H: Bài hát trên đợc phổ nhạc từ bài
III- Các bớc lên lớp
1. Nói với con về tình cảm cội nguồn
Chân phải bớc tới cha Chân trái bớc tới mẹ Một bớc chạm tiếng nói Hai bíc tíi tiÕng cêi.
- Bằng hình ảnh cụ thể gợi không khí gia đình đầm ấm, quấn quýt.
Tõng bíc ®i tõng tiÕng nãi, tiÕng cời của con đều đợc cha mẹ chăm chút, mừng vui đón nhận.
Con lớn lên trong tình yêu thơng của cha mẹ.
H: Vì sao lời đầu tiên của ngời cha nói với con lại là điều đó ?
- Nhắc nhở con về tình cảm ruột thịt, cội nguồn sinh dỡng của mỗi ngời.
GV: Chỉ là cách tả đứa bé con ngây thơ, lẫm chẫm tập đi, tập nói trong vòng tay, trong tình yêu thơng, chăm sóc, nâng niu của cha mẹ, trong gia đình.
Không khí gia đình thật ấm áp. Cha mẹ luôn nâng niu, đón chờ, chăm chút từng bớc đi, từng nụ cời, tiếng nói của con. Gia đình chính là cái nôi, tổ ấm
để con sống, lớn khôn và trởng thành. Hạnh phúc gia đình thật giản dị.
H: Cuộc sống của ngời đồng mình đợc tác giả gợi tả qua các hình ảnh nào?
Em hiểu ntn về các hình ảnh : “Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát ?” - Học sinh xem chú thích.
H: Những hình ảnh đó gợi lên một cuộc sèng ntn ?
GV: Đây là những hình ảnh đẹp : Đan lờ bắt cá, ken vách dựng nhà cùng với hoa rừng, trong câu hát then, các động từ (cài, ken) ngoài nghĩa miêu tả
còn nói lên tình cảm gắn bó, quấn quýt trong lao
động, làm ăn của đồng bào quê hơng.
- Rừng núi quê hơng thơ mộng và trữ tình, nghĩa tình. Thiên nhiên che chở nuôi dỡng con ngời cả về tâm hồn và lối sống: Rừng cho hoa, con đờng cho những tấm lòng.
H: Cha còn nói với con về kỉ niệm gì của cha mẹ ? Chi tiết ấy gợi cuộc sống thế nào ở quê hơng ?
H: Từ đó, em cảm nhận điều ngời cha muốn nói với con là gì ?
H: Vì sao ngời cha lại nói với con về những
điều đó?
- Dạy dỗ con về tình cảm cội nguồn.
H: Điều đó cho thấy t/cảm của ngời cha đối với q/hơng và con mình nh thế nào?
- Yêu quí, tự hào về quê hơng, gia đình.
Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát Rõng cho hoa
Con đờng cho những tấm lòng.
- Những hình ảnh đẹp, giàu bản sắc văn hoá gợi lên cuộc sống lao
động cần cù và tơi vui của “ngời
đồng mình”.
Rừng núi quê hơng thật thơ
mộng và nghĩa tình. Thiên nhiên ấy đã che chở, nuôi dỡng con ng- ời cả về tâm hồn, lối sống.
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên
đời.
- Con ngời yêu thơng nhau trong sáng và hạnh phúc.
- Con đợc trởng thành trong cuộc sống lao động, trong thiên nhiên thơ mộng và tấm lòng nghĩa tình của quê hơng.
4. Củng cố : 2’
GV: Nhấn mạnh những đơn vị kiến thức cơ bản của tiết học.
5. HD học sinh học bài : 2’
- Soạn phần tiếp theo; học thuộc lòng bài thơ.
+ Đọc SGK và trả lời câu hỏi.
--- Ngày soạn: 3/3/2013
Ngày giảng: 7/3: 9A; 8/3: 9B
TiÕt 126
Nói với con (Y Phơng)
I - Mục tiêu :
1. Kiến thức: HS cảm nhận đợc tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hơng sâu nặng cùng niềm tự hào với sức sống bền bỉ, mạnh mẽ của dân tộc mình qua lời nói với con của một ngời cha. Bớc đầu hiểu đợc cách diễn tả độc đáo, giầu hình ảnh cụ thể, gợi cảm, gợi nghĩ trong thơ của tác giả là ngời dân tộc Tày.
