cứu kĩ bảng 45.
- GV dựa vào bảng 45 mô tả thí nghiệm vẽ ếch bị kích thích bởi HCl 1%, chi sau bên phải, chi sau bên trái lên bảng.
- Yêu cầu HS giải thích kết quả thí nghiệm trên :
+ Thí nghiệm 1cho phép ta rút ra kết luận gì về chức năng rễ trước?
I. Cấu tạo của dây thần kinh tuỷ - HS nghiên cứu thông tin mục I, quan sát H 43.2; 45.1 và trả lời câu hỏi:
* Có 31 đôi dây thần kinh tuỷ.
+ Mỗi dây thần kinh tuỷ được nối với tuỷ sống gồm 2 rễ:
+ Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi li tâm.
+ Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi hướng tâm.
+ Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt sống nhập lại thành dây thần kinh tuỷ
- HS lắng nghe và ghi nhớ kiến thức.
II. Chức năng của dây thần kinh tuỷ - HS đọc kĩ thông tin về nội dung thí nghiệm, đọc kĩ bảng 45.
- HS nhận xét.
+ Thí nghiệm 1: Khi kích thích bằng
( Rễ trước : Dẫn truyền xung vận động(ly tâm) từ trung ương đi ra cơ quan đáp ứng.
+ Thí nghiệm 2 1cho phép ta rút ra kết luận gì về chức năng rễ sau?
- GV nhận xét -> kết luận.
( Rễ sau : Dẫn truyền xung cảm giác (hướng tâm) từ các thụ quan về TƯ) + Nêu chức năng của dây thần kinh tuỷ?
- GV nhận xét và hoàn thiện kiến thức -> kết luận.
HCl 1% vào chi sau bên phải, xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm (da) tới tuỷ sống nhưng vì rễ trước bên phải bị cắt không dẫn xung thần kinh đến chi đó nên chi đó không co. Xung thần kinh qua nơron bắt chéo sang chi bên kia, chi bên kia co và xung thần kinh qua đường dẫn truyền lên chi trên làm cho 2 chi trên co.
+ Thí nghiệm 2: Rễ sau bên trái bị cắt, xung thần kinh từ cơ quan thụ cảm không dẫn truyền về tuỷ sống được nên không chi nào co cả.
( Dây tk tủy do các bó sợi cảm giác và bó sợi vận động nhập lại, nối với tủy sống qua rễ trước và rễ sau -> Nó là dây pha)
* Rễ trước: dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương đi ra cơ quan đáp ứng (rễ li tâm).
* Rễ sau: dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ các thụ quan về trung ương (rễ hướng tâm)
-> Dây thần kinh tuỷ là dây pha: vừa dẫn truyền xung thần kinh cảm giác, vừa dẫn truyền xung thần kinh vận động ( dẫn truyền xung thần kinh theo 2 chiều.)
4. Củng cố:
- GV củng cố khắc sâu kiến thức.
- HS đọc kết luận SGK 5. HDVN:
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.
- Đọc trước bài 46.
- Kẻ bảng 46 vào vở.
Ngày soạn: 20/2/2014
Ngày dạy: 8A: 8B: 8C: