CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ Tiết 24 – Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Tiết 30 Bài 27: THỰC HÀNH QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN
Sau khi học xong bài này, HS cần phải:
1.Kiến thức
- Nhận biết một số thường biến phát sinh ở các đối tượng trước tác động trực tiếp ở điều kiện sống.
- Phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến.
- Qua tranh ảnh và mẫu vật sống rút ra được:
+ Tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen + Tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường.
2 . Kĩ năng
- Rèn luyện được kĩ năng quan sát, phân tích tranh ảnh và mẫu vật.
- Rèn luyện được kĩ năng thực hành.
3. Thái độ :
- Say mê, yêu thích môn học.
4.GD: năng lưc tự học, tư duy, quản lí, giao tiếp,ngôn ngữ, tinh toán II.Phương pháp – phương tiện dạy học
1.Phương pháp dạy học: phương pháp thực hành thí nghiệm, vấn đáp 2.Phương tiện dạy học:
- Tranh ảnh minh họa thường biến
- Ảnh chụp chứng minh thường biến không di truyền được - Mẫu vật: + Mầm khoai lang mọc trong tối và ngoài sáng
+ Thân cây rau dừa nước, … III.Tiến trình bài giảng
1.Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số HS:
9A: 9B: 9C: 9D:
2.Kiểm tra bài cũ :
- GV thu bài thu hoạch, kiểm tra sự chuẩn bị của HS.
3.Bài mới
MB: …Như các em đã biết thường biến là những biến đổi kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường , thường biến không di truyền được
….Vậy bài thực hành hôm nay sẽ giúp các em nhận biết và phân biệt giữa thường biến với đột biến….
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 1: Nhận biết một số thường biến.
GV yêu cầu HS quan sát tranh, ảnh, mẫu vật các đối tượng: Mầm củ khoai, cây rau dừa nước, …và:
+ Nhận biết thường biến phát sinh dưới
HS quan sát kĩ các tranh, ảnh và mẫu vật:
Mầm khoai lang, cây rau dừa nước.
- Thảo luận nhóm ghi kết quả vào bảng báo cáo thu hoạch.
ảnh hưởng của ngoại cảnh.
+ Nêu các nhân tố tác động gây thường biến.
GV yêu cầu các nhóm thảo luận-> ghi nhận xét vào phiếu học tập
GV: gọi HS các nhóm báo cáo, nhận xét, bổ sung ,…
GV chốt đáp án đúng
- Đại diện nhóm trình bày
Một số thường biến
Đối tượng Điều kiện môi trường Kiểu hình tương ứng Nhân tố tác động 1. Mầm khoai - Có ánh sáng
- Trong tối
- Mầm lá có màu xanh - Mầm lá có màu vàng
- Ánh sáng 2. Cây rau dừa
nước
- Trên cạn - Ven bờ
- Trên mặt nước
- Thân lá nhỏ - Thân lá lớn
- Thân lá lớn hơn, rễ biến thành phao.
- Độ ẩm
3. Cây mạ - Trong bóng tối - Ngoài sáng
- Thân lá màu vàng nhạt.
- Thân lá có màu xanh
- Ánh sáng Hoạt động 2: Phân biệt thường biến và đột biến.
GV: Hướng dẫn HS quan sát lá cây mạ mọc trong ruộng và mọc ven bờ
- Sự sai khác giữa 2 cây mạ mọc ở 2 vị trí khác nhau ở vụ thứ nhất thuộc thế hệ nào ?
- Các cây lúa được gieo từ hạt của 2 cây trên có khác nhau không ? Hãy rút ra nhận xét
- Tại sao cây mạ ở ven bờ phát triển tốt hơn cây trong ruộng ?
GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (2) hoàn thành nội dung phiếu học tập: phân biệt thường biến và đột biến.
GV: gọi đại diện các nhóm báo cáo, nhận xét, bổ sung …, chốt lại đáp án đúng.
HS: Các nhóm quan sát tranh, thảo luận và nêu được:
- 2 cây mạ thuộc thế hệ thứ 1 (biến dị trong đời cá thể)
- Con của chúng giống nhau (biến dị không di truyền)
- Do điều kiện dinh dưỡng khác nhau.
HS: suy nghĩ, thảo luận nhóm hoàn thành nội dung phiếu học tập.
1 vài HS trình bày, lớp nhận xét, bổ sung.
Thường biến Đột biến
Biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá thể
- Biến đổi trong cơ sở vật chất di truyền ( NST , ADN )
Không di truyền Di truyền được
Phát sinh đồng loạt theo cùng 1 hướng, tương ứng với điều kiện môi trường.
Xuất hiện ngẫu nhiên
Có lợi cho sinh vật Có hại cho sinh vật
Hoạt dộng 3: Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng.
GV yêu cầu HS quan sát ảnh 2 luống xu hào cùng 1 giống nhưng có điều kiện chăm sóc khác nhau, cho biết:
- Hình dạng củ của 2 luống có khác nhau không ?
- Kích thước của các củ xu hào ở 2 luống khác nhau như thế nào?
- Em có nhận xét gì về ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng ?
GV yêu cầu HS báo cáo, viết thu hoạch dựa theo mẫu trong sgk
HS: quan sát, đối chiếu, nêu được:
- Hình dạng giống nhau (tính trạng chất lượng).
- Chăm sóc tốt củ to. Chăm sóc không tốt củ nhỏ (tính trạng số lượng)
- Nhận xét: tính trạng chất lượng phụ thuộc kiểu gen, tính trạng số lượng phụ thuộc điều kiện sống
*. Thu hoạch: (10’) ( Theo mẫu /Sgk ) 4.Nhận xét, đánh giá
GV: + Căn cứ vào bản thu hoạch để đánh giá
+ Cho điểm 1 số nhóm chuẩn bị chu đáo và bản thu hoạch có chất lượng + Phê bình nhóm chuẩn bị không chu đáo
+ Cho hs dọn vệ sinh phòng học 5.Hướng dẫn về nhà
- Chuẩn bị bài sau: Phương pháp nghiên cứu di truyền ở người + Tìm hiểu về sơ đồ phả hệ
+ Thế nào là trẻ đồng sinh
Rút kinh nghiệm: ...
...
Ký duyệt của BGH Ký duyệt của tổ trưởng
Tuần 19
Ngày soạn: 14/12/14 Ngày giảng: 25/12/14