II. Đề bài: Suy nghĩ về bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt
1. Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ trong truyện ngắn “ Bến quê” của Nguyễn Minh Châu
2. Có ý kiến cho rằng Trong truyện ngắn “ Bến quê”, tác giả đã tạo nên nhiều hình ảnh mang tính biểu tợng. Em có đồng ý với ý kiến đó không?
V× sao?
Bài mới (34' )
* GV giới thiệu bài: Trên những nẻo đờng Trờng Sơn những năm đánh Mĩ, chúng ta đã từng gặp các chàng trai chiến sĩ lái những chiếc xe không kính (Bài thơ về tiểu đội xe không kính - Phạm Tiến Duật, Xe ta đi trong đêm Trờng Sơn - Tân Huyền) hay còn kính (Mảnh trăng cuối rừng - Nguyễn Minh Châu, Chào em Cô gái Lam Hồng - ánh Dơng) đều có những cuộc gặp gỡ chớp nhoáng nhng vô cùng thú vị và cảm động với những cô gái thanh niên xung phong, những cô trinh sát mặt đờng, những cô chuyên phá bom nổ chậm, mở đờng cho xe qua. Những ngôi sao xa xôi kể lại cuộc sống và khắc hoạ chân dung tâm hồn, tính cách của ba cô gái trẻ - ba vì sao xa xôi trên cao điểm Trờng Sơn.
Hoạt động của GV - HS Nội dung cần đạt - HS theo dâi sgk.
? Em hãy nêu vài nét khái quát về tác giả
Lê Minh Khuê.
- HS nêu.
- GV giảng mở rộng về tác giả.
? Em hiểu gì về hoàn cảnh ra đời tác phÈm.
- HS nêu.
? Văn bản đợc viết theo thể loại nào.
I. Giới thiệu chung 1. Tác giả
- Lê Minh Khuê ( 1949)
- Có sở trờng về truyện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo đặc biệt là nh©n vËt n÷.
2. Văn bản
- ViÕt 1971- lóc cuéc k/c chống Mĩ diễn ra ác liệt.
- Thể loại: truyện ngắn - Ngôi kể- T1
---
? Truyện đợc kể theo ngôi thứ mấy?
Theo lời kể của nhân vật nào? Việc lựa chọn ngôi kể nh vậy có tác dụng gì.
( Thuận lợi cho việc biểu hiện thế giới tâm hồn, bộc lộ những cảm xúc suy nghĩ của nhân vật)
- GV hớng dẫn đọc.
- HS đọc.
- GV, HS nhận xét cách đọc.
- GV kiểm tra việc nắm chú thích của học sinh.
- HS nêu một số chú thích tiêu biểu.
- HS tóm tắt văn bản theo phần đã chuẩn bị.
? Theo em văn bản có thể chia làm mấy
đoạn. nội dung từng đoạn.
- HS nêu cụ thể:
? Có ý kiến cho rằng: Tác giả đã thể hiện chân thực, sinh động, tự nhiên tâm lí của những cô gái TNXP tuổi đời còn rất trẻ.
Họ vừa có nét chung lại vừa có nét riêng.
ý kiến của em nh thế nào.
- HS nêu ý kiến.
? Hãy chỉ ra những nét chung của các cô
gái thanh niên xung phong đợc miêu tả ở
®©y.
- HS t×m chi tiÕt.
? Với những chi tiết trên em hình dung nh thế nào về chiến tranh và cuộc sống nơi đây.
- HS nêu ý kiến.
? Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt ấy các cô gái thanh niên xung phong đã bộc lé phÈm chÊt g×.
( Những cô gái còn rất trẻ, cá tính và hoàn cảnh riêng không giống nhau nhng đều có những phẩm chất chung của những chiến sĩ thanh niên xung phong tình nguyện ở chiến
II. Đọc, hiểu văn bản 1. Đọc, chú thích, bố cục - Đọc
- Chó thÝch.
- Bố cục: 3 đoạn.
2. Ph©n tÝch
a. Những nét chung của các cô gái TNXP
- ở trên một cao điểm, vùng trọng điểm.
- Bom nổ, máy bay rít
- Chạy đếm bom giữa ban ngày…
- Phá bom, bị bom vùi…
-> Không gian chiến tranh căng thẳng, ác liệt, hiểm nguy, đe doạ sự sống của con ngêi.
=> Dũng cảm gan dạ, có tinh thần trách nhiệm, gắn bó với đồng đội, dễ xúc cảm, nhièu mơ ớc.
--- trêng:
- Tinh thần trách nhiệm tự giác rất cao, quyết tâm hoàn thành mọi nhiệm vụ đợc phân công.)
- GV: liên hệ với hình ảnh mời cô gái ngã ba Đồng Lộc.
Củng cố ( 3') - GV khái quát chung.
? Hình ảnh các cô gái thanh niên XP gợi cho em suy nghĩ gì về ngời phụ nữ trong kháng chiến.
Híng dÉn( 2' ) - Đọc kĩ văn bản, tóm tắt ngắn gọn.
- Chuẩn bị: phần còn lại ( chú ý những nét riêng của các cô gáiTNXP) *******************************
Ngày soạn : 02- 4- 2008
Ngày dạy : T4- 09- 4- 2008
Văn bản
Những ngôi sao xa xôi ( tiếp )
Lê Minh Khuê
Mục tiêu cần đạt TiÕp tôc:
Giúp HS cảm nhận đợc tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm hồn nhiên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan của các nhân vật nữ thanh niên xung phong trên cao điểm trên đờng Trờng Sơn thời kì chống Mĩ; thấy đợc nét đặc sắc trong cách kể chuyện, tả nhân vật (tâm lí, ngôn ngữ) của tác giả.
Rèn kĩ năng phân tích tác phẩm truyện: (cốt truyện, nhân vật, nghệ thuật kể chuyện...)
Chuẩn bị
- GV: tài liệu tham khảo.
- HS: Chuẩn bị bài theo hớng dẫn của giáo viên.
Tiến trình dạy - học
Tổ chức (1') Nền nếp, sĩ số.
KiÓm tra ( 3’) TiÕt
141
---
* Nét chung của các cô gái thanh niên xung phong trong truyện ngắn này là gì.
Bài mới (37’)
* GV giới thiệu bài:
Hoạt động của GV - HS Nội dung cần đạt - HS theo dâi sgk.
- GV nêu ý chuyển tiếp.
? Nhân vật trung tâm của truyện là ai.
- HS nêu.
? Nhân vật Phơng Định đợc miêu tả qua chi tiết nào.
? Về hình dáng.
? Về sở thích, hành động, tình cảm.
- HS phát hiện chi tiết.
? Nghệ thuật miêu tả nhân vật của tác giả có gì độc đáo.
( chú ý cách kết hợp miêu tả.)
? Diễn biến tâm lí của Định trong lần phá bom nổ chậm đợc tả nh thế nào ? Điều đó thể hiện rõ nét phẩm chất gì ở cô.
? Qua cách miêu tả em hiểu gì về nhân vật Phơng Định.
- HS nêu
- GV: Thế giới tâm hồn của Phơng
Định thật phong phú, trong sáng nhng không phức tạp. Không thấy những băn khoăn, day dứt, trăn trở trong ý nghĩ và tình cảm của cô gái khi phải sống và chiến đấu trong thời gian dài trong hoàn cảnh khắc
II. Đọc, hiểu văn bản 2. Ph©n tÝch
b. Những nét riêng của các cô gái TNXP
b1. Ph ơng Định
* Hình dáng: tóc dày, cổ cao… cái nh×n xa x¨m
+* Thích ngắm mình trong gơng, mê hát
* Hành động:
- Tôi đến gần quả bom…
- Dùng xẻng nhỏ đào đất dới quả
bom.
* Tình cảm:
- Bế Nho, rửa cho Nho
- Thấy ma đá …cuống cuồng + Nh©n vËt tù kÓ vÒ m×nh, nh©n vËt
đợc khắc hoạ trong nhiều không gian, thời gian; kết hợp miêu tả tâm lí với ngoại hình.
