TINH THẦN THỂ DỤC (NGUYỄN CÔNG HOAN)
B- TINH THẦN THỂ DỤC I: Giới thiệu tác phẩn
1-Xuất xứ: Đăng trên báo Tiểu thuyết thứ bảy số 251 ngày 25/3/1939. Đây là thời kì mà Pháp nới lỏng sự kiểm duyệt.
Nguyễn Công Hoan đã vạch trần tính chất bịp bợm của
+ Chủ đề tác phẩm là gì?
Hoạt động 2:
+ Gọi HS đọc tác phẩm.
+ Em hãy nêu nội dung tờ trát?
+ Em có nhận xét gì về nội dung tờ trát?
+ Họ là những ai?
+Họ đã có thái độ như thế nào?
+ Qua lời của anh Mịch, ta thấy nỗi khổ sở của người dân trước tinh thần thể dục như thế nào?
“Phong trào thể dục thể thao” mà Pháp cổ động nhằm đánh lạc hướng thanh niên.
2- Bố cục:
+ Đoạn 1: “Đầu.. .Lê Thăng”: Giới thiệu lệnh của quan trên trát về làng.
+ Đoạn 2: “Tiếp . . . Vâng”. Những người bị bắt đi xem bóng đá trực tiếp xin ông Lí.
+ Đoạn 3: Còn lại: Cảnh lùng sục bắt người đi xem đá bóng.
3: Chủ đề:
- Miêu tả cảnh chính quyền bắt dân đi coi, cổ vũ, khuyếch trương phong trào đá bóng và tình cảnh khốn khổ của người dân nghèo tím mọi cách thoái thác. Chuyện bật lên tiếng cười mỉa mai, châm biếm.
II- Hướng dẫn học thêm : 1- Phiến trát của quan trên.
+ Pháp bày ra trò phong trào thể dục thể thao, cổ vũ cho lối sống văn minh vui vẻ trẻ trung. Bản chất không có gì sai.
Vì chỗ nào, lúc nào cũng cần sức khỏe. Thế nhưng ý đồ của Pháp nhằm lôi kéo thanh niên để họ xa rời nhiệm vụ cứu nước. Vì vậy tờ trát của quan tri huyện Lê Thăng sức hương li xã Ngũ Vọng đã thể hiện đầy đủ cái tinh thần thể dục.
- Thừa lệnh.
- Dẫn đủ 100 người, đúng 12 giờ trứa đến xem không được khiếm diện.
- Có mặt ở sân vận động phải ăn mặc chỉnh tề, đi đứng nghiêm chỉnh, phải vỗ tay luôn luôn.
- làng Ngũ Vọng phải có 5 lá cờ sẵn sàng từ 10 giờ sáng.
- Nếu không tuân lệnh sẽ bị cữu (Khiển trách).
=> 5 chi tiết rất quan trọng , chứng tỏ bọn quan tỉnh, quan huyện đến chức dịch kì hào rất coi trọng buổi bóng đá. Lời lẽ tờ trát rất nghiêm ngặt bởi các từ Hán Việt. Đồng thời chen vào đó là các từ rất khôi hài: “Nhiều chiến tướngđá rất hay mọi nhẽ”.(Mang ý nghĩa mỉa mai một cách kín đáo).
2- Tinh thần của những người dân về tinh thần thể dục + Họ là những người có diện phải đi xem bóng đá.
+ Mỗi người có biểu hiện khác nhau:
* Anh Mịch: “Lạy ông, ông làm phước tha cho con, mai con còn phải đi làm trừ nợ cho ông nghị, kẻo ông ấy đánh chết”!
- Anh còn thiết tha: “ Cắn cỏ con lậy ông trăm nghìn mớ lậy” và “nếu không vợ con con chết đói”, đến năn nỉ:
“Ông thương phận nào con nhờ phận ấy”.
* Đáp lại lời van xin của anh Mịch là thái độ dọa dẫm phủ nhận của ông Lí: “kệ mày”, “tao thương chúng mày thì ai thương tao!”
=> Trước cái lệnh nghiêm ngặt và quan trọng của tỉnh, kéo theo bao nỗi phiền toái, khổ sở cho người dân. Cái tinh
+ Bác Phô gái đã có hành động như thế nào?
+ Cuối cùng, bác phải chịu cảnh như thế nào?
+ Cụ phó Bính có thái độ như thế nào?
+ Tinh thần thể dục đã tạo cơ hội cho bọn chức dịch như thế nào?
+ Thằng Cò có thái độ như thế nào?
+ Cuối cùng tinh thần thể dục đã gây cho người dân điều gì?
+ Thực trạng của tinh thần thể dục như thế nào? + Tinh thần thể dục của người dân như thế nào?
+ Nêu những mâu thuẫn chính của truyện?
thần thể dục kia không biết vui vẻ đến mức nào mà bao người mất cơm mất việc. Thậm chí phải tìm cách trốn tránh sang làng bên.
* Bác Phô gái “dụi dàng, đặt cành cau lên bàn” đây là lễ vật đến xin ông Lí: “Lạy thày, nhà con thì chưa cắt cơn. . lạy thày quyền phép trong tay thầy, thày tha cho nhà con đừng bắt nhà con đi xem bóng đá vội.” Cuối cùng bác Phô cũng không được chấp nhận: “Ốm gần chết cũng phải đi.
