I.Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này, HS cần phải:
1. Kiến thức
- Hiểu được di truyền y học tư vấn là gì và nội dung của lĩnh vực khoa học này.
- Giải thích được cơ sở khoa học của việc kết hôn "1 vợ, 1 chồng" và cấm kết hôn gần trong vòng 3 đời.
- Giải thích được tại sao phụ nữ không nên sinh con ở tuổi ngoài 35.
- Thấy được tác hại của ô nhiễm môi trường đối với cơ sở vật chất của tính di truyền con người.
2 . Kĩ năng
- Rèn luyện được kĩ năng quan sát, phân tích kênh chữ
- Rèn luyện được kĩ năng giải thích, khái quát hóa kiến thức.
3. Thái độ :
- Có thái độ đúng đắn về hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình.
4.GD: năng lưc tự học, tư duy, quản lí, giao tiếp,ngôn ngữ, tinh toán II.Phương pháp – phương tiện dạy học
1.Phương pháp dạy học: phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp.
2.Phương tiện dạy học:
- Bảng 30.1 và 30.2 SGK, tư liệu về luật hôn nhân – gia đình.
III.Tiến trình bài giảng
1.Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số HS:
9A: 9B: 9C: 9D:
2.Kiểm tra bài cũ :
Câu 1: Trình bày đặc điểm di truyền và biểu hiện bên ngoài của một số bệnh di truyền ở người?
Câu 2. Nêu các nguyên nhân phát sinh các tật, bệnh di truyền ở người và một số biện pháp hạn chế phát sinh các bệnh, tật đó?
3.Bài mới
MB: Những hiểu biết về di truyền học người giúp con người bảo vệ mình và bảo vệ tương lai di truyền loài người thông qua các lĩnh vực chính sau:
Hoạt động của GV - HS Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu về di truyền y học tư vấn.
GV yêu cầu HS: thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi mục ▼SGK86 (3’).
HS: suy nghĩ, thảo luận nhóm, thống nhất
I.Di truyền y học tư vấn.
- KN : Di truyền y học tư vấn là 1 lĩnh vực của di truyền học kết hợp các phương
câu trả lời
- Đây là loại bệnh di truyền.
- Bệnh do gen lặn quy định vì ở đời trước của 2 gia đình này đã có người mắc bệnh.
- Không nên tiếp tục sinh con nữa vì họ đã mang gen lặn gây bệnh.
GV: gọi đại diện các nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét, bổ sung.
HS: cử đại diện nhóm trả lời, bổ sung.
GV: nhận xét, chuẩn hóa kiến thức.
- Di truyền y học tư vấn là gì?
- Gồm những nội dung nào?
HS: nghiên cứu SGK, dựa vào nội dung bài tập, trả lời.
GV: nhận xét, chốt ý.
pháp xét nghiệm , chẩn đoán hiện tại về mặt di truyền cùng với nghiên cứu phả hệ - Nội dung:
+ Chẩn đoán
+ Cung cấp thông tin
+ Cho lời khuyên liên quan đến các bệnh và tật di truyền
Hoạt động 2: Tìm hiểu di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình.
GV yêu cầu HS đọc thông tin mục II.1 SGK, thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi:
- Tại sao kết hôn gần làm suy thoái nòi giống?
- Tại sao những người có quan hệ huyết thống từ đời thứ 4 trở đi được phép kết hôn?
HS: nghiên cứu SGK, suy nghĩ, thảo luận nhóm thống nhất nội dung trả lời
- Kết hôn gần làm cho các gen lặn, có hại biểu hiện ở thể đồng hợp suy thoái nòi giống.
- Từ đời thứ 4 trở đi có sự sai khác về mặt di truyền, các gen lặn có hại khó gặp nhau hơn.
GV: nhận xét, chốt lại đáp án.
GV yêu cầu HS: tiếp tục phân tích bảng 30.1, thảo luận các câu hỏi:
- Giải thích quy định “Hôn nhân 1 vợ 1 chồng” của luật hôn nhân và gia đình là có cơ sở sinh học?
- Vì sao nên cấm chuẩn đoán giới tính thai nhi?
HS phân tích số liệu về sự thay đổi tỉ lệ nam nữ theo độ tuổi, tỉ lệ nam nữ là 1:1 ở độ tuổi 18 – 35, giải thích cơ sở khoa học.
II. Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình.
1.Di truyền học với hôn nhân
- Di truyền học người đã giải thích được cơ sở khoa học của các quy định
+ Hôn nhân 1 vợ : 1 chồng
+ Những người có quan hệ huyết thống trong vòng 3 đời không được kết hôn với nhau
- Hạn chế việc sinh con trai theo tư tưởng
“trọng nam khinh nữ” làm mất cân đối tỉ lệ nam/nữ ở tuổi trưởng thành.
GV chốt lại kiến thức phần 1.
GV yêu cầu HS nghiên cứu bảng 30.2, trả lời các câu hỏi:
- Vì sao phụ nữ không nên sinh con ở độ tuổi ngoài 35 ?
HS: dựa vào bảng số liệu, trả lời
- Vì tỉ lệ trẻ sơ sinh bị bệnh đao tăng rõ rệt.
- Vậy phụ nữ nên sinh con ở lứa tuổi nào để vừa đảm bảo giảm thiểu tỉ lệ trẻ sơ sinh mắc bệnh đao vừa đảm bảo học tập, công tác?
HS: trả lời tuổi từ 25 – 34 là hợp lí.
GV: nhận xét, bổ sung, chốt ý.
- Phụ nữa sinh con trong độ tuổi 25 – 34 là hợp lí: tránh được hiện tượng 2 lần sinh gần nhau, đảm bảo học tập, công tác, giữ được quy mô gia đình hợp lí ( mỗi cặp vợ chồng chỉ nên sinh từ 1 – 2 con).
2. Di truyền học với kế hoạch hóa gia đình.
- Phụ nữ sinh con trong độ tuổi từ 25 – 34 là hợp lí
- Phụ nữ không nên sinh con ở độ tuổi ngoài 35 vì tỉ lệ trẻ sơ sinh bị bệnh đao tăng .
Hoạt động III: Tìm hiểu hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường.
GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin mục III SGK88, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi:
- Nêu tác hại của ô nhiễm môi trường đối với cơ sở vật chất di truyền? Cho VD?
- Làm thế nào để bảo vệ di truyền cho bản thân và con người?
BVMT: Các chất phóng xạ và các hóa chất có trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra đã làm tăng độ ô nhiễm môi trường, tăng tỉ lệ người mắc bệnh, tật di truyền. Vì vậy cần đấu tranh chống vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học và chống ô nhiễm môi trường.
III.Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường.
- Các tác nhân lí, hóa học gây ô nhiễm môi trường làm tăng tỉ lệ người mắc bệnh , tật di truyền .
4.Củng cố
- HS đọc thông tin mục ghi nhớ SGK88.
- GV hỏi: + Di truyền y học tư vấn có chức năng gì?
+ Tại sao phụ nữ không nên sinh con ở độ tuổi ngoài 35? Tại sao cần phải đấu tranh chống ô nhiễm môi trường?
5.Hướng dẫn về nhà- HS học bài và trả lời các câu hỏi SGK, đọc trước nọi dung bài 31.
Tuần 19
Ngày soạn: 14/12/14 Ngày giảng: 25/12/14