3.1. Lựa chọn chiến lược phù hợp
3.1.1. Chiến lược phù hợp: cho vụ việc đàm phán giữa VINGROUP VÀ MASAN CONSUMER HOLDING là chiến lược hợp tác.
3.1.2. Lý do lựa chọn hợp tác:
Theo Vingroup, thỏa thuận nhằm tối ưu hóa thế mạnh hoạt động của mỗi bên, đồng thời tạo nên một tập đoàn hàng tiêu dùng bán lẻ mới có sức cạnh tranh vượt - trội và quy mô hàng đầu Việt Nam.
❖ Phát triển các sản phẩm và dịch vụ: Masan là “ông lớn” trong lĩnh vực hàng tiêu dùng như mì gói, nước mắm, thịt lợn,… với hàng trăm loại sản phẩm mang thương hiệu như Chinsu, Nam Ngư... Trong khi đó, ông Phạm Nhật Vượng có hàng tỷ USD để tập trung phát triển Vingroup trở thành tập đoàn sản xuất – công nghệ hàng đầu khu vực. Bằng cách kết hợp sức mạnh và chuyên môn của cả hai bên, họ có thể cùng nhau phát triển và cung cấp các sản phẩm và dịch vụ mới để đáp ứng nhu cầu thị trường một cách hiệu quả.
❖ Mở rộng thị trường: Hợp tác giữa hai doanh nghiệp có thể mở ra nhiều cơ hội mở rộng thị trường và có mặt tại nhiều các khu vực mới, đặc biệt là cả hai đều đã có thương hiệu sẵn có, người tiêu dùng cũng dễ nhận diện.
❖ Chia sẻ những rủi ro và chi phí: Bằng cách hợp tác, cả hai công ty có thể chia sẻ những rủi ro và chi phí giúp giảm áp lực tài chính và tăng cường khả năng chịu đựng trong môi trường kinh doanh biến động.
❖ Tận dụng nguồn nhân lực và các kỹ năng: sự kết hợp giữa các kỹ năng và nguồn lực giúp hai công ty tạo ra những hiệu suất tốt hơn, cả hai công ty đều có những thế mạnh và chuyên môn riêng có thể trao đổi giúp đỡ nhau
❖ Tạo giá trị cho các cổ đông: một chiến lược hợp tác có thể mang lại giá trị gia tăng cổ phần cho của cả hai công ty thông qua việc tận dụng các cơ hội sinh lời và tối ưu hóa tài chính.
15
❖ Tăng cường đối đầu cạnh tranh: Hợp tác có thể giúp cả hai đối tác tăng cường sức mạnh khi đối đầu cạnh tranh trước những thách thức từ các đối thủ khác trong ngành.
3.2. Lập kế hoạch đàm phán Bước 1: Xác định mục tiêu đàm phán
Masan và Vingroup sáp nhập thương vụ hoán đổi giữa CTCP Phát triển Thương mại và Dịch vụ VCM (VCM), đơn vị ở hữu Vincommerce và VinEco với công ty thuộc sở hữu của Masan là Masan Consumer Holding (MCH).
● Ký kết hợp đồng sáp nhập Vinmart vào tập đoàn Masan nắm giữ trên
● Xây dựng được một mối quan hệ hữu nghị, làm ăn lâu dài với tập đoàn
● Vingroup.
● Ký kết hợp đồng sát nhập vinmart vào tập đoàn masan nắm giữ trên 50% cổ phần
● Xây dựng được mối quan hệ hữu nghị lâu dài giữa masan
Ưu điểm : Masan sẽ sở hữu 70% cổ phần Crown X thông qua công ty The Sherpa và phát hành quyền chọn 30% cho bên bán đó là Vingroup.
Bước 2: Xác định vấn đề chính
Bên vinmart để công ty có thể giải phóng nguồn lực tập trung cho mảng công nghiệp và công nghệ của tập đoàn trong thời gian sắp tới.
