Chương III CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 Bài 21: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945
BÀI 23 TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM 1945
VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ (Bài dạy có tích hợp GDBVMT và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh) I .Mục tiêu bài học:
1 / Kiến thức :Giúp học sinh nắm được:
-Thời cơ khởi nghĩa và lệnh Tổng khởi nghĩa.
-Cuộc Tổng khởi nghĩa trong toàn quốc (diễn biến, đặc biệt chú ý khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn.
-Thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và ra bản Tuyên ngôn Độc lập.
-Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thành công của CM tháng Tám năm 1945.
2 / Tư tưởng :
- Giáo dục: Lòng kính yêu Đảng và lãnh tụ HCM -GDMT:
+Xác định những địa phương lần lượt tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945: Hà Nội, Huế, Sài Gòn, những tỉnh nổ ra cuộc khởi nghĩa sớm nhất trong cả nước (k/n ở tỉnh nhà). Từ đó rút ra 1 vài kết luận về CM tháng Tám 1945 (nổ ra hầu khắp trong cả nước, nắm được thời cơ ; 3 địa phương có vị trí quan trọng trong cuộc k/n. Vì sao?)
+Quảng trường Ba Đình – nơi tổ chức lễ tuyên bố thành lập nước VNDCCH và Chủ tịch HCM đọc Tuyên ngôn độc lập (2-9-1945)
*GD tấm gương ĐĐ. HCM
+CĐ: Nhận biết được công lao to lớn của HCM đối với thắng lợi của CM 8/1945 ND:
-Trước thời cơ CM đã chín muồi, HCM đã chủ trì Hội nghị toàn quốc của Đảng (14- 15/8/1945) thông qua kế hoạch lãnh đạo Tổng k/n trong cả nước.
-Đại hội quốc dân Tân Trào họp (16-17/8) tiêu biểu cho ý chí và nguyện vọng của toàn dân, nhất trí tán thành quyết định khởi nghĩa của Đảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, lập Ủy ban dân tộc GP VN do HCM làm Chủ tịch, quyết định quốc kì, quốc ca.
-Khi CM thắng lợi, HCM đã đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước VNDCCH tại quảng trường Ba Đình (2/9/1945)
3 / Kĩ năng :
- Rèn kỹ năng sử dụng tranh ảnh, bản đồ , phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử.
II- TB – ĐDDH - TL:
- Giáo viên:
+ Nghiên cứu soạn bài (SGK, GDMT, ĐĐHCM)
+ Ảnh: Cuộc mít tinh tại Nhà hát lớn Hà Nội (19/8/1945).
+ Ảnh (đoạn phim) Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập (2/9/1945).
+Trích ND bản Tuyên ngôn độc lập
- Học sinh: Học + Đọc bài theo Sách giáo khoa.
III- Tiến trình tổ chức dạy học 1 - Ổn định tổ chức.
2 - Kiểm tra bài cũ
: Em hãy trình bày về cao trào kháng Nhật cứu nước ? - Giới thiệu bài mới:
Như vậy đến ẵ đầu 1945 ptqc trong cả nước đang trờn đỏ phỏt triển mạnh mẽ ở cả nụng thôn và thành thị , một bầu không khí tiền khởi nghĩa lan rộng khắp cả nước làm nên cựôc cách mạng long trời lở đất làm cho CNĐQ phải hoảng sợ , khai sinh ra nước VNDCCH;
VN gtiành được độc lập sau hơn 80 năm đô hộ của CNĐQ ; là sự kiện vĩ đại của CMVN
-Tổ chức hoạt động:
HĐ 1:
*KTCĐ: Biết được thờ cơ CM đã đến, Đảng đã nắm được thời cơ vá quyết tâm khởi nghĩa.
*T/c thực hiện:
? Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố trong hoàn cảnh nào ? (Thời cơ cách mạng đã xuất hiện).
? Đứng trước hoàn cảnh đó, Đảng ta đã làm gì ?
? Em có suy nghĩ gì về chủ trương của Đảng ? (Sáng suốt, kịp thời).
? Sau khi lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố Đảng ta đã làm gì để tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền ?
? Em hãy nêu nội dung của Đại hội quốc dân Tân Trào?
? Thực hiện lệnh của Uỷ ban khởi nghĩa, quân giải phóng đã làm gì ?
HS: Chiều 16/8/1945 quân giải phóng tấn công Nhật ở thị xã Thái Nguyên mở đường vào Hà Nội.
? Vì sao Đảng ta lại ban bố lệnh tổng khởi nghĩa (14/8/1945) ?