2. Kĩ năng : Đọc - hiểu một văn bản thơ trữ tình. Phân tích cách diễn tả độc đáo, giàu hình ảnh, gợi cảm của thơ ca miền núi.
3. Thái độ : HS thêm yêu quí cha mẹ, yêu quên hơng đất nớc.
II- Các kĩ năng cơ bản đợc giáo dục trong bài
4. Tự nhận thức đợc cội nguồn sâu sắc của cuộc sống chính là gia đình, quê hơng dân tộc.
5. Làm chủ bản thân: đặt mục tiêu về cách sống của bản thân qua lời tâm tình của ngời cha.
6. Suy nghĩ sáng tạo: đánh giá, bình luận về những lời tâm t của ngời cha, về vẻ đẹp những hình ảnh thơ trong bài.
III - Chuẩn bị :
1. Thầy : Tài liệu tham khảo.
2. Trò : Soạn bài.
III - Phơng pháp: đọc diễn cảm, phân tích, bình giảng, hoạt động nhóm, kĩ thuật
“Đắp bông tuyết” (phần 2) IV - Các bớc lên lớp : 1. ổn định :
2. Kiểm tra bài cũ : 5’
- Đọc thuộc lòng bài thơ và nêu hiểu biết của em về tác giả Y Phơng?
3. Tiến trình hoạt động dạy – học :
Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung
Hoạt động Khởi động
*Mục tiêu: HS chú ý vào bài
Giờ trớc các em đã đc tìm hiểu 1 phần của VB Nói với con, hôm nay cô cùng các em tiếp tục tìm hiểu phần còn lại.
Hoạt động 4: Tìm hiểu văn bản
*Mục tiêu: HS cảm nhận đợc t/cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hơng sâu nặng cùng niềm tự hào với sức sống bền bỉ, mạnh mẽ của dân tộc mình qua lời nói với con của một ngời cha.
*Cách tiến hành:
1’
27’ III/ Tìm hiểu văn bản:
1. Nói với con về tình cảm cội nguồn:
2. Những đức tính của ngời
GV: Gọi học sinh đọc phần 2.
H: Em nhận thấy cuộc sống của ng“ ời đồng mình gợi nhắc qua chi tiết nào ?”
- Sống trên đá không chê đá gập ghềnh ...
Không lo cực nhọc
-> Lấy cao, xa, khoảng cách không gian để
đo tâm hồn con ngời.
H: Một không gian sống ntn hiện lên từ chi tiÕt Êy?
- Quê hơng còn cực nhọc đói nghèo, nhng con ngời vẫn gắn bó chặt chẽ với quê hơng không quay lng phản bội.
H: Ngời cha nói với con về đức tính cao
đẹp gì của ngời đồng mình ? “ ” - HS trả lời, nx, kl
H: Vì sao nói với con ngời cha nhắc tới
điều này ?
- Để con không quên và thơng quí mảnh
đất, con ngời nơi quê hơng gian khổ.
GV: Cho học sinh đọc đoạn còn lại:
H: Tác giả tiếp tục nói về đức tính của ng- ời đồng mình qua lời thơ nào?“ ”
H: T/g sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
Qua đó gợi lên đức tính gì của ngời đồng m×nh?
H: Cách nói ng“ ời đồng mình thô sơ da thịt em hình dung ntn về con ng” ời nơi
®©y ?
H: Em cảm nhận thế nào về lời thơ :
Ngời đồng mình tự đục đá kê cao quê hơng, còn quê hơng thì làm phong tục ?
(Giữ vững bản sắc văn hoá dân tộc, ý chí sống can trờng) Nhắc con không quên cội nguồn dân tộc.
H: Ngời cha nói với con về ngời đồng mình chẳng mấy ai nhỏ bé và không bao giờ nhỏ
“
bé đợc . Em hiểu ntn về ý muốn của ng” ời cha ?
- HS trả lời, n/x, k/luận.
đồng mình và ớc mơ của ngời cha vÒ con.
+ Ngời đồng mình thơng lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn Xa nuôi chí lớn
Sống trên đá không chê đá gập ghÒnh
Sống trong thung không chê thung nghÌo khã
...
Không lo cực nhọc
- “Ngời đồng mình” sống vất vả
mà mạnh mẽ, khoáng đạt bền bỉ gắn bó với quê hơng dẫu còn cực nhọc đói nghèo. Từ đó, ngời cha mong con phải có nghĩa tình chung thuỷ với quê hơng, biết chấp nhận và vợt qua gian nan thử thách bằng ý chí, bằng niềm tin của mình.
+ Sống nh sông nh suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc...
- Hình ảnh so sánh, thành ngữ
gợi sức sống mãnh liệt không gì
ngăn cản nổi.
- “Ngời đồng mình” mộc mạc nhng giàu chí khí, niềm tin. Họ có thể “thô sơ da thịt” nhng không hề nhỏ bé về tâm hồn, về ý chí và mong ớc xây dựng quê hơng bằng sự lao động cần cù, nhẫn nại, họ làm nên quê hơng víi truyÒn thèng, phong tôc tËp quán tốt đẹp.
Từ đó, ngời cha mong con biết tự hào với truyền thống quê hơng, dặn dò con cần tự tin vững bớc trên đờng đời.
- GV nêu vấn đề HS thảo luận theo kĩ thuật Đắp bông tuyết (5 phút).“ ”
CĐ: Em cảm nhận nh thế nào về ình cảm của ngời cha đối với con trong bài thơ?
Điều lớn lao nhất mà ngời cha muốn truyền cho con qua những lời thơ này là gì?
- HS báo cáo kết quả. GVKL:
Tình cảm yêu thơng trìu mến, thiết tha và niềm tin tởng của ngời cha qua lời nói với con:
Yêu thơng con tha thiết. Nói cho con nghe, con hiểu về đức tính cao đẹp của “ngời đồng mình”, về văn hoá dân tộc mình, truyền cho con niềm tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ, về truyền thống cao
đẹp của quê hơng.
->Mong con tự tin, tiếp nối xứng đáng truyền thống DT, con không “nhỏ bé” khi bớc vào đời.
Hoạt động 5: tổng kết rút ra ghi nhớ.
*Mục tiêu: HS khái quát những đặc sắc về nghệ thuật và nội dung ý nghĩa bài thơ.
*Cách tiến hành:
H: Nhận xét về nghệ thuật?
- Giọng điệu thủ thỉ, tâm tình thiết tha, trìu mÕn.
- Xây dựng hình ảnh thơ vừa cụ thể, vừa mang tình khái quát, mộc mạc mà vẫn giàu chất thơ.
H: Từ đó, em hiểu thêm gì về cuộc sống của đồng bào các dân tộc miền núi ?
- Đầy gian khổ nhng tốt đẹp.
- Sức sống mạnh mẽ, bền bỉ.
- Tâm hồn gắn bó với quê hơng, dân tộc.
- Giàu cảm xúc chân thật.
- HS đọc ghi nhớ.
Hoạt động 6: HD học sinh luyện tập.
*Mục tiêu: HS biết viết bài văn phát biểu cảm nghĩ.
*Cách tiến hành:
- HS nêu yêu cầu bài tập. GV hớng dẫn HS về nhà làm.
3
5'
IV/ Ghi nhí (SGK)
V/ Luyện tập:
Viết bài nói ngắn về cảm xúc suy nghĩ của mình khi nghe lời ngời cha nãi víi con.
- Dàn bài:
MB: Nêu cảm xúc chung khi nghe lời dặn dò tâm tình của cha.
TB:
- Cảm nhận đợc tình yêu thơng của ngời cha; tiếng lòng cha hoà lẫn trong t/yêu q/hơng tha thiết, sâu nặng;
- Hiểu đợc niềm mơ ớc của cha về sự trởng thành của con. Để từ đó, biết
truyền thống cao đẹp của dân tộc, không nhỏ bé trớc những thử thách của cuộc đời.
KB:
- Lời dặn dò của cha khắc sâu vào tâm khảm con tình yêu gia đình, yêu quê hơng, nghĩa tình thuỷ chung...