● Ưu điểm: Vinmart được giải phóng nguồn lực bán lẻ nhưng nhận lại được phần công nghệ cho chuỗi bán lẻ của masan 30%
● Nhược điểm: Masan là 1 công ty có nền tảng khá lâu và dày kinh nghiệm nên sẽ đưa ra mức giá đàm phán thấp nhất đối với vingroup
● Masan Consumer muốn thâu tóm phần lớn cổ phần của vinmart trên 70%
Bước 3: Tầm quan trọng của các vấn đề và xác định tổ hợp thương lượng Vấn đề Tổ hợp thương lượng phù hợp Mục tiêu chuyển nhượng lại cổ phần của
Vincommerce và VinEco cho Masan quản lí và chỉ đứng ra hưởng lợi
Chiến lược hợp tác
Vinmart muốn masan mua lại với giá trị
cao hơn và cổ phần thì thấp hơn Chiến lược cạnh tranh
masan là 1 công ty có nền tảng khá lâu và dày kinh nghiệm nên sẽ đưa ra mức giá đàm phán thấp nhất đối với vingroup nên sẽ rất khó khăn để vingroup ép giá masan
Chiến lược nhắm nháp
Bước 4: Xác định các lợi ích
Ở góc độ của vingroup, hợp tác với masan để có thể bán đi hai thị trường “nặng cân”
là nông nghiệp và bán , đã đẩy mạnh tốc độ tiếp cận người tiêu dùng của tập đoàn lẻ masan. Sở dĩ có thể kết luận như vậy là bởi hiện nay các hãng tiêu dùng nhanh (FMCG) đang phải tốn từ 35 – 48% giá bán để đưa hàng đến tay khách hàng (có trường hợp tốn kém hơn).
Tập đoàn quyết định rút khỏi lĩnh vực Bán lẻ trực tiếp và Nông nghiệp thông qua việc hoán đổi toàn bộ cổ phần tại Công ty VCM – sở hữu chuỗi bán lẻ VinMart, VinMart+ và VinEco thành quyền chọn nhận cổ phần tại công ty hợp nhất giữa VCM và Công ty TNHH Masan Consumer Holdings. Đại diện của Vingroup đã lên tiếng khẳng định sẽ không bao giờ bán thương hiệu Việt cho nước ngoài.
Bước 5: Batna thay thế của VinGroup
Vingroup có thể bán cho các công ty khác không phải Masan Consumer.
cuộc chiến trên thị trường bán lẻ Việt Nam đang ở giai đoạn khốc liệt và rất nhiều đối thủ nặng ký nước ngoài đang thể hiện rõ tham vọng thống lĩnh thị trường của mình.
Việc bổ sung VCM vào bộ sưu tập hệ thống bán lẻ của các tập đoàn Thái Lan này sẽ giúp họ nhanh chóng đạt được mục đích. Do đó, sức hút của thương vụ VCM rõ ràng là không hề nhỏ. Ngoài 2 đơn vị sừng sỏ với tiềm lực tài chính mạnh từ Thái Lan, Vingroup còn có các lựa chọn khác để bán lại đó là Lotte Group (Hàn Quốc), Aeon (Nhật Bản), Dairy Farm (Singapore, liên quan đến tỷ phú Charoen). Đây đều là những tập đoàn nước ngoài có tiềm lực tài chính mạnh để có thể thực hiện thương vụ mua lại VCM với giá trị giao dịch lên đến hàng tỷ USD.
Bước 6: Các giới hạn bán chuỗi bán lẻ của VinGroup
17 Theo báo VietnamBiz, vào cuối tháng 9 năm 2019. Trước thời điểm GIC (quỹ đầu tư thuộc Chính phủ Singapore) rót vốn vào VCM, chuỗi bán lẻ VinMart, VinMart+
được định giá khoảng 2,58 tỷ USD. Nhưng một số liệu đáng tín cậy hơn trên cafef.vn thì vốn hóa của VinCommerce (Vinmart và Vinmart+) tính đến cuối tháng 9/2019 lên đến 3,1 tỷ USD.