Lệnh quan như thế. Ai cũng lấy cớ ốm mà không đi thì người ta đá bóng cho chó xem à?”
=> Nực cười, tinh thần thể dục mà đến nỗi người ốm cũng phải đi xem.
* Cụ phó Bình mắt kèm nhèm, vừa nói vừa cười rất vô duyên: “Thì lòng thành, ông Lí cứ nhận đi cho cháu”.Ông Lí nhăn mặt nhặt 3 hào bỏ túi. Có người khôn ngoan đã dùng tiền đút lót, mượn người đi thay vậy
=> Cái tinh thần thể dục kia đâu có phải tự giác mà nó còn là cơ hội để bọn chức dịch như ông Lí “Đục nước béo cò”.
Người có tiền thì vậy. Người không có tiền thì đến xin. Xin không được thì trốn sang làng bên lánh nạn.
* Thằng Cò phải ôm con nằm trong đống rơm. Cò mà đi xem thì con anh sẽ chết đói. Thế mà Cò cũng bị lôi ra. Cò nói với ông Lí: “Tôi đi thì tôi mất cả ngày, mà mất buổi thì tôi với cháu nhịn đói. ..Mấy lị tôi không mượn đâu được quần áo”.
=> tất cả , họ không hào hứng gì với tinh thần thể dục. Họ bị cưỡng buộc phải đi xem. Cái tinh thần thể dục kia đem lại cho họ đói cơm rách áo và biết bao phiền toái.
Nhà văn đã chĩa mũi nhọn vào bọn thực dân, bọn tay sai, nhà văn còn chia sẻ, thông cảm với nỗi khổ của người dân- những nạn nhân của tinh thần thể dục.
3- Thực trạng thảm hại của tinh thần thể dục
+ Đến ngày giờ tập trung, Lí trưởng vẫn tập trung gần đủ 100 người. Nhưng thật hảm hại: “Khi đến chậm giờ, ông Lí nghiến răng nói: Chúng nó ngu như lợn. Người ta cho đi xem đá bóng chứ làm ai làm gì mà cũng phải bắt. Rồi quan thấy không đủ người lại chửi ông không tận tâm”.
+ Ông Lí ra lệnh: “94 thằng ở đây, xếp hàng năm lại đi cho đều bước. Tuần chúng bay phải kèm chung quanh giúp tao. Đứa nào trốn về thì ông bảo.”
+ Ông Lí lo lắng đi cuối cùng như coi tù binh. Ông chửi:
“Mẹ bố chúng nó, cho đi xem đá bóng chứ ai giết chết mà phải trốn như trốn giặc.”
=> Cái lo lắng, buồn phiền của ông Lí chứng minh cho sự thảm hại của cái gọi là tinh thần thể dục.
4- Mâu thuẫn cơ bản của truyện:
- Chính qyền >< người dân.
- Tổ chức >< gây cho họ bao khó khăn, phiền toái.
- Hô hào khuếch trương >< Xin được ở nhà.
- Cổ vũ >< tìm mọi cách trốn tránh, để được ở nhà.
+ Nêu những nét chính về nghệ thuật của truyện?
- Tinh thần thể dục >< Sự trốn tránh.
=> Từ mâu thuẫn bật lên tiếng cười hài hước, châm biếm bọn thực dân phong kiến bày ra để có cơ hội đục nước béo cò, gây đau khổ phiền hà cho dân nhằm đánh lạc hướng thanh niên
5- Nghệ thuật:
- Nghệ thuật dựng cảnh.
- Tình huống đối thoại.
- Chi tiết lựa chọn.
- Đặc biệt là cách tạo ra mâu thuẫn góp phần làm rõ nội dung cốt truyện.
44 – Câu hỏi, bài tập củng cố :
CH : Hãy nêu thực trạng của tinh thần thể dục ? ĐA : Thực trạng thảm hại của tinh thần thể dục :
+ Đến ngày giờ tập trung, Lí trưởng vẫn tập trung gần đủ 100 người. Nhưng thật hảm hại: “Khi đến chậm giờ, ông Lí nghiến răng nói: Chúng nó ngu như lợn. Người ta cho đi xem đá bóng chứ làm ai làm gì mà cũng phải bắt. Rồi quan thấy không đủ người lại chửi ông không tận tâm”.
+ Ông Lí ra lệnh: “94 thằng ở đây, xếp hàng năm lại đi cho đều bước. Tuần chúng bay phải kèm chung quanh giúp tao. Đứa nào trốn về thì ông bảo.”
+ Ông Lí lo lắng đi cuối cùng như coi tù binh. Ông chửi: “Mẹ bố chúng nó, cho đi xem đá bóng chứ ai giết chết mà phải trốn như trốn giặc.”
=> Cái lo lắng, buồn phiền của ông Lí chứng minh cho sự thảm hại của cái gọi là tinh thần thể dục
4.5 – Hướng dẫn học bài,làm bài :
* Đồi với bài học này :Đọc kĩ văn bản. nắm được nội dung, ý nghĩa và nét nghệ thuật độc đáo của 2 truyện.
* Đối với bài học tiếp theo: Chuẩn bị: Một số thể loại văn học: Thơ, truyện.
5: RÚT KINH NGHIỆM::...
ND:...
...
PP:...
ĐDDH...
...
---00---00---
TUẦN : 15:
TIẾT : 58 - 59