Chương 7 Thi công mố trụ bằng đá xây
11.12. Cầu TSARITSA ở VONGAGRAD (nước Nga)
12.6.1. Thi công khối hợp long nối dầm hẫng với đoạn dầm đúc trên đà giáo
(a) Điều chỉnh cao độ tại khối hợp long.
(b) Đặt và chỉnh cao độ ván khuôn cho khối hợp long theo cao độ dầm đã được điều chỉnh. Buộc cốt thép.
(c) Đặt các thanh chống tạm. Đổ lớp vữa dày tối thiểu 3cm vào các khe hở giữa đầu thanh chống và mặt bê tông (loại vữa cường độ cao không co ngót).
(d) Vệ sinh và đổ vữa cho gối chính.
(e) Căng kéo các bó cáp trước khi đổ bê tông.
(f) Cắt thanh chống dưới.
(g) Căng kéo các bó cáp đáy còn lại.
(h) Tháo xe đúc.
(i) Bơm vữa lấp lỗ ống gen của thanh ứng suất trong, khối đỉnh trụ và thân trụ.
Sau đây trình bầy nội dung chi tiết các hạng mục nói trên.
12.6.1.1. Điều chỉnh cao độ tại khối hợp long
Trong quá trình thi công, do ảnh hưởng của nhiều yếu tố, đặc biệt là ảnh hưởng của co ngót và từ biến bê tông, cao độ và độ võng của dầm hẫng có sai số. Hơn nữa đoạn dầm thi công trên đà giáo cũng có thể có sai số về cao độ do độ lún đất nền tại gối của đà giáo vẫn diễn ra. Ngoài ra, tiến độ thi công khác nhau khiến cho tuổi bê tông của các đốt thuộc 2 cánh hẫng sẽ khác nhau vào thời điểm trước lúc hợp long với nhau, như vậy độ võng của 2 mút hẫng sẽ khác nhau. Vì những lý do đó phải điều chỉnh cao độ tại hai đầu của khối hợp long. Việc điều chỉnh này được thực hiện bằng xe đúc hoặc chất tải trọng tuỳ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Trường hợp 1: Sai số về cao độ và độ vồng của dầm hẫng nằm trong sai số cho phép (±
5mm), cao độ và độ vồng của đoạn dầm đúc trên đà giáo thấp hơn cao độ thiết kế với sai số vượt quá sai số cho phép.
Trường hợp này đơn giản nhất, việc điều chỉnh cao độ theo trình tự sau:
- Xe đúc được di chuyển đến vị trí thiết kế.
- Chỉnh xe đúc theo các bước đã trình bày ở trên.
133 - Đặt thanh chống trước thẳng đứng và thanh ứng suất tại nút phía trước của dàn chính. Lưu ý chân của thanh chống trước phải ở trạng thái tự do, không tiếp xúc với mặt bê tông dầm.
- Đặt các kích đủ năng lực kích đà giáo và dầm trên đà giáo đến cao độ yêu cầu. Dùng các nêm thép để chêm vào khe hở trong quá trình kích.
- Đặt các thanh ứng suất giằng chéo để giữ ổn định ngang (chống hiện tượng đung đưa của cánh dầm hẫng) và kéo căng chúng.
- Dùng nêm thép nêm chặt chân của thanh chống trước với mặt cầu. Căng thanh ứng suất phía trước.
- Đổ vữa không co ngót có cường độ cao vào chân thanh chống.
Kích chân phía sau Kích chân phía trước
Thanh ứng suất
Thanh chèng
Hình 12.32. Vị trí của xe đúc khi thi công khối hợp long
Trường hợp 2: Đầu dầm hẫng cao hơn cao độ thiết kế, đầu đoạn dầm trên đà giáo có sai số về cao độ nằm trong sai số cho phép. Trình tự điều chỉnh như sau:
Di chuyển và cố định xe đúc, đặt thanh chống trước thanh ứng suất tại nút trước của dàn chính giống như trường hợp 1. Chú ý rằng chân thanh chống cũng ở trạng thái tự do.
Đặt kích thông tâm loại nhỏ lên đỉnh của thanh ứng suất trước và kích đối xứng với một lực tối đa là 25T cho từng cấp 5T để vít đầu dầm hẫng xuống đến cao độ yêu cầu. Kiểm tra lại cao độ của đầu hẫng phía bên kia của dầm hẫng để có phương án thi công cho dầm hẫng trên trụ kế tiếp.
