Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ STRESS CỦA KIỂM TOÁN VIÊN
1.2. Các nghiên cứu về stress của kiểm toán viên
1.2.1. Những nghiên cứu về đặc điểm hoạt động công việc của kiểm toán viên Công việc kiểm toán đòi hỏi sự chính xác cao, đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực và quy định, làm cho nghề kiểm toán trở thành một trong những ngành nghề có mức độ stress cao. Khả năng đạt được các tiêu chí và yêu cầu của tổ chức, đặc biệt trong môi trường làm việc cạnh tranh và áp lực, là điểm mấu chốt để đánh giá hiệu quả công việc của kiểm toán viên [37], [151], [169]. Hiệu quả công việc của kiểm toán viên không chỉ quyết định sự thành công cá nhân mà còn ảnh hưởng đến uy tín và kết quả kinh doanh của các công ty kiểm toán [112], [135], [169].
Nhiệm vụ chính của kiểm toán viên là đánh giá chất lượng báo cáo tài chính và bảo đảm tính minh bạch thông tin cho các bên liên quan. Tuy nhiên, sự thỏa hiệp trong công việc do áp lực thời gian và stress có thể dẫn đến giảm chất lượng kiểm toán, gây ra hậu quả pháp lý và mất uy tín cho công ty kiểm toán [30], [78]. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa stress và chất lượng công việc của kiểm toán viên, trong đó stress ở mức độ cao gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng xét đoán và phán quyết của họ [26], [55], [115], [135], [169], [190].
Một trong những nguyên nhân chính gây stress trong nghề kiểm toán là áp lực thời gian. Áp lực này không chỉ đến từ khối lượng công việc mà còn từ sự kỳ vọng cao về chất lượng và thời gian hoàn thành công việc [59], [110], [115], [135], [141], [161]. Điều này thường dẫn đến các hành vi không phù hợp, làm giảm chất lượng công việc và cuối cùng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc kiểm toán.
Stress không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả công việc của kiểm toán viên mà còn tác động đến sức khỏe tâm thần và thể chất của họ. Mức độ stress cao có thể dẫn đến kiệt sức, mất tập trung và giảm khả năng phán đoán, làm suy giảm chất lượng công việc [26], [30], [151], [169]. Điều này đặc biệt quan trọng trong nghề nghiệp kiểm toán, nơi mà chất lượng kiểm toán không chỉ ảnh hưởng đến công ty kiểm toán và kiểm toán viên, mà còn tác động đến niềm tin của công chúng vào tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin tài chính.
Nghiên cứu về mối quan hệ giữa stress và hiệu quả công việc của kiểm toán viên cho thấy rằng, trong khi một mức độ stress nhất định có thể kích thích hiệu suất làm việc, stress quá mức lại có thể gây ra hiệu ứng ngược, dẫn đến suy giảm hiệu suất công việc [66], [145], [151]. Stress tột độ ảnh hưởng đến khả năng tập trung, phán đoán và làm suy giảm chất lượng quyết định của kiểm toán viên, làm giảm hiệu quả công việc và chất lượng kiểm toán [34], [55], [115].
Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, áp lực về thời gian, một trong những yếu tố chính tạo nên stress trong nghề kiểm toán, thường dẫn đến việc thỏa hiệp về chất lượng công việc. Các kiểm toán viên dưới áp lực thời gian có thể không tuân thủ đầy đủ quy trình và chuẩn mực kiểm toán, từ đó làm suy giảm chất lượng kiểm toán [59], [135], [141], [161].
Hơn nữa, stress còn tác động đến sức khỏe tâm thần và thể chất của kiểm toán viên, ảnh hưởng đến khả năng làm việc và cuộc sống cá nhân của họ. Các vấn đề sức khỏe tâm thần như lo âu, trầm cảm và kiệt sức không chỉ giảm hiệu suất làm việc mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của kiểm toán viên [26], [30], [169], [190].
Nghiên cứu về stress trong nghề kiểm toán không chỉ giới hạn ở việc xác định nguyên nhân và hậu quả của stress mà còn đề xuất các giải pháp để quản lý stress hiệu quả. Việc giảm thiểu và quản lý stress không chỉ giúp cải thiện chất lượng công việc của kiểm toán viên mà còn góp phần vào việc nâng cao chất lượng kiểm toán và bảo vệ niềm tin của công chúng vào ngành nghề này.