-> Nhạy cảm, kín đáo, hồn nhiên, lạc quan, nhiều mơ mộng, dũng cảm và tự trọng.
--- nghiệt, hiểm nguy.
- GV liên hệ:
“ Xẻ dọc trờng Sơn đi cứu nớc, Mà lòng … tơng lai”
? Bên cạnh nhân vật Phơng Định, tác giả còn miêu tả nhân vật nào.
? Nhân vật Thao đợc khắc hoạ qua chi tiết nào.
- HS t×m chi tiÕt.
? Em cã nhËn xÐt g× vÒ nh©n vËt này.
- HS nêu ý kiến.
? Qua tìm hiểu, em cảm nhận đựơc gì về phẩm chất của các cô gái TNXP trong TP cũng nh thế hệ trẻ VN thời chống Mĩ.
? Vì sao họ đợc gọi là những ngôi sao xa xôi.
- GV diễn giảng: những con ngời ấy mang vào Trờng Sơn cả tuổi thanh xuân với bao ớc mơ, khát vọng, với nỗi nhớ gia đình, quê h-
ơng… nhng chiến tranh đã không thể cớp đi ở họ niềm tin yêu cuộc sống, niềm lạc quan của những cô
gái trẻ.
“ Đờng ra trận… Tây”. Họ là hình
ảnh đẹp, tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.
? Tình cảm thái độ của tác giả.
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật của truyện.
? Tác giả đã làm nổi bật vấn đề gì.
? Vì sao VB có tên là Những ngôi sao xa xôi.
b2. Chị Thao
- Bình tĩnh trớc thử thách
- Dứt khoát, can đảm trong công việc, mềm yếu trong tình cảm.
( thích hát, thích làm duyên, sợ máu)
b3. Nho
- vẻ ngoài đáng yêu.
=> Tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh nhng quan có tinh thần dũng cảm, lạc quan yêu
đời.
-> Ca ngợi những cô gái thanh niên xung phong trên những nẻo đờng Tr- ờng Sơn thời kì kháng chiến chống Mĩ.
3. Ghi nhí:
NT:
- Kể chuyện ở ngôi thứ nhất từ điểm nhìn của nhân vật chính
- Nghệ thuật tả tâm lí nhân vật tinh tế.
- Cách kể, miêu tả hiện tại xen kẽ hồi ức.
III. Luyện tập:
* PT DuËt, NguyÔn Duy, NguyÔn
---
? Những ngôi sao xa xôi gợi ra trong em những cảm nghĩ gì về đất nớc, con ngời Việt Nam
? Kể tên các nhà văn, nhà thơ VN trởng thành trong cuộc k/ c chống Mĩ.
? Kể tên các tác phẩm hay viết về thế hệ trẻ VN trong k/ c chống Mĩ.
Khoa Điềm, Hữu Thỉnh,…
* “Bài thơ… kính”, “ Khúc hát ru”,
“ Những ngôi sao xa xôi”,…
Củng cố ( 2') - GV khái quát chung.
Híng dÉn( 2' ) - Đọc kĩ văn bản, phân tích nội dung nổi bật.
- Hôm sau : Trả bài TLV số 7
*************************
Ngày soạn : 04- 4- 2008
Ngày dạy : T6- 11- 4- 2008
Trả bài tập làm văn số 7
Mục tiêu cần đạt
HS nhận ra đợc những u, nhợc điểm về nội dung và hình thức trong bài viết của mình. Từ đó thấy đợc phơng hớng khắc phục, sửa lỗi.
Rèn luyện, củng cố kĩ năng làm văn nghị luận về đoạn thơ, bài thơ.
Bồi dỡng ý thức học tập bộ môn.
Chuẩn bị
- GV: Đánh giá kết quả bài viết, những lỗi tiêu biểu cần sửa.
- HS: Lập dàn ý đề bài đã viết.
Tiến trình dạy - học
Tổ chức (1') Nền nếp, sĩ số.
Kiểm tra ( Xen kẽ trong giờ') Bài mới (38' )
* GV giới thiệu bài: