THUYẾT MINH VỀ MỘT THỨ ĐỒ DÙNG
Tiết 83 THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
A. Mục tiêu cần đạt: SGV B. Chuaồn bũ:
1. GV: - Giáo án, bảng phụ
- Phương pháp giảng dạy thích hợp 2. HS: - Bài soạn
- Tinh thần học tập tích cực C. Hoạt động lên lớp: (45’)
Vắng chủ ngữ
I. Khởi động: (5’) 1. OÅn ủũnh:
2. Bài cũ:
- Để giới thiệu một phương pháp (cách làm) người giới thiệu cần phải như thế nào?
- Khi thuyết minh một phương pháp (cách làm) cần phải làm gì?
3. Giới thiệu bài mới: Để biết cách viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.
Đến với tiết học này sẽ giúp các em nắm được điều đó.
II. Hình thành kiến thức mới: (15’)
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH PHẦN GHI BẢNG HS: Đọc văn bản: “Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc
Sôn”
GV hỏi: Đối tượng được đề cặp trorng bài viết này là gì?
HS trả lời: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn GV hỏi: Bài viết cho biết những tri thức gì?
HS trả lời:
+ lịch sử tên gọi là Hồ Hoàn Kiếm
+ Đặc điểm một số di tích Hồ Hoàn Kiếm
GV hỏi: Muốn có những tri thức ấy thì người viết cần phải làm gì?
HS trả lời: Đọc sách, tra cứu, hỏi han, quan sát
GV hỏi: Bài viết được sắp xếp theo bố cục như thế nào? Theo em có gì thiếu xót trong bố cục?
HS trả lời: Về bố cục chưa thật hợp lý, bài viết thiếu phần mở bài.
HS trả lời: Theo em bài thuyết minh còn thiếu những gì?
GV hỏi: Vị trí địa danh thắng cảnh, độ rộng hẹp của hồ, độ nông sâu của hồ, quan cảnh quanh hồ.
GV hỏi: Bài viết thiếu những phần như trên sẽ làm cho bài thuyết minh ra sao?
HS trả lời: Bài thuyết minh khô khan
GV hỏi: Người viết bài thyuết minh trên đã sử dụng những phương pháp nào?
HS trả lời: Giới thiệu lai lịch, kết hợp với mô tả giải thích.
GV hỏi: Qua tìm hiểu trên hãy cho biết muốn thuyết minh một danh lam thắng cảnh người viết cần phải hội đủ những điều kiện gì cho bài viết?
HS trả lời: Dựa vào ghi nhớ và phần tìm hiểu
GV: Chốt lại kiến thức và yêu cầu HS học và nắm kĩ
A. Tìm hiểu bài:
I. Giới thiệu một danh lam thắng cảnh:
Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn a. Kiến thức: Lịch sử tên gọi Hồ Hoàn Kiếm và đặc điểm một số di tích quanh Hồ Hoàn Kiếm.
b. Hình thành kiến thức: Đọc sách, tra cứu, hỏi han, quan sát
c. Bố cục: Thiếu phần mở bài.
d. Những thiếu xót: Vị trí, độ nông, sâu, rộng, hẹp, quan cảnh
Bài thuyết minh khô khan.
e. Phương pháp: Giới thiệu lai lịch, kết hợp mô tả và giải thích.
II. Ghi nhớ:
SGK/34 B. Luyện tập:
BT 1: Bố cục bài thuyết minh về
phần ghi nhớ SGK.
III. Luyện tập: (20’)
GV: Yêu cầu HS đọc yêu cầu BT 1/35
GV hỏi: Nếu phải sắp xếp lại bố cục văn bản “Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn” thì em sẽ sắp xếp như thế nào?
HS trả lời: Bổ sung phần mở bài
GV yêu cầu: Hãy viết đoạn mở bài cho bài thuyết minh treân?
HS: Viết đoạn mở bài và GV gọi HS lên trước lớp nhận xét
Phần tham khảo: “Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn”
là hai thắng cảnh nổi tiếng của thủ đô Hà Nội. Hai thắng cảnh đã làm cho không ít người để ý và ca tụng như một nhà thơ nước ngoài đã gọi “Hồ Hoàn Kiếm là chiếc lẳng hoa xinh đẹp giữa lòng Hà Nội”.
GV yêu cầu: Em sẽ thuyết minh những đặc điểm gì về hai thắng cảnh này cho phần thân bài?
HS: Thảo luận nhóm tìm ra những đặc điểm cần thuyết minh về hai thắng cảnh.
GV yêu cầu: Hãy viết phần kết bài cho bài văn thuyeát minh treân?
HS: Viết phần kết bài và đọc lên trước lớp, lớp tham gia góp ý, nhận xét.
GV: Nhận xét, đánh giá chung
Phần tham khảo: Ngày nay hai thắng cảnh này trở thành biểu tượng của thủ đô Hà Nội, nếu ai đã một đi qua thì sẽ không tránh khỏi hình ảnh ấy không phai mờ ttrong tâm trí.
GV hỏi: Qua phần yêu cầu ở BT 3/35 theo em sẽ hình thành dàn ý bài thuyết minh này theo bố cục 3 phần như thế nào?
HS: Thảo luận nhóm, tìm dàn ý - Đại diện nhóm dán kết quả lên bảng - HS lớp tham gia nhận xét
- GV nhận xét chung
HoÀ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn a. Mở bài: Giới thiệu khái quát về hai di tích này?
b. Thân bài:
- Giới thiệu xuất xứ của hồ, tên hồ và độ rộng hẹp, nông sâu.
- Vị trí của hai thắng cảnh
- Giới thiệu, miêu tả cảnh quan xung quanh.
