V. NhỮng qui định khác vỀ quyỀn sỞ hỮu
2. Các nghĩa vụ của chủ sở hữu
a.
Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc xảy ra tình thế cấp thiết (Điều 262): tình thếcấp thiết là tình thế của con người vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe doạ trựctiếp lợi ích của nhà nước, của tập thể, quyền lợi ích hợp pháp của mình hoặc củangười
khác mà không còn cách nào khác là phải có một hành động gây một thiệt hạinhỏ hơn thiệt hại cần ngăn chặn.
Gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết không phải là hành vi xâm phạm quyềnsở hữu. Chủ sở hữu được bồi thường thiệt hại theo qui định của pháp luật.
b.
Nghĩa vụ cuả chủ sở hữu trong việc bảo vệ môi trường (Điều 263)
c.
Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc tôn trọng, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội
(Điều 264)
d.
Nghĩa vụ tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản
(Điều 265)Trong thực tế cuộc sống thì mâu thuẫn giữa các chủ sở hữu bất động sản liềnkề pháp sinh rất nhiều do vi phạm nghĩa vụ tôn trọng ranh giới. Tình trạng này khôngchỉ xảy ra ở thành thị mà còn xảy ra ở các vùng nông thôn như xâm phạm không gian,lòng đất,... Chẳng hạn trường hợp tranh chấp giữa ông An và bà Mai:
Hai ông bà cóhai mảnh vườn sát nhau. Vườn nhà ông An trồng mít, lúc những cây mít còn nhỏ thìchưa ảnh hưởng đến vườn hàng
xóm, nhưng đến khi lớn rễ, cành các cây vươn sangvườn bà Mai nên không thể trồng được cây gì. Bà Mai yêu cầu ông An phải chặt bớtcành, đào hào ngăn rễ nhưng ông An không đồng ý vì cho rằng làm như vậy ảnhhưởng đến sự phát triển của cây, nếu muốn ngăn rễ mít thì bà Mai tự đaò hào trênvườn nhà mình. Ông An xử sự như vậy có phù hợp với pháp luật không ?.
Bộ luật Dân sự đã qui định nghĩa vụ tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản,cơ sở để xác định ranh giới theo hai phương thức :
+ Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thoả thuận của cácchủ sở hữu hoặc theo quyết định của cơ quan
nhà nước có thẩm quyền.
+ Ranh giới cũng có thể được xác định theo tập quán hoặc ranh giới đã tồn tại trên30 năm mà không có tranh chấp.
Người có quyền sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thăngđứng từ ranh giới trong khuôn viên đất phù hợp với qui hoạch xây dựng do cơ quannhà nước có thẩm quyền qui định không được làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đấtliền kề của người khác. Người sử dụng đất chỉ được trồng cây và làm việc khác trongkhuôn viên đất thuộc sở hữu của mình theo ranh giới đã được xác định, không đượcđể rễ, cành cây vượt quá ranh giới, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác.
e.
Nghĩa vụ tôn trọng qui tắc xây dựng (Điều 267)
Trong cuộc sống hiện nay việc vi phạm nghĩa vụ qui tắc xây dựng xảy ra phổ biến,tình trạng này do nhiều nguyên nhân khác nhau song chủ yếu do diện tích nhàở quá chật hẹp nên phải cơi nới diện tích nhà ở và ý thức pháp luật còn hạn chế. Đểgiải quyết vấn đề này pháp luật qui định: Khi xây dựng công trình, chủ sở hữu
côngtrình phải tuân theo pháp luật về xây dựng bảo đảm an toàn, không được xây vượt quáđộ cao, khoảng cách mà pháp luật xây dựng qui định và không được xâm phạm đếnquyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu bất động sản liền kề xung quanh.
Trong trường hợp việc xây dựng, sửa chữa ảnh hưởng đến tài sản của chủ sở hữu bất động sản liền kề thì có quyền yêu cầu bên kia dừng việc xây dựng hoặc yêu cầuUBND cấp xã, đội qui tắc đô thị cấp huyện yêu cầu giải quyết; nếu việc xây dựng, sửachữa gây thiệt hại (nứt tường nhà, lún nền...) thì có quyền khởi kiện Toà án nhân dânyêu cầu bồi thường thiệt hại.
g.
Nghĩa vụ đảm bảo an toàn đối với công trình xây dựng liền kề (Điều 268)
Bộ luật Dân sự qui định về nguyên tắc thực hiện quyền sở hữu:
chủ sở hữu đượcthực hiên mọi hành vi theo ý chí của mình đối với tài sản, nhưng không được làmhư hại và ảnh hưởng đến lợi ích nhà nước, lợi ích công cộng, lợi ích hợp pháp củangười khác.
Trong trường hợp công trình có nguy cơ đe doạ sự an toàn bất động sản liềnkề xung quanh thì chủ công trình phải thực
hiện ngay các biện pháp khắc phục, nếugây thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản liền kề thì phải bồi thường thiệt hại.
h.
Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc thoát nước mưa
Điều 269 Bộ luật Dân sự qui định: chủ sở hữu nhà phải lắp đặt đường dẫn nước saocho nước mưa từ mái nhà của mình không được chảy xuống bất động sản của chủ sở hữu bất động sản liền kề.
i.
Nghĩa vụ của chủ sở hữu trong việc thoát nước thải
Điều 270 Bộ luật Dân sự qui định chủ sở hữu nhà phải làm cống ngầm hoặc rãnhthoát nước để đưa nước thải ra nơi qui định, sao cho nước thải không chảy tràn sang bất động sản của chủ sở hữu bất động sản liền kề, ra đường công cộng hoặc hoặc nơicông cộng làm ô nhiễm môi trường.