H s trả lời:
G : Nhật đầu hàng Nhật ở Đông Dương hoang mang.
- Lực lượng quần chúng đã chuẩn bị đầy đủ cao trào kháng Nhật nổ ra rất quyết liệt.
I- LỆNH TỔNG KHỞI NGHĨA ĐƯỢC BAN BỐ:
- Chiến tranh thế giới 2 ở giai đạn cuối: PX Nhật đầu hàng đồng minh không ĐK (8/1945).
Ở trong nước, quân nhật hoang mang, dao động cực độ.
-Ngay khi nghe tin Chính phủ Nhật đầu hàng, UBKN toàn quốc được thành lập và ra Quân lệnh số 1 kêu gọi toàn dân nổi dậy.
- Đảng ta họp Hội nghị toàn quốc (ngày 14 - 15/8/1945) ở Tân Trào (Tuyên Quang) quyết định phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân đồng minh vào nước ta.
- Tiếp đó, Đại hội Quốc dân Tân Trào họp (ngày 16/8/1945) Tán thành quyết định khởi nghĩa của Đảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, lập Uỷ ban Giải phóng dân tộc.
- Sau đó CT. HCM gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước nổi dậy k/n.
.
HĐ 2:
*KTCĐ: Trình bày được những nét
II- GIÀNH CHÍNH QUYỀN Ở HÀ NỘI:
diễn biến cuộc k/n giành chính quyền ở hà Nội
*T/c thực hiện:
? Ngay sau khi Nhật đảo chính Pháp lực lượng cách mạng ở thủ đô Hà Nội như thế nào ? Sôi động ?
? Sự kiện này thể hiện điều kiện gì ? (Thuận lợi)
? Khởi nghĩa giành chính quyền 19/8 ?
- Học sinh xem H 39:
?Em có nhận xét gì về cuộc mít tinh trong ảnh ? (Không khí sôi nổi, lá cờ đỏ sao vàng lớn làm nền cho cuộc mít tinh và 1 là cờ khác đang được kéo lên đó là lá cờ đã thấm màu các chiến sĩ và đồng bào trong sự nghiệp giải phong dân tộc, ảnh - Rừng cờ, biển người tham gia cuộc mít tinh).
? Cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội có ý nghĩa gì
?
(Cổ vũ cả nước, kẻ thù hoang mang, dao động).
-Ngay sau khi Nhật đảo chính Pháp, không khí CM rất sôi động…Các đội tuyên truyền xung phong của Việt Minh hoạt động khắp thành phố…
-Ngày 15-8, VM tổ chức diễn thuyết ở 3 rạp hát trong thành phố. Ngày 16-8, truyền đơn, biểu ngữ kêu gọi k/n xuất hiện khắp mọ nơi.
Chính quyến bù nhìn lung lay đến tận gốc rễ.
- Ngày 19/8/1945 mít tinh tại Nhà hát lớn chuyển thành biểu tình đánh chiếm các công sở của chính quyền bù nhìn. Khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội
HĐ 3:
*KTCĐ: Trình bày được nét chính về các cuộc k/n giành chính quyền trong cả nước.
*T/c thực hiện:
? Em hãy trình bày về cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước ?
Giáo viên: Ngay từ đầu tháng tám ....
III- GIÀNH CHÍNH QUYỀN TRONG CẢ NƯỚC:
- Ngày 14 đến ngày 18/8, bốn tỉnh giành chính quyền sớm nhất : Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh , Quảng Nam
- Ngày 23/8 Huế khởi nghĩa thắng lợi.
- Ngày 25/8 Sài Gòn khởi nghĩa thắng lợi.
- Ngày 28/8 Tổng k/n thành công trong cả
G: Vua Bảo Đại thoái vị 30/8.
G : giới thiệu H40 sgk và nhận xét về sự kiện này
? Em có nhận xét gì về cuộc tổng khởi nghĩa ? (Lực lượng, diễn biến)
Khởi nghĩa thành công nhanh chóng (15 ngày).
- Lực lượng: Toàn dân xuống đường (Lực lượng chính trị (quần chúng), lực lượng vũ trang).
GV liên hệ cuộc k/n tháng Tám ở địa phương
-GDMT:
+Xác định những địa phương lần lượt tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945: Hà Nội, Huế, Sài Gòn, những tỉnh nổ ra cuộc khởi nghĩa sớm nhất trong cả nước (k/n ở tỉnh nhà). Từ đó rút ra 1 vài kết luận về CM tháng Tám 1945 (nổ ra hầu khắp trong cả nước , nắm được thời cơ ; 3 địa phương có vị trí quan trọng trong cuộc k/n. Vì sao?)
