27
văn bản thuyết minh I/ Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức:Giúp HS:
- Rèn luyện kỹ năng kết hợp thuyết minh với miêu tả trong bài văn miêu tả.
2.Tư tưởng: Qua giơ` luyện tập, giáo dục HS tình cảm gắn bó với quê hương – yêu thương loài vật.
3.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng.
II/ Chuẩn bị:
- Thầy: SGV- SGK- Soạn giáo án- Đọc tư liệu- Thiết bị dạy học.
- Trò: SGK- Học lí thuyết và lập dàn bài cho đề bài “ Con trâu ở làng quê Việt Nam”.
III/ Phương pháp, kĩ thuật.
- Phân tích qui nạp, nêu vấn đề, phát vấn đàm thoại, thực hành luyện tập.
- Động não, khăn phủ bàn, mảnh ghép.
1.Ổn định tổ chức:9B:
9C 2. Kiểm tra bài: (5’)
H1: Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh?
H2: Trình bày dàn bài đã chuẩn bị ở nhà.
3. Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò. Nội dung - Ghi bảng.
Hoạt động 1: (10’)
* Mục tiêu:Hs biết tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý.
* Phương pháp : Nêu vấn đề, phát vấn đàm thoại, thảo luận.
Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý.
HS đọc và nêu yêu cầu của đề bài trong SGK.
H: Đề bài trên thuộc thể loại gì? Đối tượng thuyết minh?
H: Theo em với vấn đề này cần phải trình bày những ý gì?
H:Nên sắp xếp bố cục của bài như thế nào?
H: Nội dung từng phần gồm những gì?
HS thảo luận:
- Thể loại: Thuyết minh.
- Con trâu ở làng quê Việt Nam.
HS suy nghĩ, trả lời.
*Mở bài:
Giới thiệu chung về con trâu trên đồng ruộng Việt Nam.
*Thân bài:
- Con trâu trong đời sống vật chất:
+ Là tài sản lớn của người nông dân (“Con trâu là đầu cơ nghiệp”):
kéo xxe, cày, bừa…
+ Là công cụ lao động quan trọng.
+ là nguồn cung cấp thực phẩm, đồ mỹ nghệ.
- Con trâu trong đời sống tinh thần:
I. Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý.
1. Tìm hiểu đề:
- Thể loại: Thuyết minh.
- Con trâu ở làng quê Việt Nam.
2. Tìm ý – lập dàn ý
28
GV đưa dàn bài hoàn chỉnh và yêu cầu HS kết hợp với ngữ liệu trong SGK để bổ sung cho dàn ý chi tiết.
H: Em có nhận xét gì về các ngữ liệu trong sách giáo khoa
Khi thuyết minh về con trâu?
+ Gắn bó với người nông dân như người ban thân thiết, gắn bó với tuổi thơ.
+Trong các lễ hội đình đám.
Kết bài:
Tình cảm của người nông dân đối với con trâu.
HS: Nhận xét về văn bản khoa học trong SGK
Đơn thuần thuyết minh đầy đủ những chi tiết khoa học về con trâu – Chưa có yếu tố miêu tả.
HS tập đưa yếu tố miêu tả vào văn bản thuyết minh:
*Mở bài:
Hình ảnh con trâu ở làng quê Việt Nam: đến bất kỳ miền nông thôn nào đều thấy hình bóng con trâu có mặt sớm hôm trên đồng ruộng, nó đóng vai trò quan trọng trong đời sống nông thôn Việt Nam.
*Thân bài:
- Con trâu trong nghề làm ruộng:
Trâu cày bừa, kéo xe, chở lúa...
( Cần giới thiệu từng loại việc và có sự miêu tả con trâu trong từng việc đó, vận dụng tri thức về sức kéo – sức cày ở bài thuyết minh khoa học về con trâu).
- Con trâu trong một số lễ hội: có thể giới thiệu lễ hội “Chọi trâu”(Đồ Sơn – Hải Phòng).
- Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn.
(Tả lại cảnh trẻ ngồi ung dung trên lưng trâu đang gặm cỏ trên cánh đồng, nơi triền sông…)
- Tạo ra một hình ảnh đẹp, cảnh sống thanh bình ở làng quê Việt
29
Hoạt động 2: (10’)
* Mục tiêu:Hs thực hành đưa yêu tố miêu tả vào văn bản thuyết minh.
* Phương pháp : Nêu vấn đề, phát vấn đàm thoại, thảo luận, thực hành.
Hướng dẫn đưa yếu tố miêu tả vào văn bản thuyết minh.
Thực hiện bài làm bằng các hoạt động trên lớp.
HS đọc bài thuyết minh khoa học về con trâu (SGK)
GV yêu cầu HS nhận xét cách thuyết minh.
(GV gợi ý HD có thể đưa yếu tố miêu tả vào bài văn thuyết minh, ví dụ: Hãy vận dụng yếu tố miêu tả trong việc giới thiệu con trâu).
GV hướng dẫn HS lần lượt thực hiện từng phần mở bài, thân bài, kết bài.
H: Thử nhớ lại hoặc hình dung cảnh con trâu ung dung gặm cỏ, cảnh trẻ ngồi trên lưng trâu thổi sáo, …Hãy viết một đoạn văn thuyết minh kết hợp với miêu tả.
H: Trình bày dàn ý chi tiết và nhận
Nam.
*Kết bài:
Nêu những ý khái quát về con trâu trong đời sống của người Việt Nam. Tình cảm của người nông dân, của cá nhân mình đối với con trâu.
HS trình bày dàn ý trên.
HS thảo luận và tự lựa chọn một câu thành ngữ, tục ngữ hoặc ca dao để vào bài.
HS viết và trình bày trong nhóm.
*Các nhóm cử đại diện trình bày trước lớp.
HS tự trình bày những hiểu biết của mình qua bài học.
II. Đưa yếu tố miêu tả vào bài văn thuyết minh.
30
xét.
GV hướng dẫn HS viết đoạn văn.
H: Viết một đoạn văn thuyết minh trong đó có sử dụng yếu tố miêu tả và vận dụng tục ngữ , ca dao về trâu để vào bài.
VD1: Trâu ơi! ta bảo trâu này, Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta…
VD2: Con trâu là dầu cơ nghiệp.
VD3: Dùng 1 đoạn trong bài thơ “ Con trâu đen lông mượt” của nhà thơ Trần Đăng Khoa.
GV cho HS nhận xét và chữa bài.
H: Qua bài tập trên, em hiểu thêm gì về vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh?
H: Khi đưa yếu tố miêu tả vào văn bản thuyết minh ta cần lưu ý điều gì?
Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập và về nhà.
* Mục tiêu:Củng cố cho HS KTCB về yếu tố miêu tả trong VBTM.
* Phương pháp : Nêu vấn đề, phát vấn đàm thoại, thảo luận.
4. Củng cố: (3’)
- Nhắc lại những lưu ý khi làm văn thuyết minh.
- Nêu những tác dụng của yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh.
5. Dặn dò: (2’)
- Trên cơ sở dàn ý trên , viết thành bài văn hoàn chỉnh.
- Soạn văn bản: Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em.
Tự rút kinh nghiệm
...
...
Ngày soạn: 25/8/2010. Ngày giảng:9BC -6+7/9/2010.