BÀI 13 NƯỚC ĐẠI VIỆT THẾ KỶ XIII
I. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
1.
Âm mưu xâm lược Đại Việt của quân Mông Cổ.
- Năm 1257, vua Mông Cổ cho quân xâm lược Đại Việt để tiến lên đánh Nam Tống.
Giáo viên: Vua Mông Cổ mở cuộc tấn công xâm lược Nam Tống để chiếm toàn bộ Trung Hoa, Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy tấn công Đại Việt
Giáo viên: Tại sao Vua Mông Cổ cho quân đánh Đại Việt trước?
Học sinh: Để phối hợp với 1 cánh quân khác từ phía Bắc tạo thành gọng kìm tiêu diệt Nam Tống.
Giáo viên: Hành động khiêu khích của quân Mông Cổ như thế nào ?
Học sinh: Cho sứ giả đưa thư và dụ hàng vua Trần
Giáo viên: Thái độ của vua Trần ra sao ?
Học sinh: Bắt tên sứ Tống tống vào ngục (3lần 3 tên)
Giáo viên: Khi được tin quân Mông Cổ xâm lược nước ta vua tôi nhà Trần đã làm gì ?
Học sinh: Quân đội và dân binh luyện tập ngày đêm
Giáo viên Treo lược đồ kháng chiến chống quân Mông Cổ và trình bày diễn biến
Học sinh: Đọc nội dung diễn biến sách giáo khoa
Tháng 1/1258, 3 vạn quân do, Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy tấn công. Giáo viên vào nước ta theo đường sông Thao xuống Bạch Hạc rồi đến vùng Bình Lệ Nguyên và bị chặn lại. Tại đây, quân ta đặt phòng tuyến do vua Trần Thái Tông chỉ huy và đánh một trận quyết liệt.
Do quân giặc mạnh, rất hung hăng nên vua Trần phải cho quân lui về Thăng Long để bảo toàn lực lượng. Theo lệnh triều đình, nhân dân ta thực hiện chủ trương “Vườn không nhà trống” Vua Trần cho quân xuôi về Thiên Mạc… khi Ngột Lương Hợp Thai tiến vào Thăng Long thì trước mắt chúng là vườn không nhà trống không 1 bóng người , một chút lương thực…
Quân Mông Cổ điên cuồng giết hại những 2.
Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến và đánh quân Mông Cổ.
a. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
- Ban lệnh sắm sửa vũ khí, luyện tập quân đội suốt ngày đêm.
- Bắt giam sứ giả Mông Cổ.
- Toàn dân kháng chiến.
b. Diễn biến.
- Tháng 1/1258, 3 vạn quân Mông Cổ do Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy tiến vào nước ta.
- Nhà Trần Thực hiện kế hoạch kháng chiến: “Vườn không nhà trống”
- Ta tiêu diệt dần lực lượng giặc.
- Ta mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầu (bến sông Hồng, phố Hang Than – Hà Nội).
c. Kết quả.
người ở lại. Tình thế làm vua Trần rất lo lắng, Thái sư Trần Thủ Độ đã tâu “Đàu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo”
Chưa đầy 1 tháng, quân giặc gặp nhiều khó khăn…
Nhân cơ hội này, nhà trần mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầu, bị bất ngờ 29/1/1258 quân Mông Cổ rút khỏi Thăng Long, trên đường rút chạy bị dân binh đánh ở Quy Hoá chặn đánh tan tác.
Học sinh: Lên trình bày lại diễn biến trên lược đồ
Giáo viên Vì sao quân ta đánh bại quân Mông Cổ ?
Học sinh: Biết sử dụng cách đánh giặc thông minh, biết chớp thời cơ…
Giáo viên: Bài học trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ ?
Học sinh: Khi lúc giặc còn mạnh ta không dốc ngay lực lượng để đối phó mà khôn khéo giữ lực lượng nhử chúng vào sâu trận địa, đánh lâu dài, khi chúng gặp khó khăn ta mở cuộc phản công và lấy kế “Lấy yếu đánh mạnh, lấy ít đánh nhiều”
- Ngày 29/01/1258, quân Mông Cổ rút quân.
- Cuộc kháng chiến lần thứ nhất kết thúc thắng lợi.
d. Nguyên nhân thắng lợi.
- Vua tôi nhà Trần có chủ trương kế hoạch chống giặc sáng suốt…
e. Bài học kinh nghiệm.
- “Lấy yếu đánh mạnh, lấy ít đánh nhiều”.
IV. Củng cố bài học.
Hãy khoanh tròn chữ cái đầu câu mà em cho là đúng: Mục đích xâm lược Đại Việt của quân Mông Cổ thế kỷ XIII ?
a. Thiết lập ách thống trị của đế chế Mông Cổ trên đất Đại Việt.
b. Chiếm Đại Việt để làm bàn đạp tấn công lên phía Nam nước Nam Tống c. Chiếm Đại Việt để tấn công các nước Đông Nam Á.
V. Nhận xét, dặn dò.
+ Bài cũ: - Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mông Cổ.
- Mục đích xâm lược Đại Việt của quân Mông Cổ.
- Nhà Trần đã có chuẩn bị và kháng chiến chống quân Mông Cổ nghư thế nào ? - Tại sao quân Mông cổ rất hùng mạnh mà bị ta đánh bại.
+ Bài mới: - Âm mưu xâm lược Chăm pa và Đại Việt của nhà Nguyên.
- Nhà Trần có kế hoạch đánh giặc như thế nào.
- Diễn biến, kết quả, của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên.
- Sưu tầm tư liệu lịch sử.
- Giáo viên nhận xét giờ học của lớp.
Tuần : 13 Ngày soạn : 12/11/2011 Tiết : 25 Ngày dạy : 14/11/2011 Tên bài soạn :
Bài 14 BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN THẾ KỶ XIII