+Quảng trường Ba Đình – nơi tổ chức lễ tuyên bố thành lập nước VNDCCH và Chủ tịch HCM đọc Tuyên ngôn độc lập (2-9-1945)
nước
- Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước VNDCCH.
HĐ 4:
*KTCĐ: Trình bày được ý nghĩa lich45 sử và nguyên nhân thành công của Cách mạng tháng Tám.
+T/c thực hiện:
IV- Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG CỦA
CÁCH MẠNG THÁNG 8:
1- Ý nghĩa lịch sử
? Đối với dân tộc Việt Nam cách mạng tháng tám thành công có ý nghĩa gì ?
? Nguyên nhân nào dẫn đến thắng lợi của cách mạng tháng tám ?
(Học sinh học theo sách giáo khoa)
*GD tấm gương ĐĐ. HCM
+CĐ: Nhận biết được công lao to lớn ủa HCM đối với thắng lợi của CM 8/1945 ND:
-Trước thời cơ CM đã chín muồi, HCM đã chủ trì Hội nghị toàn quốc của Đảng (14-15/8/1945) thông qua kế hoạch lãnh đạo Tổng k/n trong cả nước.
-Đại hội quốc dân Tân Trào họp (16-17/8) tiêu biểu cho ý chí và nguyện vọng của toàn dân, nhất trí tán thành quyết định khởi nghĩa của Đảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, lập Ủy ban dân tộc GP VN do HCM làm Chủ tịch, quyết định quốc kì, quốc ca.
-Khi CM thắng lợi, HCM đã đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước VNDCCH tại quảng trường Ba Đình (2/9/1945)
- CM tháng Tám là sự kiện vĩ đại trong lịch sử DT, Đập tan xiềng xích nô lệ của Nhật – Pháp, lật đổ ngai vàng phong kiến, lập ra nước VNDCCH, đưa nước ta trở thành 1 nước độc lập
- Mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc ta - Kỷ nguyên độc lập, tự do.
- Cổ vũ đối nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc, góp phần củng cố hòa bình ở khu vực Đông Nam Á nói riêng, trên toàn TG nói chung.
2- Nguyên nhân thắng lợi:
- Dân tộc có tuyền thống yêu nước sâu khi có ĐCSĐD và MTVM phất cao ngọn cờ cứu nước thì được mọi người hưởng ứng.
- Có khối liên minh công nông vững chắc, tập hợp được mọi lực lượng yêu nước trong Mặt trận DT thống nhất rộng rãi.
- Sự lãnh đạo của Đảng, Bác Hồ
- Hoàn cảnh quốc tế thuận lợi, LX và các nước Đồng minh đánh bại PX Đức – Nhật.
5. sơ kết bài học:
* Củng cố: - Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cách mạng tháng tám thể hiện ở những điểm nào ?
(Ngày 14/8/1945 Nhật đầu hàng đồng minh Nhật ở Đông Dương hoang mang, dao động (Kẻ thù cũ đã gục).
Đầu tháng 9/1945 quân đồng minh sẽ vào giảI giáp quân Nhật (Kẻ thù mời chưa vào) Thời gian thuận lợi, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định tổng khởi nghĩa giành chính quyền).
- Trình bày ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của CM tháng Tám 1945 ? BT1 : Quân lệnh số 1 là của ai ra
A . Uỷ Ban khởi nghĩa toàn quốc B . Hội nghị toàn quốc của ĐCS ĐD C . Quốc Dân ĐH D . Chủ tịch HCM
BT2 : Ngày 19/8/1945 MTVM tổ chức cuộc mít tinh lớn tại :
A . Ngọ môn Huế B . Quản trường nhà hát lớn Hà Nội C . Quảng trường nhà hát Sài Gòn D . Quảng trường Ba Đình
BT3 : Những tỉnh lị giành được chính quyền đầu tiên trong cách mạng tháng Tám là :
A . Huế, Cần Thơ, Hải Dương, Bắc Giang B . Yên Bái, Sài Gòn, Hà Tĩnh, Quảng Bình C . Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam D . Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội , Quảng Nam BT4 : Bác Hồ Đọc Tuyên ngôn độc lập tại đâu
A . Quảng trường nhà hát lớn Hà Nội B . Quảng trường Ba Đình C . Tại Tân Trào D . Tại Huế
* Dặn dò: - Học theo câu hỏi sgk
- Chuẩn bị bài 7 : Cách mạng tháng Tám tại TG1939-1945 D- Rút kinh nghiệm: ………..………