Như vậy, nghề kiểm toán, với những đặc điểm hoạt động đòi hỏi sự chính
xác cao và tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực và quy định, tạo ra một môi trường làm việc có mức độ stress cao. Hiệu quả công việc của kiểm toán viên không chỉ
liên quan đến thành công cá nhân mà còn ảnh hưởng đến uy tín và kết quả kinh doanh của công ty kiểm toán. Khả năng đánh giá chất lượng báo cáo tài chính và đảm bảo tính minh bạch thông tin cho các bên liên quan là một phần quan trọng của công việc này. Stress, đặc biệt ở mức độ cao, có tác động tiêu cực đến khả năng xét đoán và phán quyết của kiểm toán viên, từ đó làm suy giảm chất lượng công việc.
Một trong những nguyên nhân chính gây stress là áp lực thời gian, dẫn đến thỏa hiệp về chất lượng công việc và cuối cùng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc kiểm toán. Stress không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả công việc mà còn tác động đến sức khỏe tâm thần và thể chất của kiểm toán viên. Mức độ stress cao có thể dẫn đến kiệt sức, mất tập trung và giảm khả năng phán đoán, làm suy giảm chất lượng công việc.
Điều này đặc biệt quan trọng trong nghề nghiệp kiểm toán, nơi mà chất lượng kiểm toán không chỉ ảnh hưởng đến công ty kiểm toán và kiểm toán viên, mà còn tác động đến niềm tin của công chúng vào tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin tài chính.
Nghiên cứu về stress trong nghề kiểm toán không chỉ giới hạn ở việc xác định nguyên nhân và hậu quả của stress mà còn đề xuất các giải pháp để quản lý stress hiệu quả. Việc giảm thiểu và quản lý stress không chỉ giúp cải thiện chất lượng công việc của kiểm toán viên mà còn góp phần vào việc nâng cao chất lượng kiểm toán và bảo vệ niềm tin của công chúng vào ngành nghề này.
1.2.2. Những nghiên cứu hướng về stress của kiểm toán viên
Nghề kiểm toán được biết đến với độ phức tạp và áp lực cao, đặc biệt liên quan đến việc duy trì chất lượng và độc lập trong công việc. Các kiểm toán viên phải đối mặt với nhiều nguồn stress, từ áp lực thời gian đến các yêu cầu về chất lượng và đạo đức nghề nghiệp. Áp lực này càng tăng cao vào mùa kiểm toán, khi khối lượng công việc tăng lên nhưng thời gian và ngân sách lại eo hẹp [30], [42], [59], [92], [115], [141], [161].
Stress trong nghề kiểm toán không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất công việc mà còn tác động đến sức khỏe tinh thần và thể chất của các kiểm toán viên. Các nghiên cứu đã
chỉ ra rằng mức độ stress cao có thể dẫn đến việc giảm sút khả năng phán đoán và làm suy giảm chất lượng công việc [26], [55], [115], [135], [169], [190].
Một yếu tố quan trọng khác tạo ra stress trong công việc kiểm toán là xung đột lợi ích và mối quan hệ với khách hàng. kiểm toán viên có thể phải đối mặt với
bất đồng giữa khách hàng và ý kiến kiểm toán của họ, tạo ra stress liên quan đến xung đột lợi ích và áp lực để duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng [22], [112], [145], [161], [169].
Trong môi trường bên trong các công ty kiểm toán, các kiểm toán viên cũng gặp phải các yếu tố gây stress như yêu cầu công việc cao, khối lượng công việc lớn và nhu cầu đáp ứng thời hạn hoặc ngân sách eo hẹp [66], [135], [190]. Môi trường làm việc phân cấp và giám sát chặt chẽ cũng đòi hỏi kiểm toán viên phải tương tác với nhiều người khác nhau, tạo thêm stress do áp lực công việc và mối quan hệ nội bộ [152], [190]. Các nghiên cứu này đã phân tích sâu về stress của kiểm toán viên, một vấn đề chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng tại Việt Nam. Mục tiêu là đánh giá tác động của stress đối với kết quả công việc của kiểm toán viên và tìm kiếm các giải pháp để ứng phó hiệu quả với stress, nhằm nâng cao chất lượng công việc và cũng như sức khỏe tinh thần của các kiểm toán viên. Trong bối cảnh ngày càng gia tăng áp lực trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp quản lý stress trở thành yếu tố quan trọng, không chỉ vì lợi ích của các kiểm toán viên mà còn để duy trì chất lượng và tính độc lập của cuộc kiểm toán.
Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, stress ở mức độ vừa phải có thể kích thích hiệu suất làm việc và tập trung vào việc giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, khi stress vượt qua ngưỡng chịu đựng, nó có thể gây ra các hậu quả tiêu cực như suy giảm khả năng phát hiện sai sót hoặc gian lận và tham gia vào các hành vi không chuyên nghiệp, làm giảm chất lượng kiểm toán [59], [92], [115], [152]. Điều này ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh các công ty kiểm toán đối mặt với cạnh tranh giá cả và áp lực để cung cấp dịch vụ phi kiểm toán, gây ra xung đột lợi ích và áp lực đánh giá [26], [56], [92], [202].
Bên cạnh đó, cấu trúc tổ chức phân cấp của các công ty kiểm toán cũng gây ra stress cho kiểm toán viên, đặc biệt đối với những người ở vị trí cao hơn, có nhiều trách nhiệm hơn trong việc giám sát và quản lý. Điều này có thể tạo ra áp lực đối với các kiểm toán viên cấp dưới, khi họ cố gắng thể hiện và đạt được mục tiêu thăng tiến [130], [135], [190]. Sự gia tăng stress do yêu cầu công việc và môi trường làm việc cạnh tranh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của kiểm toán viên mà còn gây ra sự không hài lòng trong công việc [30], [42], [78], [157], [202]. Các nghiên cứu này mở rộng hiểu biết về stress trong nghề kiểm toán và cung cấp cơ sở để đánh giá tác động của stress đối với hiệu quả công việc của kiểm toán viên. Phát hiện từ các nghiên cứu này không chỉ giúp các công ty kiểm toán hiểu rõ hơn về các
nguồn gây stress và cách thức nó ảnh hưởng đến công việc, mà còn hỗ trợ trong việc phát triển các chiến lược quản lý stress hiệu quả. Điều này không chỉ góp phần vào việc nâng cao sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống của kiểm toán viên mà còn đảm bảo chất lượng và tính độc lập của cuộc kiểm toán, qua đó tăng cường niềm tin của công chúng vào ngành nghề này.
Quản lý stress hiệu quả trong ngành kiểm toán đòi hỏi sự hiểu biết sâu rộng về cách thức mà stress ảnh hưởng đến kiểm toán viên từ nhiều khía cạnh khác nhau.
Điều này bao gồm việc nhận diện các nguồn stress chính, từ áp lực thời gian và môi trường làm việc đến xung đột lợi ích và yêu cầu công việc cao. Hiểu rõ các yếu tố này giúp các công ty kiểm toán phát triển các chương trình hỗ trợ, đào tạo và can thiệp phù hợp để giảm bớt áp lực và cải thiện chất lượng công việc cũng như sức khỏe tinh thần của kiểm toán viên. Ngoài ra, việc tạo ra một môi trường làm việc tích cực, nơi mà kiểm toán viên cảm thấy được hỗ trợ và đánh giá cao, cũng quan trọng không kém. Các công ty kiểm toán có thể xem xét việc áp dụng các chính sách như linh hoạt thời gian làm việc, cung cấp các tài nguyên hỗ trợ sức khỏe tinh thần, và khuyến khích cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Điều này không chỉ giúp giảm stress mà còn tạo ra môi trường làm việc lành mạnh, nơi mà kiểm toán viên cảm thấy được trân trọng và có cơ hội phát triển. Cuối cùng, việc tiến hành các nghiên cứu liên tục để theo dõi mức độ stress và hiệu quả của các biện pháp quản lý stress là cần thiết. Điều này không chỉ cung cấp thông tin quý báu về hiệu quả của các chiến lược hiện tại mà còn giúp xác định các cơ hội cải tiến và phát triển các phương pháp mới để hỗ trợ kiểm toán viên. Qua đó, các công ty kiểm toán có thể không chỉ nâng cao chất lượng công việc của kiểm toán viên mà còn góp phần vào việc duy trì tính chuyên nghiệp và độ tin cậy của ngành nghề này trong mắt công chúng.