Đặt và căng các thanh ứng suất giằng chéo giữ ổn định ngang, nêm chân thanh chống trước và đổ vữa cho nó giống trường hợp 1.
Trường hợp 3: Đầu dầm hẫng và đầu đoạn dầm trên đà giáo đều thấp hơn cao độ thiết kế. Trình tự điều chỉnh như sau:
Đối với đoạn dầm trên đà giáo điều chỉnh giống như trường hợp 1, bố trí kích để kích lên.
Đối với dầm hẫng, có thể giải quyết bằng việc căng bó cáp dự phòng tại đỉnh dầm. Nếu sau khi đã căng bó cáp dự phòng nhưng vẫn chưa đạt độ cao thiết kế, biện pháp để nâng cao
độ đầu dầm hẫng lên có thể được giải quyết bằng cách:
- Đặt kích chính vào chân trước và chân sau của xe đúc.
- Lắp thanh chống trước và thanh ứng suất tại nút trước của giàn chính. Đặt nêm sắt (hoặc đổ vữa) vào chân của thanh chống trước. Căng thanh ứng suất tại chân chống trước ép
134
chặt chân thanh chống trước xuống mặt bê tông. Chú ý rằng lúc này các thanh ứng suất gông dầm ngang phía trước và phía sau của dàn chính thả lỏng (không có lực căng).
- Dùng kích thông tâm loại nhỏ căng các thanh ứng suất gông dầm ngang phía trước.
- Hoạt động kích chính ở phía sau tạo ra một lực tối đa cho mỗi kích. Kích chính phải hoạt động đối xứng theo từng cấp lực để tránh hiện tượng dầm bị xoắn. Thường xuyên kiểm tra sự di chuyển lên của dầm hẫng bằng máy cao độ tại mỗi cấp lực và dừng lại khi cao độ
đã đạt yêu cầu hoặc đã đạt đến lực kích tối đa. Khoá vành khoá an toàn tại kích chính.
- Dùng kích thông tâm loại nhỏ căng các thanh ứng suất gông dầm ngang phía sau.
Vị trí chân trước xe đúc Vị trí chân thanh chống
Thanh ứng suất giằng chéo
Tim dọc cầu
Hình 12.33. Thanh ứng suất ổn định dầm theo phương nằm ngang Chó ý:
Phương pháp này tạo ra lực nâng đầu dầm hẫng lên, không đúng với sơ đồ chịu lực của dầm hẫng nên khi sử dụng phải hết sức thận trọng. Tốt nhất chỉ sử dụng trong phạm vi điều chỉnh chuyển vị nhỏ hơn 10mm theo chiều hướng lên. Nếu phạm vi điều chỉnh lớn hơn 10mm thì phải thay đổi bằng cách giữ độ chênh cao giữa hai đầu của khối hợp long, nghĩa là hạ đầu đoạn dầm trên đà giáo xuống.
Ngoài ra, còn một biện pháp nữa để nâng đầu dầm hẫng lên bằng cách chất đối trọng ở
đầu phía bên kia của dầm hẫng. Trọng lượng của đối trọng phải được tính toán kỹ lưỡng.
Đặt và căng các thanh ứng suất giữ ổn định ngang làm giống như trường hợp 1 và 2.
12.6.1.2. Đặt các thanh chống tạm. Đổ lớp vữa dày tối thiểu 3cm vào các khe hở giữa
đầu thanh chống và mặt bê tông (loại vữa cường độ cao không co ngót)
Các thanh chống tạm có thể được đặt nằm ngang theo phương dọc cầu và tỳ vào các ụ bố trí sẵn trên bề mặt bản đáy hộp của 2 đốt mút hẫng của 2 cánh hẫng. Nhiệm vụ của các thanh chống này là giữ không cho các đầu mút hẫng chuyển dịch lại gần nhau. Muốn vậy
135 sau khi đặt các thanh chống này sẽ phải đổ vữa không co ngót vào khe hở giữa đầu các thanh này và mặt bê tông của ụ mà các đầu thanh sẽ tỳ vào. Lớp vữa này phải dầy ít nhất 3cm để đủ phát huy tác dụng.
12.6.1.3. Vệ sinh và đổ vữa cho lỗ chôn bu lông neo của gối cầu chính thức
Vệ sinh bề mặt bê tông và các lỗ chờ chân neo của gối bằng nước áp lực cao, sau đó dùng máy hơi ép thổi hết nước.
