CHƯƠNG VI: ỨNG DỤNG DI TRUYỀN HỌC
Tiết 39 Bài 35: ƯU THẾ LAI
II. Các nhân tố sinh thái của môi trường
- Các nhân tố sinh thái được chia thành 2 nhóm:
+ Nhân tố vô sinh: ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, gió, đất, nước, địa hình...
+ Nhân tố hữu sinh:
* Nhân tố sinh vật: VSV, nấm, động vật, thực vật,
* Nhân tố con người: tác động tích cực:
cải tạo, nuôi dưỡng, lai ghép.... tác động tiêu cực: săn bắn, đốt phá làm cháy rừng...
HS: thảo luận nhóm, nêu được
- Trong 1 ngày, cường độ ánh sáng mặt trời tăng dần về buổi trưa, giảm dần vào buổi chiều cho đến tối.
- Độ dài ngày thay đổi theo mùa: mùa hè có ngày dài hơn mùa đông.
- Trong năm, nhiệt độ thay đổi theo mùa:
Mùa hè nhiệt độ cao( nóng nực), mùa thu mát mẻ, mùa đông nhiệt độ thấp( lạnh), mùa xuân ấm áp.
GV yêu cầu hãy: - Nhận xét về sự thay đổi của các nhân tố sinh thái?
HS: dựa vào các phân tích, rút ra nhận xét.
- Các nhân tố sinh thái tác động lên sinh vật thay theo từng môi trường và thời gian.
Hoạt động 3: Tìm hiểu về giới hạn sinh thái GV treo sơ đồ hình 41.2: giới hạn nhiệt độ
của cá rô phi ở Việt Nam.
GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ, trả lời các câu hỏi sau:
- Cá rô phi ở Việt Nam sống và phát triển ở nhiệt độ nào?
HS quan sát, nêu được: Từ 5oC tới 42oC.
- Nhiệt độ nào cá rô phi sinh trưởng và phát triển thuận lợi nhất?
HS: 30oC
- Tại sao trên 5oC và dưới 42oC thì cá rô phi sẽ chết?
HS: Vì quá giới hạn chịu đựng của cá.
GV nhận xét, thông báo:
- Từ 5oC - 42oC là giới hạn sinh thái của cá rô phi.
- 5oC là giới hạn dưới, 42oC là giới hạn trên. 30oC là điểm cực thuận.
GV giới thiệu thêm: Cá chép Việt Nam chết ở nhiệt độ dưới 2o C và trên 44oC, phát triển thuận lợi nhất ở 28oC.
- Giới hạn sinh thái là gì?
- Nhận xét về giới hạn sinh thái của mỗi loài sinh vật?
- Cá rô phi và cá chép loài nào có giới hạn sinh thái rộng hơn? Loài nào có vùng phân bố rộng?
HS dựa vào gợi ý, nghiên cứu SGK nêu
III. Giới hạn sinh thái
- Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định
- VD: Cá rô phi ở Việt Nam sống và phát triển được từ 5oC - 42oC.
được: - Khái niệm giới hạn sinh thái.
- Nhận xét: mỗi loài đều có giới hạn sinh thái riêng đối với từng nhân tố sinh thái.
- Cá chép có giới hạn sinh thái rộng hơn nên phạm vi phân bố rộng, dễ thích nghi.
GV: nhận xét, chốt ý.
* Liên hệ:
- Nắm được ảnh hưởng của nhân tố sinh thái và giới hạn sinh thái có ý nghĩa như thế nào đối với sản xuất nông nghiệp?
HS: suy nghĩ, nêu được
- Gieo trồng đúng thời vụ, tạo điều kiện sống tốt cho vật nuôi và cây trồng.
4. Củng cố
- HS đọc thông tin mục ghi nhớ SGK121.
- GV hỏi: thế nào là nhân tố sinh thái? Có mấy nhóm nhân tố sinh thái? Vận dụng làm bài tập số 1.
→ - Nhân tố sinh thái vô sinh: mức độ ngập nước, độ dốc, nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, áp suất, gỗ mục, gió thổi, thảm lá khô, độ tơi xốp, lượng mưa...
- Nhân tố sinh thái hữu sinh: kiến, rắn hổ mang, cây gỗ, cây cỏ, sâu ăn lá cây...
5. Hướng dẫn về nhà
- HS học bài và trả lời các câu hỏi SGK.
- Đọc trước nội dung bài 42: ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật.
- GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi số 3: Phân tích sự thay đổi của các nhân tố sinh thái tác động lên cây phong lan
+ Cây phong lan sống trong rừng rậm thường ở dưới tán rừng nên ánh sáng chiếu vào cây thường yếu ( rừng thường có nhiều tầng cây).Khi chuyển về vườn nhà, cây cối mọc thưa hơn nên ánh sáng chiếu vào cây phong lan mạnh.
+ Độ ẩm trong rừng cao hơn trong vườn, nhiệt độ trong rừng ổn định hơn ở ngoài rừng Rút kinh nghiệm: ...
...
Ký duyệt của BGH Ký duyệt của tổ trưởng
Tuần 23
Ngày soạn: 11/01/15 Ngày giảng: 22/01/15
Tiết 43 – Bài 42 : ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT.
I.Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này, HS cần phải:
1.Kiến thức
- Nêu được ảnh hưởng của nhân tố ánh sáng đến các đặc điểm hình thái, giải phẫu, sinh lý và tập tính của sinh vật.
- Giải thích được sự thích nghi của sinh vật với môi trường.
2 . Kĩ năng
- Rèn được kĩ năng quan sát, phân tích tranh và sơ đồ.
- Rèn được kĩ năng hoạt động nhóm, kĩ năng liên hệ thực tế.
3. Thái độ :
- Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật.
II.Phương pháp – phương tiện dạy học
1.Phương pháp dạy học: phương pháp trực quan, vấn đáp.
2.Phương tiện dạy học:
- Tranh hình 42.1 và 42.2 phóng to - Bảng phụ.
III.Tiến trình bài giảng
1.Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số HS:
9A: 9B 9C: 9D:
2.Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Thế nào là nhân tố sinh thái? Các nhân tố sinh thái được chia thành những nhóm nào?
Câu 2: Thế nào là giới hạn sinh thái? Làm bài tập số 4?
3.Bài mới
MB : Khi chuyển 1 sinh vật từ nơi có ánh sáng mạnh đến nơi có ánh sáng yếu (hoặc ngược lại) thì khả năng sống của chúng sẽ như thế nào? Nhân tố ánh sáng có ảnh hưởng như thế nào tới đời sống sinh vật?
Hoạt động của GV – HS Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật.
GV treo tranh hình 42.2 SGK phóng to, yêu cầu HS quan sát, nghiên cứu thông tin mục I, thảo luận nhóm và hoàn thành nội dung bảng 42.1.
HS: quan sát tranh, thảo luận nhóm, hoàn thành nội dung bảng.
GV: kẻ nhanh bảng, gọi đại diện các nhóm