BÀI 14 BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
III. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ
1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt .
a. Hoàn cảnh.
- Vua Nguyên quyết tâm xâm lược Đại Việt lần thứ 3.
- Vua tôi nhà Trần khẩn trương chuẩn bị kháng chiến.
b. Diễn biến.
+ Giặc:
- Cuối tháng12/1287 quân Nguyên ồ ạt tấn công vào nước ta.
- Xây dựng căn cú ở Vạn Kiếp.
+ Ta:
- Tổ chức trận đánh nhỏ rồi rút lui bảo toàn lực lượng.
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ .
+ Giặc: 2 – 1288 đoàn thuyền lương do Trương Văn Hổ chỉ huy ->nước ta
- Ta: Trần Khánh Dư cho quân mai phục ở Vân Đồn.
+ Kết quả: Phần lớn thuyền lương của địch bị đắm, số còn lại bị ta chiếm.
Giáo viên: Đợi mãI đoàn thuyền lương không đến, Thoát Hoan làm gì ?
Học sinh:
Giáo viên: Thái độ của Thoát Hoan như thế nào ?
Học sinh: Điên cuồng phá các căn cứ của vua Trần, quật mộ vua Trần Thái Tông, binh lính cướp bóc tàn phá nhà cửa của dân chúng nhưng bị dân chúng đánh đuổi. => Bị động, thiếu lương , tuyệt vọng cho quân rút về Vạn Kiếp -> về nước
Giáo viên: Trước hành động của quân Nguyên Vua tôi nhà Trần đã làm gì ?
Học sinh:Nắm được tình thế khốn đốn của giặc, biết được ý đồ của quân Nguyên, cho nghiên cứu địa thế sông Bạch Đằng, tổ chức mai phục sẵn sàng tiêu diệt.
Giáo viên: Trình bày diễn biến trên bản đồ kháng chiến
Học sinh: Trình bày lại diễn biến Giáo viên: Kết quả ?
Giáo viên: Ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng năm 1288?
Học sinh:
Đập tan hoàn toàn mộng xâm lắng của giặc Nguyên, giúp Nhật Bản tránh cuộc xâm lược Giáo viên: Cách đánh giặc của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ 3 có gì giống và khác so với lần thứ hai?
Học sinh:
+ Giống: - Tránh thế mạnh, vừa đánh vừa rút lui, chờ thời cơ phản công.
- Thực hiện vườn không nhà trống
- Khác: Tập trung tiêu diệt đoàn thuyền lương -> địch không có lương thực -> bị động.
Chủ động bố trí trận địa bãi cọc trên sông Bạch Đằng.
+ Ý nghĩa:
- Làm phá sản kế hoạch tiếp tế lương thực của Thoát Hoan.
- Tạo thời cơ thuận lợi để nhà Trần mở cuộc phản công.
3 . Chiến thắng Bạch Đằng.
- 1/1288 Thoát Hoan chiếm đóng Thăng Long.
- Nhà Trần thực hiện kế hoạch.
“ Vườn không nhà trống” làm cho giặc tuyệt vọng.
- Chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến.
a. Diễn biến.
+ Giặc:
- Tháng 4/1288, rút về nước theo đường sông Bạch Đằng.
+ Ta:
- Nhử địch vào trận địa mai phục.
b. Kết quả.
- Toàn bộ cánh quân thuỷ bị tiêu diệt, Ô Mã Nhi bị bắt sống.
c. Ý nghĩa.
- Động viên quân dân ta xông lên tiêu diệt quân Thoát Hoan.
- Đập tan mộng xâm lăng của giặc Nguyên.
IV. Củng cố bài học.
Hãy khoanh tròn chữ cái đầu câu mà em cho là đúng nhất: Trong các cách đánh sâu đây, cách nào là của nhà Trần ?
a. Vừa cản giặc vừa rút quân.
b. Tránh thế mạnh ban đầu, chờ khi chúng yếu rồi tiến lên tiêu diệt.
c. Thực hiện kế hoạch “ Vườn không nhà trống”.
c. Đưa toàn bộ lực lượng ra đánh quân địch ngay từ đầu.
d. Câu a, b, c.
V. Nhận xét, dặn dò.
+ Bài cũ: - Nhà Nguyên chuẩn bị xâm lược Đại Việt lần thứ 3 như thế nào ?
- Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương Trương Văn Hổ diễn ra thế nào ? - Tập trình bày diễn biến trên lược đồ sách giáo khoa, kết quả, của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên lần thứ 3
- Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288, ý nghĩa lịch sử ?
+ Bài mới: - Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên xâm lược của nhà Trần ?
- Ý nghĩa lịch sử của Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên xâm lược đối với các nước khác (quốc tế) ?
- Bài học kinh nghiệm để lại là gì ? - Sưu tầm tư liệu lịch sử.
- Giáo viên nhận xét giờ học của lớp.
Tuần : 14 Ngày soạn : 19/11/2011 Tiết : 27 Ngày dạy : 21/11/2011 Tên bài soạn :
BÀI 14 BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN THẾ KỶ XIII
IV. NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