A . Mục tiêu cần đạt : B . Chuaồn bũ :
1 . Giáo viên :
- Bảng phụ .
- Phương pháp giảng dạy thích hợp
- Một số đoạn văn sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm 2 . Học sinh :
- Bài chuẩn bị ở nhà - Thao tác học tập tích cực, C . Hoạt động lên lớp
I /Khởi động 1/Oồn ủũnh 2/Bài cũ ;
- Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ?
- Trình bày các bước tóm tắt văn bản tự sự.
3/ Bài mới : trong một văn bản , quá trình tạo lập nó , tùy vào mục đích, nội dung và tính chất của văn bản người viết kết hợp các phương thức biểu đạt với nhau. Điều đó thể hiện một cách hợp lí. Đó là ý đồ của bài học hôm nay.
Ii/ hình thành kiến thức mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦYVÀ TRÒ NỘI DUNG
- Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn trích
? Giáo viên yêu cầu : tìm và chỉ ra các yếu tố miêu tả và các yếu tố biểu cảm trong đoạn văn trên ?
- Giáo viên cho học sinh thảo luận câu hỏi trên .
Học sinh thảo luận trả lời : + Yếu tố miêu tả : tôi thở hồng hộc, tráng đẫm mồ hôi , rít cả chân
A Tìm hiểu bài
I/ Sự kết hợp giữa các yếu tố kể, tả, và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
lại , mẹ tôi không còm cõi gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn , làm nỗi bật màu hồng của hai gò má.
+ Yếu tố biểu cảm :
* Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc.
* Tôi thấy những cảm giác ấm áp bỗng bao lâu mất đi bỗng lại mơn mang khắp da thịt. Hỏi quần áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường .
* Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ tráng tới cằm và gãi rôm ở lưng cho , mới thấy người mẹ một eõm dũu voõ cuứng.
- Sau khi học sinh thảo luận xong giáo vịên thu phiếu thảo luận và trao đổi giữa các tổ sau khi giáo viên treo bảng phụ kết quả.
- Giáo viên nhận xét chung - Giáo viên hỏi : các yếu tố trên đứng riêng hay đan xen với yếu tố tự sự ?
--> Học sinh trả lời : các yếu tố đan xen với nhau .
- Giáo viên treo bảng phụ đoạn văn “ tôi ngồi trên đệm xe . . . thơm tho lạ thường”
- Giáo viên yêu cầu : hãy chỉ ra các yếu tố tả , kể và biểu cảm trong đoạn trích
--> Học sinh trả lời :
+ Keồ : toõi ngoài treõn xe . . .
+ Tả : đùi áp đùi mẹ tôi . . . nhai traàu
- Các yếu tố đan xen với nhau giữa kể, tả, biểu cảm.
+ Biểu cảm : những cảm giác . . . lạ thường
- Giáo viên treo bảng phụ đoạn văn sau khi đã bỏ hết các yếu tố miêu tả và biểu cảm gọi học sinh đọc.
- Giáo viên hỏi : nếu không có các yếu tố miêu tả và biểu cảm thì việc kể chuyện trong đoạn văn trên sẽ bị ảnh hưởng như thế nào ?
--> Học sinh trả lời : làm cho đoạn văn trở nên khô khan, không gây cảm xúc cho người đọc.
- Giáo viên hỏi : em có kết luận gì về vai trò , tác dụng của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong việc kể
chyueọn ?
--> Học sinh trả lời : làm cho đoạn văn trở nên hấp dẫn , sinh động và saâu saéc hôn .
- Giáo viên treo bảng phụ đã lược bỏ các yếu tố kể và gọi học sinh đọc - Giáo viên hỏi : đoạn văn sẽ bị ảnh hưởng ra sao ?
--> Học sinh trả lời : đoạn văn không thành truyện vì cốt truyện là do sự việc , nhân vật cùng với những hành động chính tạo nên.
- Giáo viên hỏi : các yếu tố kể, tả và biểu cảm được dùng trong văn bản tự sự nào ?
--> Học sinh trả lời : các yếu tố này đan xen với nhau
- Giáo viên hỏi : nêu vai trò và tác dụng cảu các yếu tố tả và biểu cảm trong văn bản tự sự ?
--> Học sinh trả lời : làm cho việc kể chuyện sinh động và sâu sắc hơn . - Giáo viên yêu cầu học sinh đọc to phần ghi nhớ .
III/ Luyện tập
- Giáo viên gọi học sinh đọc yêu cầu
- Làm cho đoạn văn trở nên hấp dẫn , sinh động và sâu sắc hơn .
II/ Ghi nhớ (sgk)
B Luyện tập
Bài tập 1 : đoạn văn có sự đan xen giữa các yếu tố kể, tả, biểu cảm a. Văn bản “tôi đi học”
- Những ý tưởng ấy . . . đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học.
- Sau một hồi trống . . . nhịp bước rộn ràng trong các lớp
b.Văn bản “tắt đèn”
bài tập 1/74
- Giáo viên hỏi : bài tập yêu cầu làm gì ?
--> Học sinh trả lời : tìm các đoạn văn có kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu cảm trong văn bản tôi đi học , tức nước vỡ bờ , Lão Hạc.
- Giáo viên cho học sinh thảo luận trên các đoạn văn
- Giáo viên thu phiếu treo bản phụ và nhận xét.
- Giáo viên gọi học sinh đọc yêu cầu bài tập 2/74
- Giáo viên cho học sinh viết đoạn vaên
- Học sinh đọc đoạn văn trước lớp chỉ ra các yếu tố kể, tả, biểu cảm.
- Giáo viên nhận xét chung và treo đoạn văn mẫu cho học sinh xem.
- U van con, u lạy con . . . con cứ đi với u !
c. Văn bản “lão hạc “
- Khốn nạn : ông giáo ơi ! . . . nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó
- Chao ôi ! . . . và lão cứ xa tôi dần.
Bài tập 2 : viết đoạn văn
- Kia rồi, xa xa thấp thoáng sau rặng tre nhà bà ngoại , bà em đang lúi húi ở sân từ xa em đã thấy dáng người còng còng và mái tóc bạc trắng như tuyết của bà. Em gọi to : bà ơi ! cháu về thăm bà đây ! Bà giật mình ngẫng lên , miệng móm mém nhai trầu vừa mỉm cười rất tươi. Em ôm chầm lấy bà mùi trầu ngai ngái thơm thơm của bà như quyện vào người em. Chính cái mùi ấy đã ghi mãi trong em khi nhớ đến bà. Em chợt nhận thấy bà là người quan trọng và thân yêu đối với em như thế nào. Thâm tâm em lại lóe lên suy nghĩ phải thường về thăm bà.
IV Củng cố dặn dò
- Hãy nêu vai trò và tác dụng của các yếu tố tả và biểu cảm trong văn tự sự ? - Các yếu tố tả, kể, biểu cảm như thế nào với nhau trong văn bản tự sự ? - Học bài và tiếp tục hoàn thành đoạn văn
- Soạn bài và đọc nhiều lần văn bản “đánh nhau với cối xay gió”
Tieát 25 + 26
Bài 7