Trước tiên, bối cảnh hiện tại giữa hai bên như đã đề cập ở chương 2. VinGroup đã khẳng định chỉ bán chuỗi bán lẻ cho doanh nghiệp trong nước và VinGroup cần nguồn vốn để đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ và công nghiệp. Còn bên Masan Consumer Holding, thì doanh nghiệp này rất cần đến chuỗi bán lẻ này để đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tránh phụ thuộc vào các nhà bán lẻ khác của nước ngoài.
Đi vào vấn đề chính, giá đề xuất đầu tiên của VinGroup đưa ra là 3,5 tỷ USD. Với mức giá này, VinGroup sẽ có nguồn vốn dư giả hơn trong việc tái đầu tư và đầu tư vào các lĩnh vực mới. Một phần cũng nắm bắt được Masan Consumer rất cần đến 2000 cửa hàng bán lẻ của VinMart và VinMart+ như thế nào và có thể là để khẳng định được vị thế một doanh nghiệp lớn tại Việt Nam.
Bước 7: Phân tích và tìm hiểu mục tiêu, vấn đề và điểm kháng cự của Masan Consumer Holding
Vingroup và Masan đều có
Mục tiêu chung là tăng cường vị thế và sức cạnh tranh trong lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam. Các vấn đề chính trong cuộc đàm phán là giá trị của hai công ty, cơ cấu sở hữu của công ty mới sau sáp nhập và các điều khoản khác của hợp đồng sáp nhập.
Điểm kháng cự của mỗi bên là Vingroup muốn nắm giữ tỷ lệ sở hữu cao hơn trong công ty mới để đảm bảo quyền kiểm soát, còn Masan muốn giữ lại quyền kiểm soát tối thiểu.
Kết quả của cuộc đàm phán sáp nhập VinCommerce và VinEco sẽ phụ thuộc vào khả năng thỏa hiệp của hai bên. Nếu hai bên có thể đạt được thỏa thuận, cuộc sáp nhập sẽ được thực hiện và sẽ tạo ra một tập đoàn bán lẻ lớn nhất Việt Nam.Dựa trên những mục tiêu, vấn đề và điểm kháng cự của hai bên, có thể dự đoán rằng cuộc đàm phán sẽ diễn ra gay gắt và khó khăn. Cả hai bên đều có những lợi ích riêng
Bước 8: Thiết mục tiêu và đề xuất đầu tiên
Về phía Vingroup, lợi thế đàm phán của công ty này là:
● Vingroup là công ty lớn hơn và có tiềm lực tài chính mạnh hơn Masan.
● Vingroup có hệ thống bán lẻ VinCommerce lớn nhất Việt Nam.
Với những lợi thế này, Vingroup có thể đề xuất mục tiêu ban đầu là nắm giữ tỷ lệ sở hữu cao hơn trong công ty mới sau sáp nhập, chẳng hạn như 60% hoặc 70%.
Mục tiêu này sẽ giúp Vingroup đảm bảo quyền kiểm soát công ty mới và thực hiện được các mục tiêu của mình.
Về phía Masan, lợi thế đàm phán của công ty này là:
● Masan có kinh nghiệm trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống.
● Masan có sản phẩm đa dạng, phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam.
Với những lợi thế này, Masan có thể đề xuất mục tiêu ban đầu là giữ lại quyền kiểm soát tối thiểu trong công ty mới, chẳng hạn như 30% hoặc 40%. Mục tiêu này sẽ giúp Masan tiếp tục phát triển kinh doanh trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống.
Bước 9: Đánh giá bối cảnh xã hội của cuộc đàm phán
Cuộc đàm phán sáp nhập VinCommerce và VinEco diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Tỷ lệ đô thị hóa ngày càng tăng, thu nhập của người dân cũng được cải thiện, tạo ra cơ hội phát triển cho lĩnh vực bán lẻ.