- Đặc điểm để hình thành tên gọi tháp Rùa.
c. Kết bài: Vị trí của hai thắng cảnh trong lòng người Hà Nội và tình cảm của con ngỉời.
BT 3: Dàn ý bài văn:
a. Mở bài: Giới thiệu khái quát về di tích Hồ Gươm và đền Ngọc Sơn.
b. Thân bài:
- Giới thiệu sự tích lịch sử Hồ Gươm - Giới thiệu Hồ Gươm ngày nay:
Diện tích, sinh – thực vật tiêu biểu.
- Tác dụng của Hồ Gươm đối với môi trường sinh thái du lịch.
c. Kết bài: Khẳng định lại giá trị của Hồ Gươm và đền Ngọc Sơn.
IV. Củng cố, dặn dò: (5’)
? Thuyết minh một danh lam thắng cảnh người thuyết minh phải hội đủ những điều kiện gì cho bài viết?
- Học bài và làm BT còn lại
- Sưu tầm tranh ảnh về di tích lịch sử, thắng cảnh của địa phương - Soạn bài “Ôn tập văn bản thuyết minh”
Tiết 84 ÔN TẬP VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH
A. Mục tiêu cần đạt: SGV B. Chuaồn bũ:
1. GV: - Giáo án, một số bài thuyết minh mẫu - Phương pháp giảng dạy thích hợp 2. HS: - Bài soạn, kiến thức
C. Hoạt động lên lớp: (45’) I. Khởi động: (5’) 1. OÅn ủũnh:
2. Bài cũ:
Trình bày kiến thức thuyết minh một danh lam thắng cảnh?
3. Giới thiệu bài mới: Để củng cố lại toàn bộ kiến thức của một dạng văn bản thuyết minh. Hôm nay các em sẽ được gợi lại kiến thức đó qua tiết học này.
II. Nội dung ôn tập: (15’)
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
PHẦN GHI BẢNG GV hỏi: VBTM có vai trò và tác dụng như thế
nào trong đời sống?
HS trả lời: Dựa vào ghi nhớ SGK - Ngữ văn 8 tập 1/117
- HS bổ sung nhận xét cho nhau - GV nhận xét, đánh giá và ghi bảng
GV hỏi: VBTM có những tính chất gì khác với văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm nghị luận?
HS trả lời: Thảo luận nhóm tìm ra kiến thức - GV gọi đại diện nhóm trình bày
- HS lớp tham gia góp ý
- GV nhận xét chung và rút ra kết quả ghi bảng GV hỏi: Muốn làm tốt bài văn thuyết minh, càn phải chuẩn bị những gì? Bài văn thuyết minh cần phải làm nổi bật điều gì?
I. Ôn tập lý thuyết:
Câu 1: Vai trò và tác dụng của văn bản thuyết minh trong đời sống:
- Thông dụng trong mọi lĩnh vực đời soáng
- Cung cấp tri thức (kiến thức) về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân…của các sự vật hiện tượng trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích.
Câu 2: Sự khác nhau về tính chất giữa VBTM với các văn bản: Tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận.
VBTM có trí thức, khách quan, thực dụng: là loại văn bản có khả năng cung
HS trả lời:
- Lớp nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, tổng kết và ghi kết quả lên bảng GV hỏi: Thông thường trong văn bản thuyết minh những phương pháp nào thường được vận dụng?
HS trả lời: Bằng cách kể ra các phương pháp đã học.
GV: Nhận xét và ghi bảng
III. Luyện tập: (20’)
GV: Chọn đề bài: Giới thiệu về một tác phẩm văn học
GV hỏi: Giới thiệu một tác phẩm văn học cần giới thiệu những ý chính nào?
HS trả lời:Theo ý kiến của từng HS GV: Nhận xét, góp ý
GV hỏi: Mở bài em sẽ làm gì? Thân bài em sẽ giới thiệu về những vấn đề gì? Em sẽ viết phần kết bài ra sao?
- Sau khi lập dàn ý xong, GV yêu cầu HS viết đoạn mở đầu và kết thúc.
- GV lần lượt đi kiểm tra phần làm bài của từng HS.
cấp tri thức xác thực, hữu ích cho con người.
Khác với văn bản khác văn bản thuyết minh chủ yếu trình bày tri thức một cách khách quan, giúp con người hiểu biét được đặc trưng, tính chất của sự vật, hiện tượng và biết cách sử dụng chúng vào mục đích có lợi cho con người.
Câu 3: Khi viết bài văn thuyết minh người viếtùt phải:
- Nghiên cứu tìm hi6ẻu sự vật hiện tượng cần thuyết minh nhất là phải nắm bản chất của chúng.
- Tránh xa vào trình bày các biểu hiện không tiêu biểu, không quan trọng.
Câu 4: Những phương pháp thường vận duùng trong VBTM:
- Neõu ủũnh nghúa - Lieọt keõ, neõu vớ duù - So sánh, đối chiếu - Phân tích, phân loại II. Luyện tập:
Giới thiệu về một tác phẩm văn học:
- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm - Giới thiệu về xuất xứ tác phẩm - Giới thiệu nội dung tác phẩm - Giới thiệu về ý nghĩa tác phẩm Dàn bài:
* Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác phaồm caàn thuyeỏt minh
* Thân bài: Giới thiệu về:
- Tác giả, tác phẩm - Xuất xứ tác phẩm - Nội dung tác phẩm - Ý nghĩa tác phẩm
* Kết bài: Cảm nhận qua giá trị tác phaồm.
IV. Củng cố, dặn dò: (5’)
- HS tiếp tục hoàn thành BT, GV kiểm tra
- Học bài và soạn bài “Ngắm trăng”; “Đi đường” sưu tầm tìm hiểu về hình ảnh Bác và những tư liệu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác.