A. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- HS xác định được vị trí và các thành phần của trụ não. Trình bày được chức năng chủ yếu của trụ não. Xác định được vị trí, chức năng của tiểu não. Xác định được vị trí, chức năng chủ yếu của não trung gian.
2. Kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát.
3.Thái độ:
- Giáo dục lòng say mê yêu thích bộ môn.
B. CHUẨN BỊ:
1. GV: - Sử dụng tranh hình SGK H 46.1; 46.2; 46.3.
- Mô hình bộ não tháo lắp.
- Bảng 46 kẻ sẵn vào bảng phụ.
2. HS: - Xem trước nội dung bài mới.
C. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:
1. Tổ chức lớp: 8A:
8B:
8C:
2. Kiểm tra bài cũ:
+ Trình bày cấu tạo và chức năng của dây thần kinh tuỷ? Vì sao nói dây thần kinh tuỷ là dây pha?
3. Bài mới:
a. Mở bài: Tiếp theo tuỷ sống là não bộ. Não bộ từ dưới lên bao gồm trụ não, tiểu não, não trung gian và đại não.
b. Phát triển bài:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
HĐ1.
- Cho HS quan sát mô hình bộ não, đối chiếu với H 46.1 và trả lời câu hỏi:
+ Bộ não gồm những thành phần nào?
- Hs trả lời -> GV nhận xét, chỉ vị trí các phần của não bộ trên hình vẽ.
I. Vị trí và các thành phần của não bộ.
* Bộ não gồm:
+ Trụ não: tiếp liền với tủy sống ở phía dưới
+ Tiểu não: nằm phía sau trụ não + Não trung gian: nằm giữa trụ não và đại não
- Yêu cầu HS hoàn thành bài tập điền từ (SGK) mục I.
- GV kiểm tra bài tập của HS, chính xác hoá lại thông tin.
- GV gọi 1 HS chỉ trên tranh hoặc mô hình các thành phần trên.
HĐ2.
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin Tr 144 và trả lời câu hỏi:
+ Nêu cấu tạo trụ não?
+ Chất trắng và chất xám ở trụ não có chức năng gì?
- GV hoàn thiện kiến thức, giới thiệu 12 đôi dây thần kinh não (dây cảm giác, dây vận động, dây pha).
+ Trụ não có chức năng gì?
+ Tại sao khi giết trâu, bò người ta chỉ cần đánh mạnh vào gáy? (Vì: Gáy là vị trí khớp đầu, cổ, liên quan đến hành tủy có các trung khu điều khiển hđ tuần hoàn, hô hấp, khi bị tổn thương dễ chết) HĐ3.
- Yêu cầu HS chỉ vị trí của não trung gian trên tranh (mô hình).
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin và
+ Đại não: lớn nhất nằm trên tiểu não - HS dựa vào chú thích hình vẽ, tìm hiểu vị trí, thành phần não, hoàn thành bài tập điền từ.
1 - Não trung gian; 2 – Não giữa 3 - Cầu não; 4 - Não giữa;
5 - Cuống não; 6 - Củ não sinh tư;
7 - Tiểu não.
- 1 vài HS đọc kết quả, lớp nhận xét, bổ sung.
II. Cấu tạo và chức năng của trụ não
- HS đọc kĩ và xử lí thông tin, trả lời câu hỏi:
* Cấu tạo:
+ Trụ não gồm: Hành não, cầu não, não giữa (gồm: Cuống não và củ não sinh tư)
+ Giống như tủy sống, trụ não gồm:
- Chất trắng ở ngoài: gồm đường lên (cảm giác) và đường xuống (vận động) liên hệ với tuỷ sống và các phần khác của não.
- Chất xám ở trong, tập trung thành các nhân xám, là nơi xuất phát 12 đôi dây thần kinh não, gồm 3 loại: (dây cảm giác, dây vận động, dây pha).
* Chức năng: điều khiển, điều hoà hoạt động của các cơ quan: tuần hoàn, hô hấp, tiêu hoá (các cơ quan sinh dưỡng).
III. Não trung gian.
- 1 HS lên bảng chỉ.
trả lời:
+ Não trung gian có cấu tạo như thế nào?
+ Chức năng của não trung gian?
HĐ4
- Yêu cầu HS đọc thông tin mục IV, quan sát H 46.3 và trả lời câu hỏi:
+ Tiểu não có cấu tạo như thế nào?
- Yêu cầu HS đọc thí nghiệm SGK () và trả lời:
+ Tiểu não có chức năng gì?
+ Giải thích tại sao người say rượu thường có biểu hiện chân nam đá chân chiêu trong lúc đi?
* Cấu tạo:
- Não trung gian: gồm đồi thị và vùng dưới đồi thị
* Chức năng: Điều khiển các quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt
IV. Tiểu não
- HS nghiên cứu thông tin, hình vẽ và trả lời câu hỏi.
* Cấu tạo:
+ Chất xám ở ngoài làm thành vỏ tiểu não và các nhân.
+ Chất trắng ở trong là các đường dẫn truyền nối vỏ tiểu não và các nhân với các phần khác của hệ thần kinh.
* Chức năng: điều hoà, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể.
( Khi uống rượu bia các chất trong rượu bia đã ngăn cản, ức chế dẫn truyền qua xi náp giữa các tb có liên quan đến tiểu não điều khiển sự phối hợp các hđ phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể (tiểu não bị tổn thương) 4. Củng cố:
- GV nhắc lại nội dung bài, cho HS đọc “Ghi nhớ” SGK.
- GV nhận xét, đánh giá giờ học.
5. HDVN:
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK + Đọc phần “Em có biết”
- Đọc trước bài “Đại não” chuẩn bị 1 bộ não lợn tươi.
TỔ CHUYÊN MÔN DUYỆT TPCM
Tuần 25
Ngày soạn: 24/2/2014
Ngày dạy: 8A: 8B: 8C: