-Nắm được công dụng của TN: bổ sung những thông tin tình huống và liên kết các câu , các đoạn trong bài.Nắm được tác dụng của việc tách TN thành câu riêng: nhấn mạnh ý, chuyển ý hoặc bộc lộ cảm xúc.
B-Chuẩn bị:
-Gv: Bảng phụ.Những điều cần lưu ý: Về c.tạo TN có thể là DT, ĐT, TT nhưng thường là cụm DT, cụm ĐT.
-Hs:Bài soạn
C-Tiến trình lên lớp:
I-HĐ1: Khởi động (5 phút) 1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra:
-Về ý nghĩa, TN được thêm vào câu để làm gì ? Cho VD ?
-Về hình thức, TN có thể đứng ở những v.trí nào trong câu ? Cho VD ? 3.Bài mới:
Chúng ta đã biết những đặc điểm của trạng ngữ. Hôm nay chúng ta nghiên cứu các công dụng của trạng ngữ và nó có thể tách thành câu riêng
II-HĐ2:Hình thành kiến thức mới (20 phút)
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
+Hs đọc VD (bảng phụ).
-Tìm TN trong đ.v a của nhà văn Vũ Bằng ? -Tìm trạng ngữ ở đ.v b ?
-TN không phải là thành phần bắt buộc của câu, nhưng vì sao trong các câu văn trên, ta không nên hoặc không thể lược bớt TN ? (Vì khi nói, viết nếu s.d các TN hợp lí sẽ làm cho ý tưởng câu văn được thể hiện sâu sắc, biểu cảm hơn).
-Em có nhận xét gì về c.tạo của các TN trên ? (là cụm DT, cụm Đt, cụm TT).
-TN ở trong các đ.v trên có công dụng gì? (a.TN bổ xung thêm thông tin cho câu văn miêu tả được đầy đủ hơn, làm cho câu văn cụ thể hơn, biểu cảm hơn. b.Nếu không có TN thì câu văn sẽ thiếu cụ thể và khó hiểu).
-Trong văn nghị luận, em phải sắp xếp luận cứ theo những trình tự nhất định (th.gian, kh.gian, ng.nhân-k.quả...).TN có vai trò gì trong việc thể hiện trình tự lập luận ấy ? (nối kết các câu văn, đ.v).
-TN có những công dụng gì ? +Hs đọc ví dụ.
-Tìm TN ở đ.v ?
-Câu in đậm có gì đ.biệt ? (là TN được tách thành câu riêng để nhấn mạnh ý).
-Việc tách TN thành câu riêng như trên có t.d gì ?
III-HĐ3:Tổng kết(3 phút)
A-Tìm hiểu bài:
I-Công dụng của trạng ngữ:
-Ví dụ:
a-Thường thường, vào khoảng đó -Sáng dậy
-Trên dàn thiên lí
-Chỉ độ 8,9 giờ sáng, trên bầu trời trong trong
b-Về mùa đông
*Ghi nhớ 1:sgk (47)
II-Tách TN thành câu riêng:
1-Ví dụ: Người VN ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình. Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó.
*Ghi nhớ 2: sgk (47).
III-Tổng kết:
*Ghi nhớ 1, 2 sgk(47)
-Nêu các công dụng của trạng ngữ?
-Tách trạng ngữ thành câu riêng có tác dụng gì?
-Hs đọc ghi nhớ
IV-HĐ4:Luyện tập, củng cố(10 phút) -Hs đọc đ.v.
-Tìm TN và nêu công dụng của TN và nêu công dụng của TN trong đ.trích ?
-Chỉ ra các trường hợp tách TN thành câu riêng trong các chuỗi câu dưới đây. Nêu tác dụng của những câu do TN tạo thành ?
B-Luyện tập:
-Bài 1 (47 ):
a-ở loại bài thứ nhất -ở loại bài thứ hai
b-Lần đầu tiên chập chững bước đi, lần đầu tiên tập bơi, lần đầu tiên chơi bóng bàn.
->T.d: bổ sung những thông tin tình huống, vừa có t.d LK các luận cứ trong mạch lập luận của b.văn, vừa giúp cho b.văn rõ ràng, dễ hiểu.
-Bài 2 (47 ):
a-Năm 72. ->Tách TN có tác dụng nhấn mạnh tới thời điểm hi sinh của nhân vật được nói đến trong câu đứng trước.
b-Trong lúc tiếng đờn vẫn khắc khoải vẳng lên những tiếng đờn li biệt, bồn chồn. ->Làm nổi bật thông tin ở nòng cốt câu (Bốn người lính đều cúi đầu, tóc xoã gối.).Nếu không tách TN ra thành câu riêng, thông tin ở nòng cốt câu có thể bị thông tin ở TN lấn át (Bởi ở v.trí cuối câu, TN có ưu thế được nhấn mạnh về thông tin).
Sau nữa việc tách câu như vậy còn có tác dụng nhấn mạnh sự tương đồng của thông tin mà TN biểu thị, so với thông tin ở nòng cốt câu.
V-HĐ5: Đánh giá (5 phút)
-Đặt 1 câu có thành phần trạng ngữ và nêu tác dụng của nó VI-HĐ6:Dặn dò(2 phút)
-Học thuộc ghi nhớ, làm bài 3 (48).
-Về nhà ôn tập các bài đã học tiết sau kiểm tra 1 tiết