Trong bối cảnh đó, các tập đoàn kinh tế lớn của Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực bán lẻ. Cuộc sáp nhập VinCommerce và VinEco là một trong những động thái quan trọng nhằm củng cố vị thế của các tập đoàn này trong lĩnh vực này.
Bối cảnh xã hội có ảnh hưởng quan trọng đến cuộc đàm phán sáp nhập VinCommerce và VinEco. Cụ thể, bối cảnh này có những ảnh hưởng sau:
● Tạo ra cơ hội cho cuộc sáp nhập thành công: Bối cảnh nền kinh tế phát triển, tỷ lệ đô thị hóa tăng cao, thu nhập của người dân được cải thiện tạo ra cơ hội cho cuộc sáp nhập thành công. Bởi lẽ, khi thị trường bán lẻ Việt Nam phát triển, nhu cầu về các sản phẩm và dịch vụ bán lẻ cũng tăng cao. Điều này sẽ tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp bán lẻ lớn như Vingroup và Masan phát triển.
● Tạo ra áp lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp bán lẻ khác: Cuộc sáp nhập VinCommerce và VinEco sẽ tạo ra một tập đoàn bán lẻ lớn nhất Việt Nam. Điều này sẽ tạo ra áp lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp bán lẻ khác. Các doanh nghiệp này sẽ phải nỗ lực hơn nữa để duy trì vị thế của mình trên thị trường.
Bước 10: Trình bày vấn đề cho Masan Consumer: sự trọng yếu và quá trình
● Sự trọng yếu
Về phía Vingroup, công ty này coi Masan là một đối tác có kinh nghiệm và tiềm lực trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống. Việc sáp nhập với Masan sẽ giúp Vingroup mở rộng thị phần và tăng cường vị thế trong lĩnh vực này.
19 Về phía Masan, công ty này coi VinCommerce là một đối tác có hệ thống bán lẻ lớn nhất Việt Nam. Việc sáp nhập với VinCommerce sẽ giúp Masan mở rộng kênh phân phối sản phẩm và tăng cường khả năng tiếp cận với khách hàng.
Do vậy, cả Vingroup và Masan đều nỗ lực để xây dựng mối quan hệ đối tác tốt đẹp và tin cậy. Các bên đã có nhiều cuộc gặp gỡ, trao đổi để tìm hiểu về nhau và thống nhất các vấn đề liên quan đến cuộc sáp nhập.
● Quá trình của cuộc đàm phán
✔ Giai đoạn khởi động (tháng 8 9 năm 2021): Trong giai đoạn này, hai bên đã có - những cuộc gặp gỡ ban đầu để tìm hiểu về nhau và thống nhất các vấn đề liên quan đến cuộc đàm phán.
✔ Giai đoạn đàm phán chính thức (tháng 10 12 năm 2021): Trong giai đoạn này, hai - bên đã đàm phán về các vấn đề cụ thể liên quan đến cuộc sáp nhập, bao gồm giá trị của hai công ty, cơ cấu sở hữu của công ty mới sau sáp nhập và các điều khoản khác của hợp đồng sáp nhập.
✔ Giai đoạn chốt thỏa thuận (tháng 12 năm 2021): Trong giai đoạn này, hai bên đã thống nhất các vấn đề liên quan đến cuộc sáp nhập và ký kết thỏa thuận sáp nhập.
Kết quả của cuộc đàm phán là hai bên đã đạt được thỏa thuận sáp nhập VinCommerce và VinEco. Theo thỏa thuận này, Vingroup sẽ nắm giữ 70% cổ phần của công ty mới sau sáp nhập, còn Masan sẽ nắm giữ 30% cổ phần.
CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ VỤ VIỆC ĐÀM PHÁN TỪ KẾT QUẢ