Chương II KIỂU DỮ LIỆU CÓ CẤU TRÚC
Bài 17: CHƯƠNG TRÌNH CON VÀ PHÂN LOẠI
Ngày giảng: …. / …. / 2017 I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Biết CTC là một khối lệnh nhằm giải quyết một bài toán con để góp phần giải quyết một bài toán lớn hơn bằng một chương trình.
- Biết khi viết những chương trình dài, phức tạp thì việc sử dụng CTC là cần thiết.
- Nắm được các khái niệm: biến cục bộ, biến toàn cục, tham số hình thức, tham tham số thực sự. năm được cấu trúc của 1 chương trình con.
2. Kĩ năng:
- Phân loại được một số chương trình con: hàm, thủ tục chuẩn.
3. Thái độ:
- Ham học hỏi, sáng tạo khi làm việc.
II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC - Khái niệm chường trình con.
- Phân loại chương trình con.
III. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:
- Máy chiếu hoặc bảng phụ đã viết sẵn chương trình tinh_tong không sử dụng chương trình con và sử dụng chương trình con.
- GA, SGK.
2. Học sinh:
– Sách giáo khoa, vở ghi….
– Đọc bài trước.
IV. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1.Ổn định tổ chức: (1 phút) Kiểm tra sĩ số lớp.
2. Kiểm tra bài cũ: Không.
3. Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu khái niệm chương trình con (15 phút) Nội dung Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của HS
- Đặt vấn đề:
Các chương trình giải các bài toán phức tạp thường rất dài, có thể gồm nhiều lệnh, khi đọc rất khó hình dung chương trình thực hiện những công việc gì và việc hiệu chỉnh chương trình cũng rất khó khăn.
Như vậy làm thế nào để
+ Nghe GV nêu vấn đề điều cần thiết phải có chương trình con.
1.Khái niệm chương trình con
- VD: tính tổng T = an + bm + cp + dq
- KN: Chương trình con là một dãy lệnh mô tả một số thao tác nhất định và có thể được thực hiện (được gọi ) từ nhiều vị trí trong chương trình.
cho bài toán phức tạp dễ đọc, dễ hiểu, dễ hiệu chỉnh, dễ nâng cấp?
Do đó ta nghiên cứu vấn đề mới là CTC, để tìm hiểu CTC là gì?
- VD: Tính tổng : T = an + bm + cp + dq
- Yêu cầu học sinh nêu sơ bộ cách viết chương trình.
- Để giải bài toán trên MT có thể chia chương trình thành các khối, mỗi khối gồm nhiều lệnh giải bài toán con nào đó chương trình chính được xây dựng từ các CTC.
- Chương trình con là gì?
- GV dùng bảng phụ:
chương trình tinh_tong không sử dụng CTC và sử dụng CTC cho HS nhận xét 2 đoạn chương trình trên.
- GV giải thích nhanh ích lợi của việc sử dụng CTC:
giúp chương trình có nhiều đoạn lệnh tương tự được rút ngắn hơn.
- HS nêu ý tưởng giải quyết bài toán và trả lời .
- Trả lời khái niệm chương trình con.
- Nhận xét và so sánh 2 đoạn chương trình.
Hoạt động 2: Phân loại chương trình con (15 phút)
Nội dung Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của HS 2. Chương trình con và
phân loại a. Phân loại Gồm 2 loại:
* Hàm:
- VD: sin(x) Sqr(n) Sqrt(n) …
- Hàm trả về một giá trị qua tên của nó.
- Có thể sử dụng hàm như 1 toán hạng: lệnh gọi hàm có thể được viết trong các biểu thức tính.
-Trong nhiều ngôn ngữ lập trình chương trình con được phân làm mấy loại?
- Cho biết một số hàm và thủ tục chuẩn mà em biết trong ngôn ngữ Pascal?
-Xét hàm sin(x)
Với x=∏/6 giá trị của hàm sin(x) cho kết quả là bao nhiêu ?
Hàm có đặc điểm gì?
- Phân tích rõ hơn đặc điểm của hàm.
- Trả lời câu hỏi.
- Hàm sin(x) với x=
∏/6 cho giá trị là 1/2
- Trả lời câu hỏi.
* Thủ tục:
- VD: writeln(‘xin chao’);
Readln(a); …
- Thủ tục không trả về giá trị nào qua tên của nó.
- Có thể sử dụng thủ tục như 1 lệnh đơn bình thường.
-Xét thủ tục:
Writeln(‘‘xin chao’’) Thủ tục Writeln(‘xin chao’) làm gì ? cho kết quả là gì ? có trả về giá trị nào không ?
Thủ tục có đặc điểm gì ? - Phân tích đặc điểm của thủ tục.
- Trả lời.
- Trả lời.
Hoạt động 3: Cấu trúc chương trình con (10 phút)
Nội dung Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của HS b. Cấu trúc
- Gồm:
<phần đầu>
[<phần khai báo>]
<phần thân>
+ Phần đầu: khai báo tên của chương trình con.
+ Phần khai báo: khai báo các biến chỉ sử dụng trong chương trình con.
+ Phần thân: dãy lệnh thực hiện của chương trình con.
- Tham số hình thức: là các biến được khai báo trong phấn khai báo của chương trình con.
- Các biến được dùng riêng trong chương trình con gọi là biến cục bộ.
- Các biến của chương trình chính gọi là biến toàn cục.
c. Thực hiện chương trình con
- Để thực hiện chương trình con, ta phải có lệnh gọi nó tương tự như lệnh gọi hàm/thủ tục chuẩn.
- Các hằng/biến tham gia trong lệnh gọi hàm/thủ tục được gọi là tham số thực sự.
- Nêu các thành phần của chương trình con?
- Phân tích các thành phần của chương trình con.
Xét ví dụ : Tính luỹ thừa : luythua= xk.
Khi đó tên chương trình con có thể đặt là luythua, tên các biết chưa dữ liệu vào là x, k. Vậy khi tính xk ta viết luythua(x,k) thì x, k là tham số hình thức.
Tham số hình thức là gì ?
- Biến cục bộ, ,biến toàn cục thì phạm vi hoạt động của nó như thế nào ?
- Sau khi có một chương trình con, muốn thực hiện chuơng trình con đó thì ta làm thế nào ?
- Hãy cho ví dụ về lệnh gọi hàm ?
Xét ví dụ :CTC
luythua(x,k) với x,k tham số hình thức.
Với biến : a =2, b=3
Lệnh gọi chương trình con
- Trả lời.
Gồm <Phần đầu>
[<Phần khai báo>]
<Phần thân>
- Nghe giảng.
- Trả lời.
- Trả lời.
-Học sinh đọc sách GK và trả lời.
- Ví dụ: sqrt(255)
là Luythua(a,b) khi đó tham số hình thức x,k nhận giá trị tương ứng của tham số thực sự a,b.
4.Củng cố (2 phút)
- CTC gồm: Hàm và thủ tục.
- Cấu trúc chương trình con.
- Biến cục bộ, biến toàn cục.
- Tham số hình thức, tham số thật sự.
- Cách gọi chương trình con.
5.Dặn dò (2 phút) - Đọc trước bài 18 SGK
Tiết PPCT: 44