Sau khi vệ sinh xong, bề mặt bê tông tại đây được giữ ẩm trong vòng 24h trước khi đổ vữa vào đó.
Vữa được trộn bằng máy và được bơm vào vị trí theo trình tự từ trong ra.
Lượng vữa bơm vào phải đủ tiếp xúc 100% với mặt dưới của thớt gối dưới và phải cao hơn mặt dưới gối tối thiểu 5mm. Dòng chảy vữa phải liên tục không bị gián đoạn.
Việc bảo dưỡng vữa gối làm liên tục trong 7 ngày.
12.6.1.4. Căng kéo các bó cáp trước khi đổ bê tông
Trước khi căng bó cáp đáy phải căng các thanh ứng suất thẳng đứng bố trí ở đầu đoạn dầm đúc trên đà giáo. Chỉ căng kéo cáp đáy khi cường độ vữa ở gối và ở đầu các thanh chống đã đạt cường độ yêu cầu. Trước khi căng kéo cáp đáy, các bulông liên kết hai thớt gối sẽ được tháo ra.
Trình tự căng kéo các bó cáp đáy trước khi đổ bê tông sẽ do kỹ sư thiết kế quy định, thông thường hai cặp bó cáp đầu tiên sẽ được căng kéo.
Trong lúc căng kéo, hai đồng hồ đo chuyển vị được gắn vào hai thanh chống dưới để đo chuyển của thanh chống. Trị số chuyển vị sẽ được ghi lại và theo dõi tại hai thời điểm trước và sau khi căng với mục đích không để xuất hiện ứng suất kéo tại thớ dưới của khối hợp long trước lúc đổ bê tông.
Trong khi đổ bê tông cho bản đáy và thành, cần phải thường xuyên theo dõi 2 đồng hồ chuyển vị nói trên. Nếu khi đổ bê tông thành xong mà kim đồng hồ vẫn còn xa vị trí ban
đầu, nghĩa là thớ dưới vẫn chỉ có ứng suất nén thì tiếp tục đổ bê tông cho bản mặt. Nếu kim
đồng hồ đã trở về vị trí ban đầu của nó, nghĩa là sắp sửa xuất hiện ứng suất kéo thì tiếp tục căng bó cáp lên 75% lực căng thiết kế, trong khi đổ bê tông cho bản mặt.
12.6.1.5. Cắt thanh chống dưới
Khi bê tông đạt cường độ bằng 75% cường độ thiết kế thì tiến hành cắt thanh chống dưới.
12.6.1.6. Căng kéo các bó cáp đáy còn lại
Trước khi căng kéo phải tách các ván khuôn rời khỏi bề mặt bê tông, trừ ván khuôn đáy.
Trình tự căng kéo do kỹ sư thiết kế quy định.
136
12.6.1.7. Tháo dỡ xe đúc
Xe đúc được tháo theo trình tự ngược với trình tự lắp ráp.
12.6.1.8. Tháo dỡ thanh neo dự ứng suất tạm thời trong khối đỉnh trụ, tháo dỡ các khối kê tạm
Các thanh dự ứng suất thẳng đứng neo tạm trong khối đỉnh trụ K0 sẽ được giảm hạ dự ứng suất bằng các kích thông tâm loại lớn (ví dụ: loại kích ZPE-7A) theo trình tự đối xứng.
Chú ý trước khi bắt đầu giảm hạ dự ứng suất thì pittông của kích luôn phải duỗi trước tối thiÓu 3cm.
Khi đã giảm hết dự ứng suất thì tháo dỡ các thanh neo dự ứng suất ra khỏi vị trí.
Sau đó di chuyển khối kê tạm ra khỏi vị trí cân bằng theo cách dùng máy khoan hơi ép khoan phá lớp vữa đệm giữa khối kê tạm và đỉnh trụ. Dùng palăng xích hoặc palăng cáp để kéo các gối kê tạm ra khỏi vị trí dưới đáy dầm.
Cuối cùng phải làm vệ sinh và tân trang lại đỉnh trụ. Chú ý không để các mảnh vữa vụn rơi vào trong các ống gen chứa thanh neo tạm dự ứng suất của thân trụ.
12.6.1.9. Bơm vữa lấp lỗ ống gen của thanh ứng suất trong, khối đỉnh trụ và thân trụ Dùng vữa xi măng bơm vào các lỗ của thanh ứng suất bằng máy bơm vữa chuyên dùng.